TRƯỜNG SƠN – BẢN HÙNG CA BẤT TỬ
Ký của Phạm Thị Mai Yên
Hội viên Hội liên hiệp các Hội VHNT thành phố Quảng Ninh
Ngày 30 tháng 8 năm 2026, tại Đông Triều, tôi thật vinh dự được tham dự Lễ công bố Quyết định và ra mắt Chi hội Văn học nghệ thuật Trường Sơn thành phố Quảng Ninh, một sự kiện có ý nghĩa đặc biệt đối với những người từng gắn bó với Trường Sơn và những người yêu văn học nghệ thuật.
Đến dự buổi lễ có Thiếu tướng Hoàng Anh Tuấn – Ủy viên Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Phó Chủ tịch Thường trực Hội Truyền thống Trường Sơn – Đường Hồ Chí Minh Việt Nam; nhà văn, nhà báo Phạm Thành Long – Ủy viên Ban Thường vụ, Chủ tịch Hội Văn học nghệ thuật Trường Sơn Việt Nam; đồng chí Đoàn Danh Bình – Ủy viên Ban Thường vụ, Chánh Văn phòng Hội Truyền thống Trường Sơn – Đường Hồ Chí Minh Việt Nam; đồng chí Lê Hồng Huân – Phó Ban Tuyên truyền, Thi đua Hội Truyền thống Trường Sơn – Đường Hồ Chí Minh Việt Nam.
Về phía Quảng Ninh có nhà báo Trần Thùy Liên – Chủ tịch Liên hiệp các Hội Văn học nghệ thuật thành phố Quảng Ninh, cùng các đại biểu của Chi hội Văn học nghệ thuật Trường Sơn Quảng Ninh, các văn nghệ sĩ, hội viên và những người từng chiến đấu, công tác trên tuyến đường Trường Sơn huyền thoại.
Tham dự chương trình còn có các đồng chí lãnh đạo phường Đông Triều cùng đại diện các ban, ngành, đoàn thể địa phương.
Sự hiện diện của các đồng chí lãnh đạo, các đại biểu Trung ương và địa phương, các văn nghệ sĩ, hội viên và những người từng gắn bó với Trường Sơn đã làm cho buổi lễ thêm trang trọng, ấm áp và giàu ý nghĩa.
Nhưng hơn hết, trong tôi, đây không chỉ là một buổi ra mắt một tổ chức văn học nghệ thuật mới, mà còn là một dấu mốc đáng nhớ trong hành trình gìn giữ ký ức, tiếp nối truyền thống và phát huy những giá trị văn hóa, tinh thần của Trường Sơn trong cuộc sống hôm nay.
Chi hội Văn học nghệ thuật Trường Sơn thành phố Quảng Ninh ra đời là một sự kiện có ý nghĩa sâu sắc. Đây là nơi quy tụ những người yêu văn chương, nghệ thuật, đặc biệt là những người từng sống, chiến đấu, công tác trên tuyến đường Trường Sơn; đồng thời mở ra một không gian để những ký ức, câu chuyện, con người và vẻ đẹp của Trường Sơn được tiếp tục ghi lại bằng thơ ca, văn chương, âm nhạc và các loại hình nghệ thuật.
Đặc biệt, Chi hội Văn học nghệ thuật Trường Sơn thành phố Quảng Ninh là thành viên tương lai của Liên hiệp các Hội Văn học nghệ thuật Quảng Ninh như khẳng định của Chủ tịch Trần Thùy Liên; từ đó có thêm điều kiện giao lưu, kết nối với đội ngũ văn nghệ sĩ trong toàn thành phố, cùng sáng tác, giới thiệu tác phẩm và góp phần làm phong phú thêm đời sống văn học nghệ thuật Quảng Ninh.
Tôi nghĩ, đó chính là một trong những giá trị lớn lao của sự kiện hôm nay.
Bởi Trường Sơn – hai tiếng thân thương mà thiêng liêng – từ lâu đã vượt ra khỏi ý nghĩa của một địa danh để trở thành biểu tượng của lịch sử dân tộc, của lòng yêu nước, ý chí kiên cường, tinh thần đoàn kết và khát vọng độc lập, thống nhất non sông.
Trong suốt những năm tháng của cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, Trường Sơn đã chứng kiến biết bao gian khổ, hy sinh và những chiến công kỳ diệu.
Trên những cung đường hiểm trở giữa đại ngàn, hàng triệu lượt người đã hành quân đã bằng rừng, vượt suối. Những đoàn xe nối nhau vượt bom đạn, những con đường được mở giữa mưa bom bão đạn. Những người lính, thanh niên xung phong, dân công hỏa tuyến và biết bao con người thầm lặng đã ngày đêm giữ vững mạch máu giao thông, góp phần làm nên thắng lợi của cuộc kháng chiến.
Nhưng Trường Sơn không chỉ được làm nên bởi những con đường, những đoàn xe hay những chiến công.
Trường Sơn được làm nên bởi những con người.
Đó là những người lính tuổi đời còn rất trẻ, rời quê hương lên đường khi đất nước cần. Là những người mẹ nơi hậu phương tiễn con đi. Là những người vợ mỏi mòn chờ đợi. Là những cô gái thanh niên xung phong gửi lại tuổi xuân nơi núi rừng. Là những đồng đội đã chia nhau từng ngụm nước, từng miếng lương khô, cùng vượt qua những trận bom và cùng nâng đỡ nhau giữa ranh giới mong manh của sự sống và cái chết.
Có những người trở về sau chiến tranh.
Có những người mãi mãi nằm lại giữa đại ngàn.
Và cũng có những câu chuyện chưa bao giờ được kể hết.
Chính vì vậy, văn học nghệ thuật có một sứ mệnh đặc biệt: Phát hiện, khai thác và lưu giữ những điều mà thời gian không được phép làm mất đi.
Trường Sơn huyền thoại đã đi vào thi ca, âm nhạc, hội họa, văn chương và biết bao loại hình nghệ thuật khác. Đã có biết bao nhà thơ, nhà văn, nhạc sĩ, họa sĩ và nghệ sĩ tìm đến Trường Sơn để viết, để vẽ, để hát về những con người và những năm tháng không thể nào quên.
Từ những ký ức ấy, nhiều tác phẩm có giá trị đã ra đời, trở thành những tác phẩm sống cùng năm tháng, được lưu giữ trong kho tàng văn học nghệ thuật Việt Nam.
Những câu thơ về Trường Sơn, những ca khúc về người lính, những trang văn viết về chiến trường, những bức tranh ghi lại hình ảnh người chiến sĩ… tất cả đã góp phần làm nên một Trường Sơn bằng nghệ thuật – một Trường Sơn sống mãi trong tâm hồn nhiều thế hệ.
Và hôm nay, sự ra đời của Chi hội Văn học nghệ thuật Trường Sơn thành phố Quảng Ninh chính là sự tiếp nối mạch nguồn ấy.
Tiếp nối để những giá trị văn học nghệ thuật về Trường Sơn không dừng lại ở những tác phẩm đã có.
Tiếp nối để những người từng đi qua Trường Sơn có thêm một nơi gửi gắm ký ức và tâm huyết.
Tiếp nối để những câu chuyện của một thế hệ đã hy sinh tuổi thanh xuân cho đất nước được kể lại bằng ngôn ngữ của nghệ thuật.
Và tiếp nối để thế hệ hôm nay hiểu rằng cuộc sống hòa bình, độc lập và bình yên mà chúng ta đang có đã được đánh đổi bằng biết bao mồ hôi, nước mắt, máu xương và tuổi trẻ.
Chi hội Văn học nghệ thuật Trường Sơn thành phố Quảng Ninh vì thế không chỉ là một tổ chức sinh hoạt văn nghệ. Đó còn là một địa chỉ văn hóa, một nơi lưu giữ ký ức và một nhịp cầu nối quá khứ với hiện tại.
Từ mái nhà chung này, tôi hy vọng sẽ có thêm nhiều bài thơ, trang văn, ký sự, ca khúc, tranh và những tác phẩm nghệ thuật ra đời. Mỗi tác phẩm có thể là một câu chuyện, một kỷ niệm, một chân dung hay một lát cắt của Trường Sơn, nhưng khi được góp lại sẽ trở thành một dòng chảy ký ức có sức sống lâu dài.
Đó cũng là cách để những giá trị của Trường Sơn không chỉ được nhắc nhớ trong những cuộc gặp mặt truyền thống, mà tiếp tục hiện diện trong đời sống văn học nghệ thuật đương đại.
Trong không khí ấy, cuộc gặp mặt, giao lưu kỷ niệm 53 năm ngày nhập ngũ của Hội Truyền thống Trường Sơn – Đường Hồ Chí Minh thành phố Quảng Ninh càng trở nên ý nghĩa.
Hơn nửa thế kỷ đã đi qua, mái tóc của những người lính năm xưa đã bạc, bước chân không còn nhanh như trước, nhưng tình đồng đội và những ký ức về một thời hoa lửa vẫn còn nguyên vẹn.
Một ánh mắt, một cái bắt tay, một lời hỏi thăm cũng có thể đánh thức cả một miền ký ức.
Đó là thứ tình cảm mà thời gian không thể xóa nhòa.
Hôm nay, Trường Sơn đã thay đổi. Những cung đường năm xưa giờ đã mang màu xanh của cuộc sống mới. Những vùng đất từng chịu bom đạn đang từng ngày phát triển. Nhưng có một con đường vẫn mãi còn nguyên – con đường của ký ức, lòng biết ơn và nghĩa tình.
Và tôi tin rằng, Chi hội Văn học nghệ thuật Trường Sơn thành phố Quảng Ninh sẽ góp phần nối dài con đường ấy bằng những tác phẩm văn học nghệ thuật giàu cảm xúc và giá trị nhân văn.
Nối quá khứ với hiện tại.
Nối người lính Trường Sơn năm xưa với thế hệ hôm nay.
Nối những ký ức của chiến tranh với giá trị của hòa bình.
Và nối những trái tim cùng chung tình yêu đối với Tổ quốc, quê hương và con người Việt Nam.
Xin thành kính tri ân các anh hùng liệt sĩ đã anh dũng hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc.
Xin trân trọng biết ơn những người lính Trường Sơn năm xưa, những thương binh, bệnh binh, cựu chiến binh và những người đã trở về sau chiến tranh, mang theo trong mình ký ức của một thời không thể nào quên.
Xin chúc Hội Truyền thống Trường Sơn – Đường Hồ Chí Minh thành phố Quảng Ninh luôn là mái nhà chung ấm áp, nghĩa tình của những người lính Trường Sơn.
Và đặc biệt, xin chúc Chi hội Văn học nghệ thuật Trường Sơn thành phố Quảng Ninh – thành viên của Liên hiệp các Hội Văn học nghệ thuật Quảng Ninh ngày càng phát triển, quy tụ được nhiều cây bút, nghệ sĩ giàu tâm huyết; trở thành nơi ký ức Trường Sơn được nâng niu, gìn giữ và thăng hoa thành những tác phẩm có giá trị.
Trường Sơn – một thời hoa lửa,
Một thời tuổi trẻ hiến dâng cho đời.
Năm tháng dù có xa vời
Nghĩa tình đồng đội trọn đời không phai.
Trường Sơn mãi mãi là bản hùng ca bất tử của dân tộc Việt Nam – bản hùng ca được viết bằng lòng yêu nước, bằng máu xương, bằng tuổi thanh xuân và sự hy sinh của biết bao thế hệ.
Và hôm nay, bằng văn học nghệ thuật, chúng ta lại tiếp tục viết những trang mới cho bản hùng ca ấy.
Bởi Trường Sơn không chỉ là một con đường trong lịch sử, mà còn là một con đường đi vào trái tim dân tộc – và từ trái tim ấy, con đường vẫn sẽ còn đi mãi cùng thời gian.
Quảng Ninh, ngày 30 tháng 8 năm 2026