CÔ TNXP NGÀY ẤY BÂY GIỜ
Mỗi độ heo may về, dòng sông Hoạt hiền hòa bao quanh làng Yên Xá lại lấp lánh những ánh bạc của thời gian. Đối với những người cựu Thanh niên xung phong (TNXP) xã Yên Dương, huyện Hà Trung, tỉnh Thanh Hóa, ngôi nhà nhỏ của chị Trần Thị Minh từ lâu đã trở thành một "trạm dừng chân" ấm áp, nơi lưu giữ ký ức một thời thanh xuân rực lửa và cũng là nơi sưởi ấm những mảnh đời gian khó khi trở về với cuộc sống đời thường. Chị Minh – người con gái sinh năm 1952 của vùng đất Hà Yên xưa – chính là một tấm gương sáng ngời, một người chị, người hết lòng vì đồng đội..
Năm 1972, khi cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước bước vào giai đoạn cam go, khốc liệt nhất, cô gái trẻ Trần Thị Minh vừa tròn hai mươi tuổi đã nghe theo tiếng gọi thiêng liêng của Tổ quốc, hăng hái viết đơn nhập ngũ. Chị được biên chế vào đơn vị TNXP C3-261 thuộc Tổng đội 572, Ban Xây dựng 64. Nhiệm vụ của đơn vị lúc bấy giờ là hành quân sang nước bạn Lào, tham gia mở đường, bảo đảm giao thông thông suốt cho các đoàn xe ra tiền tuyến. Những năm tháng trên đất bạn, dưới mưa bom bão đạn và cái khắc nghiệt của núi rừng Trường Sơn, cô gái Yên Xá mảnh mai ấy đã cùng đồng đội nếm trải đủ mùi gian khổ.
Thiếu gạo, thiếu muối, sốt rét rừng hành hạ, nhưng tiếng cuốc bổ vào vách đá, tiếng hát át tiếng bom vẫn vang vọng khắp các cánh rừng. Chị Minh cùng đồng đội đã kiên cường bám trụ, thông đường cho xe qua, góp phần thắt chặt tình đoàn kết liên minh chiến đấu sắt son giữa hai dân tộc Việt - Lào. Năm 1975, khi đất nước hoàn toàn thống nhất, hoàn thành nghĩa vụ quốc tế cao cả, chị Trần Thị Minh trở về quê hương với bộ quân phục sờn vai và một ba lô đầy kỷ niệm.
Với bản chất siêng năng, trách nhiệm của người chiến sĩ TNXP, chị nhanh chóng hòa nhập và tham gia tích cực vào các phong trào địa phương. Sự năng nổ, tháo vát của chị đã chiếm trọn niềm tin yêu của bà con lối xóm. Chị được nhân dân tín nhiệm bầu vào Ban quản lý Hợp tác xã, rồi sau đó đảm nhiệm vai trò Chi hội trưởng Chi hội Phụ nữ xã Hà Yên. Ở cương vị nào, chị cũng mang cái nhiệt huyết của thời trẻ để cống hiến, giúp đỡ chị em phát triển kinh tế, xây dựng gia đình văn hóa.
Bước ngoặt gắn kết chị sâu sắc hơn với những người bạn năm xưa là vào năm 1997, khi chị tham gia vào Ban vận động thành lập Hội cựu TNXP xã. Đến năm 2005, Hội cựu TNXP xã Hà Yên chính thức được thành lập, chị Minh được các hội viên đồng lòng bầu giữ chức Chủ tịch Hội. Đồng thời, chị cũng được tín nhiệm bầu vào Ủy viên Ban chấp hành Hội cựu TNXP huyện Hà Trung liên tiếp các khóa I, II và III. Năm 2020, thực hiện chủ trương sáp nhập đơn vị hành chính, hai xã Hà Yên và Hà Dương hợp nhất thành xã Yên Dương. Dù địa bàn rộng hơn, khối lượng công việc tăng lên, chị Trần Thị Minh tiếp tục được tin tưởng giao phó trách nhiệm Phó Chủ tịch Hội cựu TNXP xã Yên Dương, Ủy viên BCH Hội huyện kiêm Phó trưởng Ban công tác nữ, đồng thời là Trưởng Ban liên lạc đơn vị truyền thống C3-N261-TĐ 572.
Đáng trân quý hơn cả, trong suốt mấy chục năm tham gia công tác Hội, chị Trần Thị Minh hoạt động hoàn toàn trên tinh thần tự nguyện, không có bất kỳ một khoản phụ cấp nào. Khi được hỏi về động lực nào giúp chị bền bỉ đến vậy, chị chỉ cười hiền hậu: "Nghĩ đến những đồng đội đã ngã xuống ở chiến trường, hoặc những người trở về mang trên mình thương tật, mình còn sống, còn lành lặn thế này là hạnh phúc lắm rồi. Chút công sức này có thấm tháp gì so với sự hy sinh của mọi người".
Với tâm niệm ấy, chị Minh đã biến những lời nói thành hành động cụ thể. Chị đi từng ngõ, gõ từng nhà để rà soát, nắm bắt hoàn cảnh của từng cựu TNXP trên địa bàn. Chị nhận ra, nhiều đồng đội khi trở về cuộc sống đời thường gặp rất nhiều khó khăn do ốm đau bệnh tật, không có lương hưu, gia cảnh neo đơn. Chị chính là người đứng ra kết nối, kêu gọi các nhà hảo tâm, các mạnh thường quân và các hội viên khá giả đóng góp quỹ "Nghĩa tình đồng đội".
Nhờ sự sâu sát và tấm lòng của chị, nhiều gia đình cựu TNXP nghèo đã được hỗ trợ sửa chữa nhà dột nát, tặng sổ tiết kiệm, thăm hỏi kịp thời lúc ốm đau, hoạn nạn. Đặc biệt, với vai trò Trưởng Ban liên lạc C3-N261, chị luôn nỗ lực duy trì sợi dây liên lạc giữa các cựu chiến binh, tổ chức các buổi gặp mặt truyền thống đầy xúc động, giúp các đồng đội cũ có cơ hội tìm lại nhau, sưởi ấm lại những ký ức của một thời thanh xuân oanh liệt.
Hình ảnh người phụ nữ nhỏ nhắn, mái tóc đã pha sương, trên chiếc xe đạp cũ, bất kể nắng mưa đi đến từng nhà hội viên khó khăn đã trở nên quá đỗi quen thuộc với người dân xã Yên Dương. Chị không chỉ làm tốt công tác nghĩa tình mà còn là người hòa giải mát tay, người chị tinh thần của nhiều hội viên nữ có hoàn cảnh éo le. Sự tận tụy, hy sinh thầm lặng của chị Trần Thị Minh đã được các cấp Hội cựu TNXP và chính quyền địa phương ghi nhận bằng nhiều bằng khen, giấy khen. Nhưng đối với chị, phần thưởng lớn nhất và vô giá nhất chính là nụ cười hạnh phúc của đồng đội, là sự ấm cúng của tình đồng chí vững bền qua năm tháng.
Bài viết về chị Trần Thị Minh là câu chuyện đẹp về một người lính không bao giờ giải ngũ trên mặt trận nghĩa tình. Giữa cuộc sống hối hả hôm nay, tấm gương của chị như dòng sông Hoạt mát lành, âm thầm bồi đắp phù sa, gìn giữ và lan tỏa những giá trị nhân văn cao đẹp của thế hệ TNXP Việt Nam "anh hùng, bất khuất, trung hậu, đảm đang". Chị chính là đóa hoa thầm lặng tỏa hương, làm đẹp thêm cho quê hương Yên Dương đổi mới từng ngày./
Bùi Văn Hoằng
Hội viên Hội Văn học nghệ thuật Trường Sơn