ĐỊA ĐẠO VỊNH MỐC MỘT CÔNG TRÌNH VĨ ĐẠI CỦA NGƯỜI DÂN VĨNH LINH



Đoàn Hội Trường Sơn Thái Nguyên thăm Địa đạo Vĩnh Mốc

        Tháng 6 và tháng 7 năm 2026, Đoàn CCB Hội Trường Sơn Thái Nguyên chúng tôi, vào thăm lại chiến trường xưa. Có vào thăm Địa đạo Vịnh Mốc tại Vĩnh Linh, tỉnh Quảng Trị, mới thấy đây là một công trình vĩ đại và khâm phục tấm lòng kiên cường, bất khuất, dũng cảm của người dân Vĩnh Linh Anh hùng.

       Đây là hệ thống đường hầm, một kiến trúc hầm quân sự kỳ vĩ dưới lòng đất, ra đời trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ cứu nước của nhân dân ta nói chung và nhân dân Vĩnh Linh Quảng Trị nói riêng.

         Dưới địa đạo có đầy đủ các nơi làm việc, như trụ sở hội họp; kho hậu cần, Trường học; Bệnh viện; khu sinh hoạt của từng gia đình. Hệ thống hầm, địa đạo được bố trí khắp nơi ở khu dân cư, đường đi, ven ruộng, ven đồi. hệ thống đường hào chằng chịt thay cho đường đi trên mặt đất. Nếu nhìn rộng ra cả huyện Vĩnh Linh, theo thống kê chưa đầy đủ thì có tất cả 114 địa đạo, với tổng chiều dài hơn 40 km, hệ thống giao thông hào địa đạo 2000 km và hàng trăm hầm nhỏ khác.

         Địa đạo Vịnh Mốc và hệ thống hầm Vĩnh Linh có ở 15 xã. Địa đạo Vịnh Mốc thuộc thôn Vịnh Mốc và thôn Sơn Hà xã Vĩnh Thạch dài hơn 1000 mét chưa tính các ngách và các ngách căn hộ. Chiều cao đường hầm từ 1,8 đến 2 mét . Có 13 cửa ra vào, trong đó có 6 cửa được thông lên đồi, 7 cửa thông ra hướng biển. Có hầm được đào rộng với sức chứa từ 40 đến 60 người, đủ chỗ để hội họp. Nơi hầm ngách để gia đình sinh hoạt chứa được từ 2 đến 4 người. Có nơi rộng để nhân dân diễn văn nghệ, xem phim và có nhà hộ sinh, bếp nấu ăn theo kiểu bếp Hoàng Cầm. Có trạm phẫu thuật, trạm y tế, lớp mẫu giáo cho các cháu sinh hoạt và học tập.

       Qua tìm hiểu chúng tôi được biết, hệ thống địa đạo Vịnh Mốc gồm 3 tầng. Tầng 1 có tổng chiều dài hơn 420 mét, rộng từ 0,90 đến 1,1 mét. Chiều cao từ 1,6 đến 1,8 mét. Tầng 2 có độ sâu cách mặt đất từ 11 mét đến 15 mét. Có chiều dài hơn 500 mét. Đường hầm có dạng hình vòm cuốn. Tầng 3 trục chính chạy theo hướng Đông Nam, sâu cách mặt đất từ 21 đến 22 mét. Có giếng nước, có nhà tắm, Các tầng có đường hầm nối với nhau, tạo không gian đi lại thuận lợi. Khi chúng tôi xuống thăm một số đoạn của địa đạo, phần đông các CCB ở tuổi ngoài bẩy mươi. Có ông CCB súc động nói:

        - Trước kia khi chúng tôi ở tuổi thanh niên, xuống dưới hầm này để hội họp và tổ chức chiến đấu, ăn ở dưới này là chuyện bình thường. Nhưng hôm nay xuống hầm đi được một vài mét chúng tôi ngột ngạt, khó thở. Một số ông phải ngoi lên khỏi hầm địa đạo. Phải nói rằng, những năm kháng chiến chống Mỹ cứu nước nhân dân Vĩnh Linh ở dưới hầm này quả thật là Anh hùng và chúng tôi vô cùng khâm phục. Địa đạo này đúng là một di tích lịch sử hào hùng trong chiến tranh của dân tộc Việt Nam ta.

         Những năm tháng chống Mỹ cứu nước của dân tộc ta, nhà thơ Tố Hữu viết Bài thơ Chào Xuân 1967 trong đó có đoạn:

        “… Chào các cụ bạch đầu quân trồng cây chống Mỹ

         Chào các mẹ già run tay vá may cho chiến sỹ.

         Chào các em những đồng chí của tương lai

         Mang mũ rơm đi học đường dài

         Truyện thần kỳ dân tộc ta là vậy…”.

        Trong bài viết này chúng tôi nhấn mạnh rằng, các địa đạo như: Địa đạo Vịnh Mốc; Địa đạo Củ Tri ( TP- Hồ Chí Minh); Địa đạo Nhơn Trạch Đồng Nai; Địa đạo Kỳ Anh Quảng Nam. Địa đạo Khe Trái Thừa Thiên Huế, Địa đạo Nam Hồng Hà Nội, vv… đều là những kỳ tích của dân tộc Việt Nam Anh hùng. Ghi đậm dấu ấn trong lịch sử nước nhà.
 

 

Các CCB Trường Sơn thăm địa đạo Vịnh Mốc Vĩnh Linh.

                         Lưu Sỹ Mùi

    Hội viên Hội VHNT Trường Sơn.