Nguyễn Quốc Lập - Cảm nhận từ bài thơ “Sống như anh” của Vũ Phong
Nguyễn Quốc Lập - Cảm nhận từ bài thơ “Sống như anh” của Vũ Phong
SỐNG NHƯ ANH
(Kính tặng Thiếu tướng AHLLVT Nhân dân - Hoàng Kiền)
Thơ: Vũ Phong
Tướng quân về với đời thường
Tính tình vẫn vậy khiêm nhường yêu dân
Như ngày đứng trước hàng quân
Về hưu anh vẫn quây quần lính thương.
Thẳng ngay như ở chiến trường
Không ngại khó, rất kiên cường đấu tranh
Mọi người hãy sống như anh!
Đừng vì lợi lộc - mua danh mấy đồng.
Anh hùng Tổ quốc sắc phong!
Làm gương thế hệ sáng trong sử vàng
Luôn trong tư thế sẵn sàng
Trường Sơn, Hải đảo xây làng biên cương.
Mung nung kỉ niệm vấn vương
Về nhà anh viết bao chương sách dày
Văn thơ nguồn sống mỗi ngày
Lưu danh chiến tích - đắm say một thời.
Bao giờ anh mới nghỉ ngơi?
Vào Nam ra Bắc biển khơi vẫy vùng
Tự hào thay, Tướng anh hùng
Sáng trong như ngọc - hiến cùng trí tâm.
Cảm nhận của Nguyễn Quốc Lập
Bài thơ "Sống như Anh" của Vũ Phong không chỉ là những dòng chữ cảm tạ ơn nghĩa, mà là một bức chân dung sống động về Thiếu tướng Hoàng Kiền – vị Anh hùng Lực lượng vũ trang Nhân dân trong nhịp sống đời thường. Tác giả đã dùng những ngôn từ giản dị nhưng chứa đựng sức nặng của sự chiêm nghiệm để khắc họa nên một nhân cách lớn.
Mở đầu bài thơ là một sự khẳng định về bản sắc: "Tướng quân về với đời thường / Tính tình vẫn vậy khiêm nhường yêu dân". Cái hay của khổ thơ này nằm ở chữ "vẫn vậy". Giữa dòng đời biến đổi, khi quyền lực và danh vọng dễ làm con người ta xa rời quần chúng, thì vị tướng ấy vẫn giữ nguyên vẹn cái gốc "Lính - Bộ đội Cụ Hồ". Sự kiên cường không chỉ thể hiện trên chiến trường khói lửa, mà còn ở bản lĩnh "thẳng ngay", "không ngại khó", quyết tâm "đấu tranh" chống lại những điều chưa tốt trong xã hội hôm nay.
Trong mạch cảm xúc của bài thơ, tình đồng đội không chỉ là một kỷ niệm, mà là một "mạch ngầm" sức mạnh xuyên suốt cuộc đời Thiếu tướng Hoàng Kiền. Tác giả đã rất tinh tế khi khắc họa hình ảnh vị tướng không đứng biệt lập trên đỉnh cao danh vọng, mà luôn hòa mình trong vòng tay của những người lính.
Điểm nhấn sâu sắc nhất của bài thơ chính là lời kêu gọi: "Mọi người hãy sống như anh! / Đừng vì lợi lộc - mua danh mấy đồng". Đây không chỉ là lời ngợi ca cá nhân, mà là một sự phản tỉnh về lối sống thực dụng. Tác giả đã đối lập cái "tạm thời" của tiền bạc với cái "vĩnh cửu" của "Sử vàng". Anh hùng Hoàng Kiền trở thành một "hệ quy chiếu" đạo đức, một tấm gương để thế hệ trẻ soi mình, nhắc nhở chúng ta rằng: Giá trị lớn nhất của con người không nằm ở tài sản tích trữ, mà ở sự đóng góp cho "Trường Sơn, hải đảo, biên cương".
Thể hiện qua hành động "vào Nam ra Bắc", viết nên những "chương sách dày". Ông cầm bút không phải để đánh bóng tên tuổi cá nhân, mà để tri ân những người lính đã cùng ông mở đường Trường Sơn, xây dựng đảo chìm, đảo nổi ở Trường Sa hay trấn giữ biên cương. Mỗi dòng chữ ông viết ra đều mang hơi thở của đồng đội, là cách ông "đưa" những người anh em của mình trở về với lịch sử, để chiến tích của họ không bao giờ bị lãng quên.
Hình ảnh vị tướng về hưu nhưng "viết bao chương sách dày" và "vào Nam ra Bắc" cho thấy một trí tuệ vẫn đang cuộn chảy. Thơ văn với ông không phải là thú vui nhàn hạ, mà là cách để "lưu danh chiến tích", để kể lại cho hậu thế về một thời oanh liệt. Câu hỏi tu từ "Bao giờ anh mới nghỉ ngơi?" vừa là sự xót xa, thương mến, vừa là niềm tự hào về một năng lượng sống tận hiến đến hơi thở cuối cùng. Cho thấy vị tướng ấy vẫn đang tiếp tục cuộc chiến đấu mới. Nhưng lần này, ông chiến đấu bằng trí tuệ và tâm huyết để chăm lo cho đời sống của những người lính, những vùng đất phên dậu của Tổ quốc. Tình cảm ấy cao cả ở chỗ nó không dừng lại ở lời nói, mà biến thành hành động "sẵn sàng" dấn thân, coi nỗi lo của dân, của lính cũng chính là nỗi lo của bản thân mình.
Bài thơ khép lại bằng hình ảnh "Sáng trong như ngọc". Đó là sự tổng kết trọn vẹn nhất về cuộc đời Thiếu tướng Hoàng Kiền. Bài thơ như một nốt nhạc trầm hùng, nhắc nhở chúng ta về đạo lý "Uống nước nhớ nguồn" và truyền đi ngọn lửa sống đẹp, sống có ích cho cuộc đời. Bài thơ theo thể lục bát truyền thống mềm mại và nhân văn nhất trong con người vị tướng: Trái tim dành cho đồng đội, chính tình cảm thiêng liêng ấy đã giữ cho tâm hồn ông dù ở cương vị nào cũng luôn nhận được sự kính trọng và yêu mến vẹn nguyên từ những người lính năm xưa và thế hệ trể ngày nay./.
Nguyễn Quốc Lập - Hội viên VHNT Trường Sơn
Tổ dân phố Đạo tú - phường Thuận Thành - tỉnh Bắc Ninh
ĐT: 0936 221 634