“Niềm tin” - Thơ Vũ Hồng Thái và đôi dòng cảm nhận của Hương Lúa
NIỀM TIN
Chiều hè, năm hai không hai sáu (2026)
Nắng như thiêu như đốt ngoài trời (1)
Hơn 80 tuổi rồi tôi ngồi trong phòng mát
Mà miên man hai tiếng: Niềm tin.
Ngày ấy nhà anh nghèo
Sao em đồng ý - lấy anh
Có phải ta đã gửi gắm niềm tin
Như dân tộc này 4000 năm em nhỉ.
Dân tộc này với hai bàn tay
Lưng trần vác đất đắp đê, ngăn lũ
Để có mùa vàng, có xóm làng êm ấm
Có nghĩa tình sâu đậm trước sau.
Có niềm tin dân tộc này chiến thắng
Ác liệt vô cùng tận - khó khăn vô cùng tận (2)
Để có hòa bình thống nhất giang sơn
Để giang vòng tay lớn - sánh vai bầu bạn.
Có phải niềm tin ấy được dân tộc này xác lập
Chín mươi sáu (96) năm rồi có Đảng vì Dân
Đã tám mươi mốt năm (81) Dân ta theo Đảng
Theo Bác Hồ xây Việt Nam: Độc lập - Tự do
Và trường tồn thời đại Hồ Chí Minh
Giàu mạnh - văn minh - hạnh phúc!
Niềm tin nơi em ngày ấy lấy anh
Ta người Cựu chiến binh mà nay hạnh phúc
Em đang chuyện Facebook với cháu nội trời Tây
Bà cháu nghe đây: Anh viết xong niềm tin rồi đấy !
-----------------------------------
(1) Bắc Bộ, nhiều nơi 38 - 40oC.
(2) 21 năm Mỹ dội bom đạn xuống Việt Nam 15 triệu 500 tấn và 75 triệu lít chất độc da cam.
Vũ Hồng Thái
(Phó CT TT Hội TS tỉnh Hưng Yên)
Đ/c: Số 35 ngõ 70, tổ 7 Bồ Xuyên,
phường Thái Bình, tỉnh Hưng Yên
ĐT: 0913.291.342
ĐÔI DÒNG CẢM NHẬN CỦA HƯƠNG LÚA
Bài thơ “Niềm tin” của Vũ Hồng Thái, Phó CT TT Hội Trường Sơn tỉnh Hưng Yên (Hội viên Hội VHNT Trường Sơn) là một tác phẩm mang đậm chất tự sự, hồi tưởng và suy ngẫm. Đây không phải là bài thơ thiên về tìm tòi hình thức nghệ thuật mà chủ yếu là tiếng lòng chân thành của một người Cựu chiến binh ở tuổi ngoại 80 nhìn lại cuộc đời, gia đình và đất nước qua lăng kính của hai chữ “niềm tin”.
Nhìn về giá trị nội dung của bài thơ:
Điểm nổi bật của bài thơ là tác giả triển khai hình tượng niềm tin theo ba tầng ý nghĩa.
Trước hết là niềm tin trong tình yêu và hôn nhân. Từ câu hỏi đầy xúc động:
“Ngày ấy nhà anh nghèo
Sao em đồng ý - lấy anh”
Đến lời khẳng định:
“Có phải ta đã gửi gắm niềm tin”
Tác giả nhớ lại những ngày khó khăn của tuổi trẻ. Người vợ đã lựa chọn gắn bó với một người lính nghèo không phải vì vật chất mà vì tin vào nhân cách, tương lai và nghĩa tình. Niềm tin ấy trở thành nền tảng của hạnh phúc gia đình kéo dài suốt cuộc đời.
Từ niềm tin của hai con người, bài thơ mở rộng thành niềm tin của cả dân tộc. Tác giả gợi lại lịch sử dựng nước và giữ nước bằng những hình ảnh giản dị mà giàu sức khái quát:
“Lưng trần vác đất đắp đê, ngăn lũ”
Đó là biểu tượng cho sức lao động bền bỉ của nhân dân Việt Nam. Chính niềm tin vào cuộc sống, vào ngày mai đã giúp dân tộc vượt qua thiên tai, nghèo khó để xây dựng xóm làng, mùa màng và nghĩa tình cộng đồng.
Cao hơn nữa là niềm tin vào sự nghiệp cách mạng và tương lai đất nước. Những câu thơ nhắc tới chiến tranh, hòa bình, Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh thể hiện tình cảm chính trị chân thành của một người từng đi qua chiến tranh. Với tác giả, niềm tin không phải khái niệm trừu tượng mà là sức mạnh đã giúp dân tộc vượt qua những thử thách khốc liệt để giành độc lập, thống nhất và hướng tới một xã hội “giàu mạnh - văn minh - hạnh phúc”.
Nhìn về giá trị nghệ thuật:
Bài thơ được viết theo thể tự do, ngôn ngữ mộc mạc, gần với lời nói thường ngày. Cách diễn đạt chân thành tạo nên cảm giác như một cuộc trò chuyện giữa người chồng với người vợ, giữa một người lính già với con cháu và với chính mình.
Nghệ thuật nổi bật nhất là việc lặp lại nhiều lần cụm từ “niềm tin”. Hình ảnh này vừa là nhan đề vừa là sợi chỉ đỏ xuyên suốt toàn bộ tác phẩm, liên kết các tầng cảm xúc từ cá nhân đến cộng đồng, từ gia đình đến dân tộc.
Đặc biệt, kết thúc bài thơ:
“Em đang chuyện Facebook với cháu nội trời Tây
Bà cháu nghe đây: Anh viết xong niềm tin rồi đấy!”
Mang lại nét duyên dáng và hiện đại. Sau những suy tư về lịch sử và đất nước, tác giả trở về với khung cảnh gia đình đời thường. Hình ảnh người bà trò chuyện với cháu qua Facebook tạo cảm giác gần gũi, cho thấy niềm tin không chỉ nằm trong quá khứ mà còn hiện hữu trong cuộc sống hôm nay.
Tổng quan góc nhìn tác phẩm
“Niềm tin” là bài thơ giàu cảm xúc, chân thực và giàu tính trải nghiệm. Giá trị lớn nhất của tác phẩm nằm ở sự thống nhất giữa cuộc đời riêng của tác giả với lịch sử dân tộc. Từ niềm tin của người vợ dành cho người chồng, tác giả nâng lên thành niềm tin của nhân dân vào tương lai đất nước. Chính sự chân thành ấy khiến bài thơ có sức lay động, đặc biệt với những người từng trải qua chiến tranh, gian khó và những đổi thay của đất nước.
Nếu đánh giá theo góc độ văn học nghệ thuật, bài thơ nổi bật về tư tưởng và cảm xúc hơn là sự trau chuốt về hình ảnh hay nhạc điệu. Nhưng chính vẻ mộc mạc, chân thật ấy lại tạo nên nét riêng và sức thuyết phục của tác phẩm.
Hương Lúa (PS)