NHỮNG THIÊN TAI ĐIỂM HÌNH TÀN PHÁ TRƯỜNG SƠN
Phạm Thành Long
(Trích trong cuốn LỊCH SỬ VÀ DẤU ẤN TRƯỜNG SƠN của tác giả)
Thời tiết khắc nghiệt của Trường Sơn gây ra muôn vàn khó khăn đối với nhiệm vụ chi viện của Bộ đội Trường Sơn. Thời tiết tàn phá, cản trở nhiệm vụ, và làm tổn hại sức chiến đấu của bộ đội Trường Sơn không kém sự tàn phá từ bom đạn của kẻ thù. Xin nêu một số vụ điển hình:
-Đêm 27-1-1960 (đêm 30 Tết Canh Tý), con thuyền chở 6 tấn vũ khí -chuyến đi đầu tiên của Tiểu đoàn 603 (vận tải biển đầu tiên của Đoàn 559), rời cảng Sông Gianh vượt biển vào giao hàng cho Khu 5. Càng ra khơi thì thuyền gặp gió lớn. Chống chọi với sóng gió, vào đến biển Quảng Nam thì thuyền sóng lớn làm gãy bánh lái và trôi dạt tới Cù Lao Xanh thuộc vùng biển Quảng Ngãi. Địch phát hiện được thuyền của ta, tiến hành vây bắt. Để giữ bí mật, thuyền trưởng Nguyễn Bất cho thả hàng xuống biển trước khi 6 cán bộ, thuyền viên rơi vào tay địch.
Đây là thiên tai đầu tiên đối với bộ đội Đoàn 559.
- Tháng 6 năm 1962, thượng sĩ Nguyễn Cảnh Thiềm lần đầu tiên điều khiển xe Gát 63 chở gạo từ Sê Pôn đi Bản Đông bất ngờ bị lũ lớn cuốn trôi mất tích cả người và xe ra sông Sê pôn tại khu vực bản Keng. Đồng chí Nguyễn Cảnh Thiềm là chiến sĩ lái xe đầu tiên của Đoàn 559 hy sinh trên Trường Sơn. Tổn thất này cho thấy hiểm họa “giặc trời” không kém gì kẻ thù Mỹ ngụy.
- Cuối tháng 10 năm 1968, cơ bão số 8 ập vào miền Trung đã tàn phá nặng nề hệ thống cầu đường của các đơn vị cửa khẩu phía Tây Quảng Bình và Lào. Hàng loạt cầu, phà, ngầm trên các tuyến vượt khẩu và trên đường số 12, 15, 9, và đầu đường 128, 129 đã bị tàn phá nặng nề. Với tinh thần nỗ lực vượt bậc, các lực lượng của Bộ đội Trường Sơn đã nhanh chóng khắc phục xong vào đầu tháng 1 năm 1969.
-Đầu mùa khô năm 1971, liên tiếp 3 cơn bão số 12, 13, 14 ập vào miền Trung. Mưa to, nước sông suối dâng cao. Nhất là khu vực các cửa khẩu, thế trận cầu đường đã được triển khai, củng cố, cải tạo trước đó đã bị tàn phá trầm trọng... Bộ Tư lệnh ra chỉ thị trong thời gian ngắn nhất, đến ngày 15-11-1971 mọi công tác khắc phục cầu đường phải hoàn thành để bước vào chiến dich mùa khô 1971-1972.
- Đầu tháng 5 năm 1971, một cơn mưa to kéo dài nhiều giờ, gây ra cơn lũ kinh hoàng tại Suối Cạn, đường 128 ở nam sông Bạc thuộc Binh trạm 35. Cơn lũ đã phá nát 2 chiếc xe 3 cầu Zin 157 của Tiểu đoàn 59, làm trôi nhiều phi xăng dầu ra sông Bạc, cuốn trôi hàng ngàn mét khối đá của Tiểu đoàn 41 công binh khai thác dự trữ phục vụ cho bảo đảm giao thông.
-Hai tháng 8 và 11 năm 1974, liên tiếp các cơ bão số 5, 11, 12 và 13 tràn vào khu vực miền Trung. Bão và mưa lớn đã tàn phá trầm trọng trên Tuyến chi viện chiến lược. Cơn bão số 5 làm sụt lở 128 nghìn mét khối đất đá; trôi 6 cầu, 24 cống, hỏng hàng chục cầu và cống khác. Các cơn bão số 11, 12, 13 làm sụt lở gần 90 nghìn mét khối đất đá, sạt ta luy âm liên tục suốt một quãng dài 776 m; trôi 10 cầu, 6 cống. Bình quân sau mỗi trận bão, toàn tuyến phải khắc phục 6-7 ngày mới xong. Bộ đội Trường Sơn đã cùng lực lượng TNXP toàn tuyến lao động hết mình, chủ động, sáng tạo khắc phục khó khăn, hạn chế về chủ quan, khách quan, vừa làm vừa rút kinh nghiệm... Với tinh thần “Tất cả vì miền Nam ruột thịt! Tất cả vì giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước!”. Toàn tuyến đã nhanh chóng khắc phục hậu quả của bão lũ để vận chuyển chi viện với năng xuất cao, khối lượng lớn.