CÂU TRUYỆN CHỮ KÝ
(Câu truyện có thật 100% ghi theo lời kể của người đồng đội. những ngày còn đang trong quân ngũ, vì anh đã trở thành người thiên cổ, nên chỉ dùng họ, tên đệm, còn tên thật xin được cáo lỗi)
Sau ngày làm việc căng thẳng tới giờ binh thao, khi hoàng hôn đang dần dần khuất xuống đỉnh núi xa xa phía chân trời, anh em chúng tôi người đang chơi thể thao, người ngồi nghỉ trên bãi cỏ sân bóng đá Sư đoàn. Mấy anh em cơ quan đang nói chuyện về việc ký duyệt hồ sơ tuyển quân, chứng từ Kế toán, phiếu xuất kho… Trong đó có câu truyện vui ông thủ trưởng một cơ quan nọ ký bán cầu Thăng Long…Câu truyện đang rôm rả được anh Phan Văn Vĩnh góp vui kể cho anh em chúng tôi nghe câu chuyện về chữ ký.
Anh kể trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, có biết bao người con thân yêu đã tạm biệt gia đình, xa quê hương, vợ xa chồng, con xa mẹ, xa nơi phồn hoa đô thị, nhiều sinh viên tạm gác bút nghiên lên đường đánh Mỹ, lớp lớp thanh niên ở nông thôn tạm xa lũy tre làng, xa cánh đồng lúa thẳng cánh cò bay, xa con sông quê hương chở nặng phù sa, xa cây đa bến nước sân đình… Anh Phan Văn Vĩnh cũng nằm trong số thanh niên ấy.
Nhân nói về chữ ký; Chữ ký có biết bao câu chuyện dở khóc dở cười trong cuộc sống an sinh xã hội, có chữ ký làm cuộc sống của người ta ổn định, đổi thay, có cuộc đời êm ấm hạnh phúc, kinh tế phát triển. Ngược lại có chữ ký trong dân gian có câu: BÚT SA GÀ CHẾT hay có chữ ký làm: KHUYNH GIA BẠI SẢN, hay có chữ ký làm TAN CỬA NÁT NHÀ, làm cho vợ xa chồng, con xa mẹ, anh em xa nhau hoặc ly tán…Chữ ký trong cơ chế thị trường, tự diễn biến, tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, đưa và nhận hối lộ… Có chữ ký giá trị hàng N tỷ đồng mất đi, thiệt hại khôn lường cho gia đình, Công ty, Nhà nước; Có chữ ký thu về làm giầu cho cá nhân, gia đình, quê hương hay Công ty, doanh nghiệp của mình…
Được anh kể cho nghe câu chuyện cách đây đã mấy mươi năm, ngày tôi cùng anh còn đang công tác, sinh hoạt trong cơ quan, đơn vị. Anh tên đầy đủ Phan Văn Vĩnh thế hệ đàn anh đi trước, anh nhập ngũ năm 1962, khi cuộc chiến tranh còn đang diễn ra hết sức ác liệt, anh đã trải qua một thời bom rơi đạn nổ, cùng đồng đội tham gia khắp các chiến trường B;C (chiến trường miền Nam & Lào) Quê hương anh Lệ Thủy Quảng Bình, có những dòng sông Kiến Giang; dòng sông Gianh và sông Nhật Lệ, đất và người nơi đây đã làm rạng danh đất Quảng (nay thuộc tỉnh Quảnh Trị) mảnh đất giầu truyền thống cách mạng “Bình - Trị- Thiên khói lửa” Trong những năm tháng chiến tranh phá hoại miền Bắc, tỉnh Quảng Bình là một trong những nơi tuyến đầu miền Bắc XHCN, có khẩu hiệu“Xe chưa qua nhà không tiếc”…Anh kể; trước khi đi bộ đội, tuổi đời còn rất trẻ, mười tám đôi mươi, ngày anh vào chiến trường theo quy định của quân đội, đơn vị, toàn bộ giấy tờ tùy thân trước khi vào chiến trường, tất cả mọi người phải nộp và gửi lại đơn vị, có tiền mặt cũng không được mang theo… Anh lục trong ba lô quần áo, nộp lại giấy tờ cho đơn vị, còn một ít tiền mặt anh ra ngân hàng gửi tiết kiệm (vì không có thời gian để kịp về gửi lại cho gia đình) Thế rồi cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước kéo dài triền miên nhiều năm, cuộc đời người lính với anh đã từng trải qua các chiến trường ác liệt, B ngắn; B dài, miền Đông Nam bộ, Tây Nam bộ; Chiến trường C… Sau ngày giải phóng hoàn toàn miền Nam, thống nhất đất nước, anh lại cùng đồng đội làm nhiệm vụ xây dựng kinh tế hàn gắn vết thương chiến tranh, huấn luyện, trực chiến sẵn sàng chiến đấu bảo vệ tổ quốc và xây dựng đất nước.
Cuộc sống chiến đấu, phục vụ chiến đấu, học tập, công tác, rèn luyện đã thôi thúc anh có động lực phấn đấu trưởng thành trong các cuộc chiến tranh, từ người chiến sĩ anh phấn đấu được trở thành Sĩ quan Quân đội nhân dân Việt Nam, với mức lương sĩ quan cũng tạm đủ trang trải trong sinh hoạt, cuộc sống, đã có phần tích lũy giúp đỡ gia đình. Thời gian cứ lặng lẽ trôi đi, đã làm anh quên bẵng rằng mình còn có một sổ tiết kiệm, đang gửi tại ngân hàng. Vào một ngày làm việc, tranh thủ giờ nghỉ, anh lục tìm trong ba lô số giấy tờ, sổ sách cá nhân đang lưu giữ. Bỗng anh phát hiện có sổ tiết kiệm trong số giấy tờ, sổ sách rơi ra, anh ngạc nhiên, vội vàng nhặt lên xem, sực nhớ đến thời gian đã mấy chục năm, số tiền ghi trên sổ tuy không lớn, nhưng sổ tiết kiệm đã nằm trong ba lô người lính, theo anh hành quân trên khắp các chiến trường, trải qua thời tiết nắng mưa, bom vùi đạn xới, đã phần nào làm phai mầu mực, sờn góc, rách lề… Tuy vậy nét chữ, con dấu vẫn còn nhận biết và đọc được nội dung trong cuốn sổ tiết kiệm.
Điều băn khoăn lo lắng đối với anh là; không biết ngân hàng sau nhiều năm trải qua chiến tranh, cơ quan di chuyển, sơ tán nhiều nơi, cán bộ, nhân viên ngân hàng đã trải qua nhiều thời kỳ, thay đổi nhiều thế hệ lãnh đạo, hệ thống sổ sách kế toán, kho quỹ trong ngân hàng có còn lưu giữ và thanh toán, giao dịch được nữa không?
Anh hỏi thăm tìm hiểu và tới ngân hàng Nhà nước trước đây anh gửi tiết kiệm, thời kỳ đó đã có trụ sở mới, xây dựng to đẹp, khang trang. Anh ngập ngừng bước chân vào cơ quan ngân hàng.
Gặp chị nhân viên ngân hàng, anh cất tiếng gọi: Chị ơi! Tôi có chút việc nhờ chị giúp đỡ được không ạ ?
Chị nhân viên niềm nở tiếp chuyện và dẫn anh tới quầy giao dịch, gặp nhân viên đón tiếp khách hàng. Anh trình bày: Năm 1962, trước khi vào chiến trường tôi có gửi tiết kiệm một số tiền, thời gian đến nay hơn 20 năm, do tôi để quên trong ba lô, vả lại cũng chưa có điều kiện tới ngân hàng thanh toán, nay tôi mới tìm thấy, không biết có còn thanh toán được không?
Chị nhân viên ngân hàng trả lời: Bác cho cháu xem CMT và sổ tiết kiệm ạ.
Anh lấy trong túi áo đưa cho chị nhân viên ngân hàng CMT Sĩ quan và sổ tiết kiệm chờ chị nhân viên xem xét?
Chị nhân viên ngân hàng nhận CMT, sổ tiết kiệm ngắm nhìn … do thời gian khá dài nét mực có phần phai mờ, sổ tiết kiệm có chỗ bị ố vàng… Chị cất tiếng nói xin bác chờ cháu một lát, chị nhân viên trả lời và cầm CMT và sổ TK tới gặp lãnh đạo, xin ý kiến. Sau khi xem xét, tra soát số sơ ri và ngày tháng năm gửi tiền trên sổ, người lãnh đạo yêu cầu chị nhân viên tìm hồ sơ lưu trữ trong kho để tra soát (ngày xưa còn lưu trữ trên hồ sơ sổ sách bằng giấy, ngày nay ngân hàng đã có hệ thống lưu trữ trên hệ thống máy)
Sau thời gian khá dài, tìm hồ sơ gốc và tra soát các văn bản, so sánh hình ảnh, số chứng minh thư sĩ quan, quê quán… được sự thống nhất, đồng ý của lãnh đạo, chị nhân viên ngân hàng tiến hành làm thủ tục tất toán sổ tiết kiệm cho anh.
Đến phần nhân viên ngân hàng yêu cầu anh tiến hành làm thủ tục tất toán sổ tiết kiệm, một khó khăn vướng mắc khi gửi tiết kiệm anh dùng CMT ND hiện nay anh đang dùng CMT SQ do quân đội cấp, tuy nhiên họ tên, ngày tháng năm sinh, quê quán vẫn chính xác. Chị nhân viên Ngân hàng phải làm thủ tục cập nhật lại thông tin mới CMT SQ và yêu cầu anh ký và ghi rõ họ tên vào giấy tờ phần Chủ tài khoản, người lĩnh tiền… Anh nhìn số tiền ghi trong sao kê của Ngân hàng, ngạc nhiên thấy số tiền nhập cả lãi và gốc thấy khá lớn. Anh phấn khởi, vui vẻ liền cầm bút ký ngay vào giấy lĩnh tiền như mình vẫn ký hàng ngày khi giải quyết công việc.
Chị nhân viên ngân hàng kiểm tra so sánh, chữ ký của anh hoàn toàn khác xưa, không giống mẫu chữ ký cách đây hơn 20 năm khi anh gửi tiền, chị nhân viên đành phải viết lại giấy lĩnh tiền và yêu cầu anh ký lại đúng chữ ký mẫu… lần nữa, lần nữa anh ký lại thủ tục người nhận tiền vẫn không giống mẫu chữ ký ngày xưa, do phải làm đi làm lại nhiều lần của chị nhân viên ngân hàng, còn anh phải ký đi ký lại nhiều lần, vừa mất thời gian… hai bên xem chừng có phần không được thoải mái, tưởng chừng như bế tắc.
Cũng vì do lâu ngày anh không nhớ khi gửi tiền anh đã ký chữ ký như thế nào? Anh suy nghĩ mãi mà nhớ không ra!!!
Chị nhân viên ngân hàng tiếp tục động viên; Bác cố nhớ lại xem, ngày xưa bác ký như thế nào?
Bỗng anh nảy ra một cách và trình bày với chị nhân viên ngân hàng là xin được xem lại chữ ký khi anh đã ký lúc gửi tiết kiệm!!!
Chị nhân viên nghe thấy thế liền dãy nảy người lên và trả lời không khô..n..g đ..ư..ợ.c đâu bác ơi! Đây là quy định và nguyên tắc của ngân hàng, cháu không thể làm thế được!
Anh nhẹ nhàng, trung thực trình bày: Chị ạ! Thực tình tôi không còn nhớ khi gửi tiền tôi đã ký chữ ký đó như thế nào, vì thời gian lâu quá, mong chị giúp cho tôi xem lại chữ ký khi đó, để tôi nhớ và ký lại được không?
Chị nhân viên ngân hàng vẫn khăng khăng trả lời không được đâu bác ạ…
Anh lại một lần nữa, tiếp tục trình bày với chị nhân viên ngân hàng là; Tôi mong chị linh động giải quyết giúp, tôi chỉ cần chị đứng tại chỗ ở trong quầy giơ lên, chỉ cần thoáng qua cho tôi xem kiểu chữ ký ngày xưa khi tôi gửi tiết kiệm như thế nào thôi? chứ tôi không dám yêu cầu phải cầm tận tay, hay nhìn thật rõ đâu chị ạ?
Chị nhân viên vẫn không đồng ý!
Lúc này anh cũng đã có vẻ không bằng lòng với cách giải quyết máy móc, có phần cứng nhắc, không linh hoạt của chị nhân viên ngân hàng liền nói:
Nếu chị không đồng ý, tôi xin đề nghị thế này…Chị hãy nhìn thật kỹ và ký đúng được chữ ký mẫu, như chữ ký của tôi trong hồ sơ! Nếu chị ký đúng được khoảng 70-80% có mọi người chứng kiến, tôi xin tặng lại toàn bộ số tiền có trong thẻ tiết kiệm của tôi cho chị!!!
Chị nhân viên ngân hàng ngập.. ngừng… thấy anh trình bày nghe cũng có tình có lý, có tính thuyết phục. Lúc này trong lòng chị nhân viên cũng đang có sẵn chút cảm tình và thông cảm với điều kiện của các bác, các anh bộ đội, thường xuyên phải xa nhà, trải qua chiến tranh, bác nay tuổi đã cao, đáng bậc cha, chú… Chị cất tiếng nói… Bác chờ cháu để chàu vào trình bày xin ý kiến lãnh đạo, chị nhân viên vào báo cáo, trình bày và kể lại sự việc vừa diễn ra ở ngoài quầy với lãnh đạo… Được lãnh đạo lắng nghe chị trình bày có phần hợp lý, hợp tình, vận dụng linh hoạt trong thực tế, vẫn đảm bảo nguyên tắc có thể giải quyết được liền gật đầu đồng ý.
Chị nhân viên trở ra hồ hởi, vui vẻ trả lời và cất tiếng gọi; Bác Vĩnh ơi, lãnh đạo đồng ý giải quyết theo cách của bác rồi nhé. Chị nhân viên liền cầm chiếc sổ tiết kiệm giơ lên cao lướt qua cho anh nhìn thấy chữ ký ngày xưa.
Nét mặt anh rạng rỡ, vui vẻ reo lên; Được rồi chị ơi! Cảm ơn chị tôi đã nhận ra chữ ký lúc gửi tiết kiệm rồi. Anh tự tin cầm bút ký một lần chính xác giống chữ ký ngày xưa khi gửi tiền và gửi lại chị nhân viên ngân hàng làm thủ tục tiếp theo.
Chị nhân viên tiếp nhận giấy rút tiền và nhoẻn miệng cười tiếp theo hoàn tất thủ tục, chuyển qua quầy kho quỹ chi trả.
Anh nhận được số tiền trong tay, hơn 20 năm gửi tiết kiệm tại Ngân hàng, không ngờ hôm nay có được số tiền khá lớn, chắc chắn sẽ hỗ trợ giải quyết được công việc gia đình trong cuộc sống an sinh hiện tại.
Anh cất tiếng cảm ơn chị em nhân viên, cảm ơn cơ quan Ngân hàng đã tạo điều kiện, giúp đỡ cho anh nhận được số tiền tiết kiệm sau hơn 20 năm.
Hà Nội, ngày Xuân Bính Ngọ 22/04/2026
Nguyễn Văn Xuân
Hội viên Hội VHNT Trường Sơn