Cảm nhận sau một năm thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp
CẢM NHẬN SAU MỘT NĂM THỰC HIỆN
MÔ HÌNH CHÍNH QUYỀN ĐỊA PHƯƠNG HAI CẤP
Ngày 01/7/2025, các đơn vị hành chính cấp xã, phường chính thức đi vào hoạt động, đánh dấu việc triển khai trên thực tế mô hình chính quyền địa phương 2 cấp sau khi hoàn thành việc sắp xếp.
Chủ trương sắp xếp, tinh gọn bộ máy và thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp là một quyết sách lớn của Đảng và Nhà nước nhằm nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, tiết kiệm nguồn lực và đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới. Qua gần một năm triển khai, nhiều kết quả tích cực bước đầu đã được ghi nhận. Tuy nhiên, từ góc nhìn của một công dân, bên cạnh những mặt đạt được, vẫn còn một số khó khăn, vướng mắc cần được nhìn nhận thẳng thắn để tiếp tục hoàn thiện mô hình trong thời gian tới.
Điều mà nhiều người dân quan tâm nhất là làm sao để chính quyền sau sắp xếp vẫn thực sự gần dân, sát dân. Thực tế cho thấy ở một số địa phương, sau khi sáp nhập, phạm vi quản lý rộng hơn, dân số đông hơn, khối lượng công việc của cán bộ cơ sở tăng lên đáng kể. Điều này phần nào ảnh hưởng đến khả năng nắm bắt tình hình thực tế và tâm tư, nguyện vọng của nhân dân. Một số người dân cho rằng việc tiếp cận cán bộ phụ trách hoặc phản ánh những vấn đề phát sinh trong đời sống chưa được thuận tiện như trước. Đây là vấn đề cần được quan tâm bởi mục tiêu cuối cùng của cải cách bộ máy không chỉ là tinh gọn tổ chức mà còn phải nâng cao chất lượng phục vụ nhân dân.
Một hạn chế khác là tình trạng quá tải trong giai đoạn chuyển tiếp vẫn diễn ra ở nhiều nơi. Việc sắp xếp lại tổ chức bộ máy, phân công nhiệm vụ, đồng bộ dữ liệu dân cư, đất đai và hồ sơ hành chính là công việc rất lớn, đòi hỏi phải có thời gian để hoàn thiện. Vì vậy, ở một số địa phương vẫn xuất hiện tình trạng hồ sơ giải quyết chậm, người dân phải đi lại nhiều lần hoặc mất nhiều thời gian hơn dự kiến để hoàn thành thủ tục. Mặc dù đây là khó khăn khách quan trong quá trình chuyển đổi, nhưng nếu kéo dài sẽ ảnh hưởng đến niềm tin và sự hài lòng của người dân đối với bộ máy hành chính.
Bên cạnh đó, việc tinh giản đầu mối tổ chức ở một số nơi chưa đi đôi với việc nâng cao năng lực thực thi công vụ. Có những cán bộ phải kiêm nhiệm nhiều lĩnh vực, khối lượng công việc lớn trong khi điều kiện hỗ trợ chưa tương xứng. Điều này dẫn đến nguy cơ quá tải, ảnh hưởng đến chất lượng giải quyết công việc. Từ thực tế đó cho thấy, cùng với việc tinh gọn bộ máy cần đặc biệt chú trọng công tác đào tạo, bồi dưỡng và bố trí đội ngũ cán bộ phù hợp với yêu cầu nhiệm vụ mới.
Chuyển đổi số được xem là giải pháp quan trọng để nâng cao hiệu quả hoạt động của chính quyền hai cấp. Tuy nhiên, việc triển khai trên thực tế vẫn còn những điểm bất cập. Hạ tầng công nghệ thông tin ở một số nơi chưa đáp ứng yêu cầu; việc kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa các cơ quan đôi khi còn hạn chế. Đối với người dân, đặc biệt là người cao tuổi hoặc người ít có điều kiện tiếp cận công nghệ, việc thực hiện các thủ tục trực tuyến vẫn gặp không ít khó khăn. Điều này cho thấy cần tiếp tục đầu tư mạnh hơn cho hạ tầng số và hỗ trợ người dân tiếp cận các dịch vụ công hiện đại.
Ngoài ra, một số lĩnh vực được người dân đặc biệt quan tâm như đất đai, xây dựng, giải quyết khiếu nại, tố cáo vẫn chưa có nhiều chuyển biến rõ nét. Đây là những lĩnh vực liên quan trực tiếp đến quyền và lợi ích hợp pháp của người dân nên bất kỳ sự chậm trễ nào cũng dễ tạo ra tâm lý băn khoăn, lo lắng. Do đó, cần có những giải pháp quyết liệt hơn để nâng cao trách nhiệm của cơ quan chức năng, rút ngắn thời gian giải quyết và tăng cường tính công khai, minh bạch trong quá trình xử lý hồ sơ.
Từ thực tiễn gần một năm triển khai có thể thấy, việc sắp xếp đơn vị hành chính và thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp là hướng đi đúng đắn, phù hợp với yêu cầu phát triển đất nước. Tuy nhiên, để chủ trương này thực sự đi vào cuộc sống và nhận được sự đồng thuận cao của nhân dân, cần tiếp tục lắng nghe ý kiến từ cơ sở, kịp thời khắc phục những hạn chế phát sinh, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, đẩy mạnh chuyển đổi số và bảo đảm mọi hoạt động của chính quyền đều hướng tới mục tiêu phục vụ nhân dân ngày càng tốt hơn.
Chỉ khi người dân thực sự cảm thấy không bị nhũng nhiễu, phiền hà, các thủ tục hành chính thuận tiện, hiệu quả và chính quyền gần gũi dân thì thành công của cuộc cải cách mới được khẳng định một cách trọn vẹn.
Hoàng Văn Kính – CTV tại Hà Nội