NƠI GIEO MẦM TRI THỨC
“Sách là kho tàng tri thức vô giá của nhân loại, là nguồn sáng soi đường cho tri thức và tâm hồn con người. Việc xây dựng và phát triển văn hóa đọc không chỉ giúp nâng cao nhận thức, mở rộng tầm nhìn mà còn góp phần hình thành tư duy sáng tạo, nuôi dưỡng nhân cách và tạo động lực phát triển cho xã hội”.
Các nhà văn, nhà thơ chụp ảnh lưu niệm
trong một lần tham dự chương trình“Giới thiệu tác giả, tác phẩm” do Thư viện Đà Nẵng tổ chức.
-
Tiếp nối truyền thống ngàn xưa
Là một quốc gia văn hiến, từ ngàn đời nay, nhân dân Việt Nam luôn coi sách là nơi hội tụ chữ nghĩa của Thánh hiền, là sản phẩm vô giá của dân tộc. Sách, báo Việt Nam luôn đồng hành cùng lịch sử đất nước, là biểu hiện của ý chí, của tinh thần và văn hóa dân tộc. Có thể nói, sách là nơi lưu giữ nét đẹp của ngôn ngữ Việt, của tinh thần Việt và văn hóa Việt. Dù được viết bằng tiếng Việt hay được dịch sang tiếng Việt thì sách không chỉ là nơi thể hiện rõ nét về phương pháp luận khoa học diễn đạt ngôn ngữ thuần Việt mà còn là nơi minh chứng rằng, tiếng Việt là một ngôn ngữ trau chuốt nhưng giản dị, đài các nhưng gần gũi, sang trọng mà hồn nhiên, dân dã, dễ hiểu mà tao nhã văn chương. Trải qua hàng ngàn năm lịch sử, vẻ đẹp và sức sống của tiếng Việt ngày càng tỏa rạng hơn, sâu lắng hơn. “Nó là của cải, là giá trị, là kho báu để khẳng định sự trường tồn của non sông Việt, của Tổ quốc Việt trước mọi thử thách”.
Từ ngàn xưa, ông cha ta đã biết đến sự kì diệu của sách, biết viết sách và đam mê đọc sách. Sách, đó là cái thần kì trong những cái thần kì mà nhân loại đã sáng tạo nên, là cái cần có để con người lưu giữ và truyền lại những hiểu biết về thế giới xung quanh, những khám phá về vũ trụ và con người, những ý nghĩ, những quan niệm, những mong muốn về cuộc sống. Sách giúp người đọc hiểu rõ mình giữa vũ trụ bao la, hiểu mỗi người có mối quan hệ như thế nào với tất cả mọi người trong cộng đồng dân tộc và cộng đồng nhân loại. Sách giúp người đọc hiểu được đâu là hạnh phúc, đâu là khổ đau của mỗi người và phải làm gì để sống cho đúng và đi tới một cuộc đời đúng nghĩa. Sách mở rộng những chân trời ước mơ và khát vọng. M.Goocki - nhà văn nổi tiếng thế giới, nhà văn bậc thầy của giai cấp vô sản từng khẳng định: “Sách mở ra trước mắt tôi những chân trời mới”. Cao Bá Quát từng nói: "Đọc sách, mắt như đèn muôn dặm". Sách đóng vai trò như ngọn đèn bất diệt giúp con người nhìn thấu vạn dặm đường đời, mở mang tầm nhìn để đi đến tương lai.
-
Từ nơi lưu giữ, bảo tồn di sản…
Thư viện Đà Nẵng là trung tâm lưu trữ, xử lý và cung cấp thông tin, giữ vai trò cốt lõi trong việc bảo tồn di sản văn hóa, hỗ trợ đắc lực cho giáo dục, nghiên cứu khoa học và thúc đẩy học tập suốt đời cho mọi tầng lớp nhân dân nơi “thành phố đáng sống” nói riêng và du khách thập phương nói chung.
Tọa lạc trên đường Bạch Đằng – con đường đẹp nhất thành phố Đà Nẵng, Thư viện vừa mang ý nghĩa biểu tượng kiến trúc thành phố, vừa là điểm đến cho cộng đồng. Một không gian rộng rãi, thoáng mát nằm bên bờ con sông Hàn – dải lụa xanh vắt ngang qua thành phố, biểu tượng lặng thầm và bền bỉ lưu giữ bản sắc văn hóa của một miền đất. Với diện tích khoảng 7.000m2, được bố trí khoa học về kho lưu trữ, phòng đọc trong nhà, khu đọc ngoài trời đã tạo ra sự thu hút với người yêu văn hóa đọc. Với hơn 400.000 đầu sách, được bài trí, sắp đặt khoa học cùng với sự phục vụ chuyên nghiệp, nhiệt tình, trách nhiệm của nhân viên, thư viện Đà Nẵng luôn là điểm đến tin cậy cho người đọc. Đến với Thư viện Đà Nẵng không chỉ là đến với một khoảng lặng xanh giữa lòng phố thị sôi động mà còn là đến với không gian hội tụ giá trị di sản văn hóa của dân tộc Việt và của nhân loại. Bỏ lại sau lưng những ồn ào của phố thị, bạn đọc sẽ chầm chậm chạm vào một không gian thấm đẫm tầng sâu văn hóa. Thư viện Đà Nẵng không chỉ là nơi lưu giữ, phục vụ sách thông thường, nó còn là nơi lưu giữ và lan tỏa giá trị văn hóa, hồn cốt dân tộc, hồn cốt nhân loại qua không gian, thời gian.
Một quầy sách của Thư viện tại phố đi bộ của Thành phố
Đến với thư viện Đà Nẵng, bạn đọc sẽ hiểu vì sao con người phải làm những cuộc cách mạng qua các cuốn sách của Sếcpia, Điđơrô, rồi Mac, Enghen, Lê Nin, Hồ Chí Minh... Bạn đọc cũng sẽ hiểu về thế giới tư bản với sức mạnh lạnh lùng của đồng tiền qua các tác phẩm của Bandắc; sẽ hiểu về đời sống và tâm hồn của các dân tộc qua các thi phẩm của Tago, Lí Bạch, Đỗ Phủ... Và tất nhiên khi đến đây, bạn đọc sẽ hiểu xưa kia cha ông ta từng mong mỏi và mơ ước những gì qua thơ Nguyễn Du, Hồ Xuân Hương, Cao Bá Quát... Và chắc chắn, bạn đọc sẽ hiểu sâu sắc thêm về những mất mát, hy sinh của dân tộc trên con đường đi đến độc lập tự do hôm nay và sẽ hiểu vì sao mảnh đất nhiều nắng, nhiều gió này lại được vinh danh là vùng đất “Trung dũng, kiên cường đi đầu diệt Mỹ” qua các tác phẩm văn học đương đại.
-
Đến người gieo mầm tri thức
Sách đưa đến cho người đọc những hiểu biết mới về thế giới xung quanh, về vũ trụ bao la, về dân tộc mình và những dân tộc xa xôi. Tuy nhiên, sẽ là hạn chế rất nhiều nếu như sách chỉ nằm trên các giá sách trong thư viện. Hiểu rõ điều đó, thư viện Đà Nẵng đã luôn chủ động tìm ra phương pháp sáng tạo để đưa sách đến gần hơn với bạn đọc trên khắp địa bàn thuộc thành phố, từ nội thị đến vùng sâu, vùng xa. Hằng năm, Thư viện đều tổ chức “Ngày hội văn hóa đọc”, với những nội dung phong phú. Bằng cách kết hợp với các đơn vị đồng hành, trong đó Chi hội VHNT Trường Sơn Đà Nẵng là một đối tác quen thuộc và gắn bó, Thư viện đã tổ chức chuỗi chương trình với các chủ đề khác nhau: “Giới thiệu tác giả, tác phẩm”; “Đêm thơ - nhạc giai điệu Tự hào”; “Gieo mầm tri thức, thắp sáng tương lai”, “Sách – Tri thức – Khát vọng phát triển đất nước”... “Ngày hội văn hóa đọc” không chỉ là dịp trưng bày, giới thiệu sách đơn thuần, nó còn là một cuộc hội ngộ văn chương đầy cảm xúc, nơi những giá trị tinh thần, những tâm huyết của người làm văn hóa được lan tỏa.
Chuỗi hoạt đông trong “Ngày hội văn hóa đọc” mà thư viện Đà Nẵng thực hiện thực sự đã đưa sách đến gần hơn với bạn đọc. Người dân thành phố và du khách thập phương sẽ bắt gặp những quầy sách trên các con phố đi bộ, trong không gian lễ hội Quan Thế âm; không gian của công viên Apec; không gian chợ đêm sông Hàn... Ở đó, người yêu văn hóa đọc không chỉ dừng lại ở việc khám phá, lựa chọn cho mình những cuốn sách yêu thích – nơi mỗi tác phẩm là một câu chuyện kể lại hành trình văn hóa đầy tự hào mà còn được đắm chìm trong cảm xúc trước một thế giới của nghệ thuật sắp đặt duy mỹ. Dưới bàn tay kiến tạo thầm lặng của các nhân viên thư viện, những cuốn sách không còn là những vật đơn lẻ. Những cuốn sách dày mỏng, cao thấp với những trang bìa xanh, đỏ; những trang sách mở rộng hay khép hờ... đã hòa quện, nương tựa vào nhau tạo thành những tác phẩm nghệ thuật thấm đẫm tầng sâu văn hóa, thu trọn cả cái kỳ vĩ của núi sông, cái tĩnh lặng của đất trời quê hương... khiến du khách không thể không ghé đến.
Một tác phẩm trong Hội thi sắp đặt sách tại thư viện Đà Nẵng
Không dừng lại ở phố thị, nơi hội tụ người dân và du khách mỗi khi đến với mảnh đất nhiều nắng, nhiều gió này, thư viện Đà Nẵng còn “cõng chữ lên nương”. Bàn chân của cán bộ, nhân viên Thư viện đã đến người dân, đến với các em học sinh ở những điểm trường miền núi xa xôi, từ Hùng Sơn, đến A Vương rồi Tân Lập... nơi những mái nhà sàn đơn sơ luôn cháy đỏ ngọn lửa cách mạng. Dù là một hành trình đầy vất vả, gian nan từ lựa chọn các đầu sách phù hợp với văn hóa vùng cao rồi sắp sếp, đóng gói đến lựa chọn địa bàn, vị trí, đối tượng phục vụ... nhưng cán bộ, nhân viên thư viện vẫn miệt mài như những con ong cần mẫn và chăm chỉ làm mật cho đời. Họ thực sự là những người “Gieo mầm” và tin vào những mùa bội thu khi nhìn thấy những sắc màu tươi vui qua những bộ váy, áo đặc trưng của văn hóa vùng cao bên những giá sách lưu động với nụ cười đầy phấn khích.
Những sắc màu tươi vui qua những bộ váy, áo mang văn hóa đặc trưng
của tuổi trẻ xã vùng cao bên những giá sách lưu động của Thư viện
Họ tin rằng, những vất vả, nhọc nhằn trong mùa “gieo hạt” hôm nay sẽ giúp người dân miền sơn cước này có thể khám phá ra vũ trụ vô tận với những qui luật của nó, hiểu được quả đất tròn mang trên mình bao nhiêu đất nước khác nhau với những hoàn cảnh thiên nhiên khác nhau qua các cuốn sách khoa học; hiểu biết về đời sống con người trên các phần đất khác nhau với những đặc điểm về kinh tế, lịch sử, văn hóa, những truyền thống, những khát vọng qua những cuốn sách xã hội học; hiểu về đời sống bên trong của con người, qua các thời kì khác nhau, ở các dân tộc khác nhau, những niềm vui và nỗi buồn, hạnh phúc và khổ đau, những khát vọng và đấu tranh của một dân tộc qua các cuốn sách văn học.
Bà Vũ Thị Ân, Phó Giám đốc thư viện Đà Nẵng (thứ 2 từ trái sang)
trao tặng 500 bản sách cho tuổi trẻ xã vùng cao Trà Tập
Hành trình đưa sách đến gần hơn với bạn đọc của Thư viện Đà Nẵng là hiện thực hóa các chủ trương, kế hoạch của Sở Văn hóa Thể thao và Du lịch Thành phố về việc tổ chức ngày hội văn hóa đọc. Đây thực sự là hành trình “gieo mầm tri thức”, nó không đơn thuần là hành trình vinh danh giá trị của sách mà còn là nguồn “năng lượng sạch” vun dưỡng những tâm hồn, thúc đẩy cộng đồng cùng chung tay lan tỏa tình yêu đọc sách, khuyến khích tinh thần tự học, phát triển tri thức và nâng cao ý thức trách nhiệm trong việc xây dựng một xã hội học tập. Qua đó góp phần khơi dậy niềm tự hào dân tộc, hun đúc tình yêu văn chương và khuyến khích thế hệ trẻ tiếp nối, nghiên cứu, sáng tạo trên nền tảng văn hóa đọc để mục tiêu “Đà Nẵng - Thành phố của tri thức và sáng tạo” sớm trở thành hiện thực.
PGS, TS Đỗ Ngọc Thứ
(Chi hội trưởng chi hội VHNT TS Đà Nẵng)