Lễ đón, Truy điệu, An táng Liệt sỹ Phạm Hồng Hà - Ký: Nguyễn Văn Xuân
Hướng tới kỷ niệm 79 năm ngày Thương binh, Liệt sĩ (27/7/1947 - 27/7/2026)
LỄ ĐÓN, TRUY ĐIỆU, AN TÁNG LIỆT SĨ PHẠM HỒNG HÀ

Năm 2026 kỷ niệm 51 năm, ngày giải phóng hoàn toàn miền Nam, thồng nhất đất nước (30/4/1975- 30/4/2026). Kỷ niệm 79 năm ngày thương binh liệt sĩ (27/7/1947-27/7/2026) Hưởng ứng và thực hiện chiến dịch 500 ngày đêm của Đảng, Nhà nước; Chính phủ: “Đẩy mạnh tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ ” Từ ngày 15/3/2026 đến ngày 27/7/2027 Hướng tới kỷ niệm 80 năm ngày thương binh liệt sĩ (27/7/1947- 27/7/2027)
Sau một thời gian tiến hành làm thủ tục di chuyển hài cốt Liệt sĩ Phạm Hồng Hà, từ nghĩa trang thành phố Hồ Chí Minh về với gia đình, dòng họ, quê hương xã Phát Diệm- Kim Sơn- Ninh Bình. Được sự quan tâm giúp đỡ tận tình, chu đáo, tạo điều kiện của Đảng, chính quyền, cùng các cơ quan Sở Nội vụ hai địa phương Ninh Bình và thành phố Hồ Chí Minh.
Ngày 19/4/2026 đoàn đại biều gia đình Liệt sĩ đã lên đường vào nghĩa trang thành phố Hồ Chí Minh, đón, di chuyển hài cốt Liệt sĩ Phạm Hồng Hà về quê hương Phát Diệm-Kim Sơn-Ninh Bình. Sau gần 4 ngày “hành quân” trên đường, xa hàng ngàn km, xe của đoàn cùng chuyến xe không đồng, đã đưa hài cốt Liệt sĩ về tới gia đình, quê hương vào hồi 14h30’ ngày 21/4/2026 đảm bảo an toàn cho người và phương tiện.
Sáng ngày 22/4/2026 (nhằm ngày mồng 6/3/ Bính Ngọ) Tiết trời cuối Xuân sang Hạ khá xanh mát “Thanh minh trong tiết tháng ba…” Tháng tư về quê, nhìn ngoài cánh đồng lúa xanh bát ngát, đã qua thì con gái, đang độ làm đòng tỏa hương thơm dìu dịu, sóng lúa đang rì rầm, trải dài màu xanh bất tận. Trong xóm, ngoài làng người và xe đang ngược xuôi tấp lập, hối hả đi lại, thỉnh thoảng lại có một vài chiếc ôtô, cùng hàng đoàn xe máy đổ về Xóm 1 Lưu Phương Kim Sơn (cũ) nay xã Phát Diệm tỉnh Ninh Bình, đang chuẩn bị cho buổi lễ đón; Truy điệu, an táng hài cốt Liệt sĩ Phạm Hồng Hà người con xa quê hương, sau 56 năm anh đã trở về đất mẹ quê hương trong niềm tiếc thương vô hạn.
Liệt sĩ Phạm Hồng Hà sinh năm 1953 tại Xóm 1 Hùng Cường xã Lưu Phương huyện Kim Sơn tỉnh Ninh Bình (cũ) nay xã Phát Diệm tỉnh Ninh Bình. Anh được sinh ra trong một gia đình bố mẹ đều là người nông dân thuần túy chân chất, thật thà, cần cù chịu thương chịu khó, ông bà sinh được 14 người con (8 người con gái và 6 người con trai) sau khi sinh ra 3 người con đã sớm “mãn thọ quên trần” ngay từ khi còn bé và một người em gái với liệt sĩ (5 người con đã mất). Ngày đón Liệt sĩ về với gia đinh, chỉ còn 9 chị em ruột, cùng dâu, rể và các cháu.
Năm 1970 nghe theo tiếng gọi thiêng liêng của Đảng, lớp lớp thanh niên nô nức lên đường nhập ngũ, Phạm Hồng Hà làm đơn tình nguyện lên đường nhập ngũ, khi anh mới 17 tuổi chưa đủ tuổi nhập ngũ, anh đã khai tăng tuổi. Anh sinh năm 1953; Nhưng khai tăng lên sinh năm 1952 cho đủ 18 tuổi, để được đứng trong hàng ngũ tân binh, ngày ấy được lên đường nhập ngũ với anh vô cùng phấn khởi, tự hào được dứng trong hàng ngũ Quân đội nhân dân Việt Nam… Trong huấn luyện anh hăng say luyện tập trên thao trường, chịu khó rèn luyện, học tập, sau 3 tháng huấn luyện chiến sĩ mới, lớp tân binh các anh được tranh thủ nghỉ 3 ngày phép về thăm gia đình trước khi vào chiến trường.
Gặp lại anh trong những ngày nghỉ phép ít ỏi ấy, ngắm anh dáng người nhỏ gọn, mang bộ quân phục rộng thùng thình, chất vải ka ky do Triều Tiên viện trợ, màu vàng nhạt, đã bạc phếch, phai mầu do nắng gió thao trường, anh đi thăm, chào hỏi bà con họ hàng, làng xóm, anh em bạn bè, tôi và một số anh em trong xóm là bạn cùng học thời niên thiếu, anh hơn tôi một tuổi, nhà anh với nhà tôi cùng một dẫy, chỉ cách nhau cái sân gạch.
Sau cải cách ruộng đất, một số gia đình chưa có nhà cửa để ở, trong đó có gia đình anh và gia đình tôi. Được nhà nước chia cho mấy gian nhà hoang vô chủ, của bà con làng xóm bỏ lại vào miền Nam (ngày đó còn gọi là đồng bào đi B năm 1945 và B -1954)
Quê tôi thế hệ các chú, các anh nhập ngũ trước vào những năm đầu thập niên sáu mươi, thế hệ anh em chúng tôi lớn lên nhờ hạt thóc, củ sắn, củ khoai nuôi dưỡng… uống chung dòng nước đỏ nặng phù sa quê nhà, tuổi thơ lớn lên gắn liền việc chăn trâu, cắt cỏ, bắt ốc mò cua giúp bố mẹ. Trong xóm một số chú, anh, các bạn Pham Hồng Hà; Phạm Văn Thiện, đã hy sinh thân mình không ngày trở về, một số người đã để lại chiến trường một phần thân thể, vì nền Độc lập- Tự do, Hòa Bình của đất nước.
Năm 1972 tôi có lệnh đi khám nghĩa vụ quân sự, lúc đó với cái tuổi 17, có sức khỏe tốt đạt kết quả cao, được Hội đồng khám tuyển NVQS kết luận sức khỏe loại A1, đủ điều kiện nhập ngũ, hy vọng mình sẽ được nhập ngũ năm 1972. Nhưng do hồ sơ khám tuyển khai sinh 1955 chưa đủ 18 tuổi, trong khi đó gia đình tôi anh trai đang tại ngũ, chiến đấu tại mặt trận B2, từ năm 1966 anh tôi chưa có tin tức, thư từ gì? Địa phương tạm hoãn gọi tôi nhập ngũ. Tháng 4 năm 1974 sang tuổi 20 mới có lệnh gọi nhập ngũ. Sau thời gian huấn luyện hành quân vào chiến trường, trải qua các chiến trường như B5, chiến trường C (Lào) chiến trường Trường Sơn. Gần 30 năm phục vụ trong quân đội, trải qua chiến tranh, tham gia các chiến trường, bị ảnh hưởng sức khỏe, khi về mang trên mình nhiều bệnh tật, vết thương: Thương binh (26%) hạng 4/4; Nạn nhân bị phơi nhiễm chất độc HÓA HỌC /DACAM mức 2 sức khỏe giảm sút khoảng (41-60%)
…Sau 3 ngày nghỉ phép tranh thủ Phạm Hồng Hà lên đường trở lại đơn vị, anh cùng đơn vị hành quân vào chiến trường, lớp tân binh các anh được biên chế về Sư đoàn 304 Quân Khu 7. Đơn vị đã có bề dày truyền thống đánh giặc, đạt được nhiều thành tích trong chiến đầu, công tác, đơn vị đã chiến đấu anh dũng trên chiến trường miền Đông Nam bộ, thành phố Sài Gòn- Gia Định; Đồng Nai, Bình Phước; Tây Ninh…
Trải qua gần 3 năm chiến đấu, và phục vụ chiến đấu Phạm Hồng Hà đã cùng đồng đội chiến đấu kiên cường, dũng cảm, lập được nhiều chiến công hiển hách… Trận đánh của Sư đoàn 304 với Mỹ- Ngụy tại Bình Phước, vào lúc 16h 27’ ngày 18/2/1973 Liệt sĩ Phạm Hồng Hà đã anh dũng hy sinh khi anh đang ở tuổi 20 (1953-18/2/1973). Liệt sĩ Phạm Hồng Hà được đồng đội an táng phần mộ tại nghĩa trang mặt trận, sau đó được chuyển về nghĩa trang liệt sĩ tỉnh Đồng Nai, sau này quy tập về nghĩa trang thành phố Hồ Chí Minh.
“ƠN LIỆT SĨ NGÀN NĂM GHI TẠC
NGHĨA ANH HÙNG MUÔN THỦA LƯU DANH”
Thật tình cờ một lần về thắp hương cho Liệt sĩ, tôi chợt nhìn lên tấm bằng TỔ QUỐC GHI CÔNG được biết, ngày Liệt sĩ Phạm Hồng Hà hy sinh 18/2/1973 lại trùng với ngày tháng năm sinh nhật của tôi (18/2/1954-18/2/1973) khi tôi tròn 19 tuổi. Một năm sau tháng 4 năm 1974 tôi nhập ngũ ở tuổi 20.
Hàng năm mỗi khi có dịp về thăm quê, tôi lại tranh thủ sang nhà em trai, người đang thờ cúng Liệt sĩ Phạm Hồng Hà, thắp cho anh nén hương và hỏi thăm, biết tin anh đang yên nghỉ tại nghĩa trang liệt sĩ thành phố Hồ Chí Minh. Năm nay trung tuần tháng 4 năm 2026, tôi được trở lại thăm gia đình, quê hương đón hài cốt liệt sĩ Phạm Hồng Hà và dự lễ đón, lễ truy điệu, lễ an táng đưa tiễn anh về nơi an nghỉ cuối cùng.
Thực hiện đạo lý; Đền ơn đáp nghĩa: Uống nước nhớ nguồn / Ăn quả nhớ người trồng cây.
Đúng 7 giờ sáng ngày 22/4/2026 Đảng ủy; Hội đồng nhân dân; Ủy ban nhân dân, Ủy ban Mặt trận tổ quốc Việt nam xã, các tổ chức Chính trị xã hội; Quân đội, Công an; Hội Phụ nữ; Đoàn thanh niên; Cựu chiến binh; Hội nông dân; đại diện khối trường học, đại diện chức sắc tôn giáo; Đội kèn tây; cùng gia đình, dòng họ, bà con xóm làng … Dự lễ truy điệu liệt sĩ Phạm Hồng Hà.
Ban chỉ huy quân sự Khu vực tiến hành các thủ tục nghi lễ; Chào cờ; Tuyên bố lý do; Giới thiệu đại biểu: Công bố Quyết định thành lập Ban tổ chức lễ đón; truy điệu, an táng hài cốt liệt sĩ. Hội Cựu chiến binh xã tiến hành làm lễ phủ cờ, đội tiêu binh vào vị trí danh dự, Chủ tịch Hội CCB xã báo cáo tóm tắt tiểu sử liệt sĩ Phạm Hồng Hà và tiến hành các bước theo nghi lễ.
Thay mặt Đảng ủy ông Ủy viên BCH Tỉnh ủy tỉnh Ninh Bình, Bí thư Đảng ủy xã; ông Chủ tịch HĐND, Chủ tịch UBND; Chủ tịch MTTQ VN, các Đoàn thể xã Phát Diệm; cùng dòng họ; gia đình, bà con xóm làng… Nghiêm chỉnh xếp hàng, kính cẩn nghiêng mình tiến vào dâng hương, dâng hoa viếng liệt sĩ.
Thay mặt gia đình, Ông Phạm Đình Nội em trai liệt sĩ, người thờ cúng liệt sĩ đọc lời cảm ơn. Vào 9 giờ 15 phút; Hài cốt liệt sĩ được di chuyển lên xe tang.
Đi đầu là đoàn xe Cảnh sát dẫn đường, hàng chục xe ôto, hàng trăm xe máy, các Thày Cô giáo, các em học sinh cùng đội danh dự nhà trường, thân nhân, gia đình, anh em, bạn bè cùng hộ tống, tiễn đưa Liệt sĩ về nghĩa trang liệt sĩ tại xóm 7 Kim Chính xã Phát Diệm, nơi an nghỉ cuối cùng của Liệt sĩ Phạm Hồng Hà trên quê hương, đất mẹ Kim Sơn tỉnh Ninh Bình.
Hà Nội, Ngày 23 tháng 4 năm 2026
Nguyễn Văn Xuân
Hội viên Hội VHNT Trường Sơn