CÁCH MẠNG THÁNG TÁM
MỐC SON CHÓI LỌI TRONG TRANG SỬ DÂN TỘC

 
          Những ngày tháng Tám, lòng người dân Việt lại hướng về Ba Đình – Trái tim của Thủ đô ngàn năm văn hiến, nơi mỗi bước chân đi qua đều chạm vào một phần ký ức thiêng liêng của dân tộc. Với người dân Việt, mùa Thu không chỉ là mùa của cờ hoa và những niềm vui, đó còn là mùa để mỗi người dân Việt biết cúi đầu trước lịch sử, biết trân trọng hai chữ “độc lập”, biết phía sau sự bình yên hôm nay là bao hy sinh, mất mát của các thế hệ cha, anh.
          Dưới mái nhà ấm áp sự tri ân.
         Kỷ niệm 81 năm Ngày Cách mạng tháng Tám (19/8/1945 – 19/8/2026) và Quốc khánh nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (2/9/1945 – 2/9/2026); sáng 21 tháng 8 năm 2026, tại Trung tâm Phụng dưỡng người có công cách mạng – Cơ sở 2, số 99 An Dương Vương, phường Hội An Tây, thành phố Đà Nẵng, Hội Truyền thống Trường Sơn - đường Hồ Chí Minh (Hội Trường Sơn) thành phố Đà Nẵng đã tham gia chương trình tọa đàm “Cách mạng tháng Tám – Những giờ phút lịch sử”. Chương trình do Sở Văn hóa – Thể thao và Du lịch thành phố Đà Nẵng chỉ đạo, Thư viện Đà Nẵng kết hợp cùng Chi hội VHNT Trường Sơn Đà Nẵng tổ chức.
          Toàn cảnh chương trình tọa đàm
 

          Những ngày tháng Tám, trời Hội An như cao hơn, xanh hơn. Gió từ eo biển Cửa Đại cứ thổi mênh mang, mang theo cái mặn mòi của biển cả. Mùi hương của hoa lá, cỏ cây trong khuôn viên Trung tâm dịu nhẹ, vấn vương. Đông đảo các đại biểu đại diện cho Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch; Thư viện Đà Nẵng; Hội Trường Sơn Đà Nẵng; Các cựu chiến binh; Thương bệnh binh, người có công với Cách mạng và cán bộ, nhân viên của Trung tâm cùng đoàn viên, Thanh niên phường Điện Bàn Đông đã tới dự. Họ tụ hội về đây không chỉ để ôn lại những năm tháng hào hùng của một thời “Đem sức ta mà tự giải phóng cho ta”; để tri ân và tôn vinh những con người gánh trên vai sứ mệnh lịch sử dân tộc, họ tụ hội về đây để được nhìn lại dòng chảy lịch sử, nhìn thấy sức mạnh của khối đại đoàn kết toàn dân, khát vọng độc lập, tự do và ý chí làm chủ đất nước, được thấy sự tiếp nối của những hy sinh để rồi lặng lẽ cúi đầu biết ơn.
          Trao đổi trong chương trình, ông Phan Văn Bình, Giám đốc Trung tâm Phụng dưỡng người có công với Cách mạng cho biết, hiện cơ sở 2 của Trung tâm đang phụng dưỡng 43 người có công, thân nhân Liệt sỹ. Đó là 43 câu chuyện cuộc đời riêng tư, nhưng tất cả đều có một điểm chung là sự hiến dâng trọn đời cho độc lập, tự do của Tổ quốc. Và hôm nay, họ cùng chung sống dưới mái nhà ấm áp sự tri ân và tình yêu thương – Trung tâm Phụng dưỡng người có công với Cách mạng. Cán bộ, nhân viên của Trung tâm luôn nâng niu từng bước đi, từng bữa ăn, từng giấc ngủ… những muốn bù đắp phần nào những hy sinh, mất mát của những con người đã góp phần mang lại hòa bình, tự do hôm nay. Đơn giản vậy thôi, nhưng đó là nghĩa cử “Uống nước nhớ nguồn”, là văn hóa của một dân tộc.
          Vượt lên tất cả những mất mát thương đau, những người có công với Cách mạng vẫn kiên cường như cây tùng, cây bách giữa gió ngàn. Sự kiên trung của họ là tượng đài sống động nhất về bản lĩnh dân tộc. Họ nhận về mình mọi mất mát, đau thương, gánh trọn mọi hậu quả tàn khốc của chiến tranh để đổi lấy tự do, độc lập cho thế hệ con cháu mai sau. Chính họ là từng trang sử tạo thành thiên sử hào hùng của dân tộc.
          Những giờ phút lịch sử
         Nhìn lại các sự kiện diễn ra trong những ngày tháng Tám lịch sử, ta như sống lại với không khí cách mạng sục sôi, cuồn cuộn sóng trào. Nhìn thấy sức mạnh của khối đại đoàn kết toàn dân, thấy được khát vọng độc lập, tự do của cả một dân tộc. Như đã biết, từ cuối năm 1944, chiến tranh thế giới thứ hai đã bước vào giai đoạn cuối với ưu thế thuộc về phe Đồng minh. Tại Châu Á, Thái Bình Dương, phát xít Nhật rơi vào thế bị bao vây. Ngày 8/8/1945, Liên Xô tuyên chiến với Nhật và nhanh chóng đánh bại đạo quân Quan Đông, giải phóng vùng Đông Bắc Trung Quốc và Bắc Triều Tiên. Ngày 14/8/1945, Nhật Hoàng tuyên bố đầu hàng vô điều kiện. Chiến tranh thế giới thứ hai chính thức chấm dứt. Trước bối cảnh đó, Trung ương Đảng nhận định: “Đây là thời cơ ngàn năm có một” để nhân dân ta vùng lên giành độc lập. Trong những ngày tháng Tám ấy, có rất nhiều sự kiện đã trở thành những mốc son lịch sử. Tuy nhiên, có thể tóm lược thành năm sự kiện nổi bật:
          Thứ nhất: Từ ngày 13 đến ngày 15/8/1945, Hội nghị Đại biểu toàn quốc của Đảng họp ở Tân Trào, kết luận: Những điều kiện khởi nghĩa ở Đông Dương đã chín muồi. Việt Nam phải “Kịp thời hành động, không bỏ lỡ cơ hội”.
          Thứ hai: Ngày 16/8/1945, Mặt trận Việt minh triệu tập Đại hội Quốc dân ở Tân Trào: Tán thành lệnh tổng khởi nghĩa của Đảng; Thành lập Ủy ban Dân tộc giải phóng (tức Chính phủ lâm thời) do Chủ tịch Hồ Chí Minh đứng đầu; Quy định Quốc ca, Quốc kỳ và đặt tên nước là Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.
          Thứ ba: Từ ngày 14 đến ngày 28/8/1945, Nhân dân cả nước đồng loạt nổi dậy giành Chính quyền, mà thắng lợi tiêu biểu là tại Hà Nội (19/8), Huế (23/8), Sài Gòn-Gia Định (25/8) cùng nhiều địa phương khác đã đưa Cách mạng Tháng Tám đến thắng lợi hoàn toàn.
          Thứ tư: Ngày 30/8/1945, Vua Bảo Đại đọc lời thoái vị, trao ấn kiếm cho đại diện Chính quyền Cách mạng, chấm dứt chế độ phong kiến.
          Thứ năm: Ngày 2/9/1945, tại Quảng trường Ba Đình, Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc Tuyên ngôn độc lập, trịnh trọng tuyên bố quyền độc lập, tự do, bình đẳng của
dân tộc Việt Nam trước Thế giới.
          Cách mạng Tháng Tám là một mốc son chói lọi trong dòng chảy lịch sử bốn ngàn năm của dân tộc. Thành công của nó bắt nguồn từ sự lãnh đạo đúng đắn, sáng suốt của Đảng, của Bác Hồ; Từ quá trình chuẩn bị lâu dài, toàn diện về chính trị, tư tưởng, tổ chức và lực lượng; Từ sức mạnh của lòng yêu nước, khát vọng độc lập, tự do; Từ tinh thần tự lực, tự cường và sức mạnh đoàn kết toàn dân tộc. Thắng lợi đó là kết quả của một quá trình đấu tranh lâu dài, gian khổ, vì độc lập, tự do của cả dân tộc. Trong suốt quá trình lịch sử lâu dài đó, máu đào của các chiến sỹ Cách mạng và đồng bào yêu nước đã không ngừng đổ xuống trên mặt trận chống đế quốc và tay sai để rồi làm nên một mùa Thu lịch sử.
          Cách mạng Tháng Tám đã đập tan ách thống trị của thực dân, phát xít và chế độ phong kiến, đưa nhân dân ta từ thân phận nô lệ trở thành người làm chủ đất nước; Khai sinh Nhà nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, mở đầu kỷ nguyên độc lập dân tộc gắn liền với Chủ nghĩa xã hội. Thắng lợi đó có ý nghĩa to lớn đối với dân tộc Việt Nam và cổ vũ mạnh mẽ phong trào đấu tranh vì độc lập, tự do của các dân tộc bị áp bức trên Thế giới.
           Những người viết tiếp trang sử dân tộc
          Chương trình “Cách mạng Tháng Tám – Những giờ phút lịch sử” đã thu hút đông đảo thế hệ trẻ của phường Điện Bàn Đông, của Thư viện Đà Nẵng, của các đơn vị trực thuộc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch thành phố Đà Nẵng tới dự. Nhìn họ trong nụ cười không mệt mỏi, chiếc áo xanh mang phù hiệu đoàn lấm tấm mồ hôi, mái tóc bay bay theo nhịp chân bước, nhẹ đẩy những chiếc xe lăn; kiên nhẫn dìu những cô chú Thương bệnh binh hoặc kính trọng mang từng chai nước mát cho các Cựu chiến binh… ta như nhìn thấy lòng biết ơn và sự trân trọng lịch sử của thế hệ trẻ hôm nay. Họ đến với chương trình không chỉ bằng sự tri ân được kết tinh, kế thừa và tiếp nối qua từng thế hệ, mà còn mang đến những hoài bão, ước mơ. Họ là đại diện của sự tươi mới, của nghị lực và khát vọng cống hiến.
           Các bạn trẻ đưa các thương bệnh binh đến với chương trình
         Phát biểu trong chương trình, cháu Võ Ngọc Như Quỳnh, đoàn viên phường Điện Bàn Đông nói trong xúc động: “Là những người trẻ, chúng cháu rất háo hức khi được hòa mình vào không gian sự kiện ý nghĩa này. Nhìn những cô chú, anh chị ngồi trên xe lăn, bên những đôi nạng gỗ, có người chỉ còn một tay, một bên mắt… vẫn vui cười đến với chương trình, chúng cháu chợt hiểu, phía sau sự bình yên hôm nay là bao máu xương cha anh đã đổ xuống và ngộ ra rằng, bao nhiêu biết ơn cũng là không đủ, bao nhiêu tri ân cũng là nhỏ bé trước những hy sinh, mất mát của lớp lớp cha anh để chúng cháu được hít thở bầu không khí hòa bình hôm nay”.
          Sự có mặt của đông đảo đoàn viên, Thanh niên đã chứng tỏ, thế hệ trẻ Việt Nam không bao giờ thờ ơ trước lịch sử dân tộc. Họ hiểu rằng, lịch sử không chỉ để hoài niệm, mà còn để nhìn lại, để thấu hiểu. Lịch sử là ngọn đèn soi đường cho tương lai, để nhắc con người hôm nay sống tử tế hơn, biết ơn nhiều hơn để rồi trân trọng hơn giá trị của độc lập, tự do. Giữ cho ngọn đèn ấy luôn sáng là trách nhiệm không chỉ của thế hệ hôm nay mà còn là trách nhiệm của các thế hệ tiếp nối. Hãy để những hạt mầm yêu lịch sử và sự biết ơn được nảy nở trong lòng thế hệ trẻ. Bởi tuổi trẻ lớn lên cùng lịch sử dân tộc, cùng lòng biết ơn sẽ biết trân trọng hòa bình, biết yêu quê hương, yêu đồng bào và sống có trách nhiệm với Tổ quốc.
          Nghe những câu chuyện lịch sử được chia sẻ từ các diễn giả, nhiều bạn trẻ ngồi dưới như lặng đi. Lịch sử, vốn tưởng xa xôi, bỗng trở thành câu chuyện gần gũi, đánh thức lòng tự hào và tinh thần trách nhiệm. Trong không gian của chương trình, khoảng cách giữa các thế hệ dường như không còn, bởi lòng yêu nước, thương nòi vốn không có ranh giới thế hệ. Các bạn trẻ đến với chương trình không phải chỉ để được nghe kể về quá khứ, mà còn mang theo khát vọng sống xứng đáng với thế hệ cha anh.
          Độc lập là thành quả của sự hy sinh. Tự do là giá trị phải gìn giữ. Hạnh phúc là mục tiêu để cả dân tộc cùng phấn đấu. Thế hệ trẻ hôm nay mang trên mình sứ mệnh kế thừa và phát huy truyền thống cha ông. Trang sử mà thế hệ trẻ viết lên hôm nay không phải bằng máu xương trên chiến trường lửa đạn, mà bằng những giọt mồ hôi rơi trên trang sách, trên các công trình. Bởi trong thời đại mới, tuổi trẻ không phải cầm súng ra trận mà họ phải đối mặt với thách thức hội nhập, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc bằng tri thức, bản lĩnh và khát vọng vươn tới. Trách nhiệm của thế hệ trẻ hôm nay chính là việc gìn giữ cội nguồn qua sự trân trọng giá trị độc lập, hòa bình được đánh đổi bằng máu xương của cha ông; Là học tập và sáng tạo, trau dồi kiến thức khoa học, công nghệ để bắt kịp sự phát triển của Thế giới; Là lý tưởng sống gắn liền với lợi ích quê hương, đất nước.
Các đại biểu tham dự chương trình chụp ảnh lưu niệm
          Bằng tất cả lòng tự hào, sự biết ơn và niềm hy vọng, chúng ta chào đón Ngày Cách mạng Tháng Tám, Ngày Quốc khánh 2 tháng 9 - Ngày của non sông, ngày của ký ức và cũng là ngày của một Việt Nam đang vững bước đi về phía tương lai. Có lẽ, điều đẹp nhất trong những ngày này không chỉ là sắc đỏ của cờ hoa, sự náo nức của lòng người mà là trong sâu thẳm mỗi trái tim, vẫn nguyên vẹn một tình yêu Việt Nam, lặng lẽ mà mãnh liệt, giản dị mà thiêng liêng. Càng đẹp hơn khi một niềm tin được thắp lên, rằng tình yêu Tổ quốc vẫn mãi còn đó, lặng lẽ như dòng sông chảy qua bao thế hệ, bền bỉ như đất đai quê hương; rằng thế hệ trẻ hôm nay, sẽ tiếp tục giữ gìn, vun đắp và trao lại cho mai sau một đất nước Việt Nam độc lập, tự do, hòa bình và giàu đẹp./.

        Đại tá, Phó GSTS. Đỗ Ngọc Thứ
 Chi hội Trưởng VHNT TS TP Đà Nẵng