TRÁCH NHIỆM THUỘC VỀ AI
Bút ký: Bùi Cộng Hòa
Nghĩa trang Trường Sơn nơi có hai ngôi mộ liệt sĩ quê Thanh Phong, Thanh Liêm, tỉnh Hà Nam
Đó là câu hỏi bấy lâu nay nhiều người trong đoàn luôn trăn trở tìm câu trả lời cho thỏa đáng mà vẫn còn là ẩn số...
Ngày 28/3/2026 Đoàn CCB binh chủng hợp thành, nòng cốt là Chi hội Văn học – Nghệ thuật Trường Sơn tỉnh Hà Nam và Binh Trạm 14 về tỉnh Quảng trị dâng hương anh linh Liệt sỹ, yên nghỉ tại các nghĩa trang trong tỉnh, nhân dịp kỷ niệm 80 năm ngày thành lập Binh chủng Công binh Anh hùng ( 25/3/1946 * 25/3/2026), 60 năm ngày thành lập Binh Trạm 14 Anh hùng Bộ đội Trường Sơn (06/4/1966 * 06/4/2026) 67 năm ngày truyền thống Bộ đội Trường Sơn đường Hồ Chí Minh (19/5/1959 * 19/5/2026) và 79 năm ngày Thương binh Liệt sỹ (27/7/1947 * 27/7/2026) Đoàn vào Vũng Chùa dâng hương anh linh Đại tướng Võ Nguyên Giáp xin người phù hộ kế hoạch của Đoàn, buổi chiều Đoàn thăm bến phà A, Xuân Sơn, một địa điểm đánh phá ác liệt thời chống Mỹ của BT14 Anh hùng, Sáng 29/3 đoàn lên hang Tám cô dâng hương tại đền thờ, xin phép vào đường 20 đoàn đã tặng sách: Con đường Kỳ công, kỳ tich, kỳ quan và huy hiệu Binh chủng Công Binh, huy hiệu kỷ niệm 60 thành lập Binh Trạm 14, chụp ảnh lưu niệm tại đền thờ và Ban Quản lý.
Đoàn vươt hơn 40 km đường 20 vào Đền thờ anh linh Liệt sỹ đường 20 Dâng hương. Ban Quản lý Đền thờ Km 61 đường 20 mời Trưởng đoàn và Trung tá Phạm Duy Bảo Bi thư Đảng ủy, Chính trị viên Đồn Biên phòng Cà Roòng cùng thỉnh chín hồi chuông tưởng niệm, cùng BQL đọc Chúc văn và dâng hương; xong về hội trường Đồn Biên phòng tổ chức tặng quà. Tặng lịch Trường Sơn tặng kỷ niệm chương Công Binh, huy hiệu kỷ niệm 60 năm ngày thành lập Binh Trạm 14 anh hùng và tặng nhiều sách viết về Trường Sơn của các nhà văn tên tuổi như: Thiếu tướng Hoàng Kiền, Thiếu tướng Hồ Sỹ Hậu, các nhà văn: Phạm Thành Long, Bùi Việt Mỹ, Nguyễn Văn Thắng, Bùi Phác góp phần nâng cao đầu sách trong tủ sách Đồn Biên phòng Cà Roòng. Buổi liên hoan thân mật, xen lẫn câu hò, bài thơ, bài ca thân mật giữa Đoàn và cán bộ chiến sĩ Biên phòng đóng trên đường 20 “kỳ công, kỳ tích, kỳ quan" của bộ đội và TNXP Binh trạm 14 làm nên.
Giờ phút chia tay bịn rịn, hẹn Ban Chỉ huy Đồn Biên phòng sang năm sẽ tổ chức đêm lửa trại tại đền thờ, ấm áp tình đồng dội kỷ niệm 80 năm ngày TBLS Đoàn về dâng hương anh linh Liệt sĩ Nghiã trang Thọ Lộc, dâng hương đền thờ Bến phà Long Đại, chiều tối về nghỉ tại Nhà đón tiếp thân nhân Liệt sĩ tỉnh Quảng trị tại thành phố Đông Hà. Một ngày dâng hương bốn địa danh, xe chạy trên 100 km, người và xe đều mệt.
TRÁCH NHIỆM CỦA CHÚNG TA
Là những chiến sỹ Trường Sơn may mắn còn sống trở về, thông qua hoạt động tình nghĩa, sẽ tìm ra cách giải quyết những tồn đọng sau chiến tranh...
Hơn 7 giờ tối ngày chủ nhật 29/3/2026 xe đưa đoàn về Trung tâm đón tiếp thân nhân Liệt sỹ tại thành phố Đông Hà tỉnh Quảng Trị, sau khi nhận phòng nghỉ, tắm giặt sạch sẽ, mát mẻ, nhân viên Trung tâm hướng dẫn đoàn sang nhà hàng dùng cơm tối. Đêm chủ nhật, thành viên đoàn đi thăm quan thành phố Đông Hà một vòng, cảm nhận cuộc sống thường nhật của nhân dân nơi đáng sống, thủ phủ Miền Trung có Đường số 9 nối cảng Cửa Việt sang biên giới cửa khẩu Lao Bảo
Sau một đêm nghỉ ngơi , sáu rưỡi mời đoàn ăn sáng tự chọn, 7 giờ 30 giám đốc Trung tâm Nguyễn Vũ Quang tiếp đoàn, Hai bên thăm hỏi tặng quà, là các loại sách cho tủ sách Trung tâm, huy hiệu Công Binh, 60 năm thành lập Binh trạm 14, mời giám đốc dự Lễ kỷ niệm, hoặc thăm đơn vị khi ra Bộ họp, khi biết lịch trình của đoàn, giám đốc Nguyễn Vũ Quang đã gọi điện đăng ký với Ban Quản lý các Nghĩa trang để thuận lợi khi đoàn tới Dâng hương, đoàn đã chụp ảnh lưu niệm với nhân viên và giám đốc Trung tâm
Đoàn đến dâng hương Nghĩa trang quốc gia Thành Cổ, Đường Chín nơi nào cũng nhiệt tình đón tiếp, mời Trưởng đoàn thỉnh chín hồi chuông, chụp ảnh tặng đoàn lưu niệm rất thân tình. 11 giờ mới đến Nghĩa Trang Quốc gia Trường Sơn, sau khi dâng hương tập thể, đoàn để 60 phút cho thành viên lan tỏa đến các khu vực nghĩa trang của các tỉnh. Trong đợt đi này thành viên Chi hội VHNT TS Hà Nam đã tìm thấy hai mộ Liệt sỹ là thân nhân ruột thịt của mình. Tuy giữa trưa đầu hè nóng bức nhưng chị em cũng kịp chụp nhiều bức ảnh khu vực Nghĩa trang Liệt Sỹ Trường Sơn, cùng các mộ đơn lẻ nằm ở khu vực các tỉnh trong cả nước.
Bữa cơm trưa tại khu dịch vụ ngoài Nghĩa trang lúc 13g45 đã kết thúc đợt dâng hương Anh linh Liệt Sỹ Trường Sơn. Từ Nghìa trang về nơi nghỉ đêm là bãi biển Quỳnh Lưu Nghệ An còn rất dài, theo cung độ lái xe cho dừng nghỉ tại cửa hàng Cu đơ Cường Lợi nắm trên đường tránh Nam Hà Tĩnh, cả đoàn mua hàng về làm quà cho gia đình và đêm giao lưu với Công ty nuôi trồng chế biến Tảo biển của Đại tá Nguyễn Văn Hùng, nguyên Tổng giám đốc Tổng công ty Lũng Lô Bộ Quốc Phòng. Đêm giao lưu thật ấm áp tình người, những tiếng hát xen lẫn tiêng cụng ly, dô, lên xuống trầm bổng cả hội trường, từ giám đốc, phó giám đóc, các trưởng phó phòng Công ty đều lên hát giao lưu...
Sau khi ăn sáng, đến giờ làm , đoàn lên thăm khu làm viêc, khu nuôi trồng chế biến tảo biển, các dàn điện măt trời, các kho bảo quản sản phẩm, các kho thành phẩm, đoàn được mời nêm thử sản phẩm của công ty chuẩn bị đưa ra thị trường.
Thay mặt đoàn, đồng chí Trưởng đoàn Bùi Cộng Hòa trao tặng phần quà Hà Tĩnh một số sách, huy hiệu , giấy mời dự lễ kỷ niệm 60 năm thành lập Binh trạm 14 anh hùng đường 20 Quyết Thắng: “Con đường Kỳ tích, Kỳ Công, Kỳ quan do ý chí của Bộ đội và TNXP làm nên” (trích lời Đại tướng Tổng Tư lệnh Võ Nguyên Giap phát biểu năm 1973 khi vào thăm đường 20 Quyết Thắng)
Đại tá Tổng giám đốc Nguyễn Văn Hùng tặng đoàn bình rượu ngâm Đông trùng Hạ thảo sản phẩm đạt Huy chương vàng hội chợ của công ty và mời đoàn lên thăm trang trại cách trụ sở Công ty 20 km. Đến thăm trang trại gần 100 héc ta , đường vào được thảm nhựa rộng rãi, trồng cây xanh hai ven đường, trồng nhiều đồi dứa, xen canh ngô, lạc đậu đỗ với các loại cam, chanh, bưởi, mít, mắc ca... Đặc biệt ông Hùng còn giành hàng ngàn mét vuông phục dựng quang cảnh khu di tích lịch sử Pắc Pó nơi Chủ tịch Hồ Chí Minh từng ở để chỉ đạo kháng chiến lập nên nước Việt Nam dân chủ cộng hòa. Phút chia tay thật bịn rịn, hẹn người cựu chiến binh Nguyễn Văn Hùng giữ gìn sức khỏe để còn gặp lại...
Sau bữa cơm trưa tại Ninh Bình, năng chén rượu Đông trùng Hạ thảo toàn đoàn chúc nhau giữ gìn sức khỏe, hẹn sang năm 2027 ta lại về Trường Sơn dâng hương anh linh Liệt sỹ kỷ niệm 80 năm ngày TBLS (27/7/1947 * 27/7/2027)
Bình rượu Đông trùng Hạ thảo của Đại tá Nguyễn Văn Hùng được dưa ra mời hội viên thưởng thức trong hội nghị kỷ niệm 67 năm ngày truyền thống Bộ đội Trường Sơn của Chi hội VHNT TS Hà Nam vẫn không hết, phần còn lại, trưởng đoàn kính tặng đc Lê Sỹ Thành ủy viên BCH Hội TSVN, Phó Chủ tịch hội TS tỉnh Ninh Bình về dự và chỉ đạo hội nghị.
Hơn 50 năm qua hai gia đình thân nhân Liệt sĩ mới biết tin: Liệt sĩ Nghiêm Xuân Cát, bố mẹ đã qua đời từ lâu, anh em ruột thịt vào miền nam công tác và sinh sống đã hành hương về Nghĩa trang Quốc qia Trường Sơn nhận mộ, còn mộ Liệt sĩ Ng V Cánh quê hương thì đúng, nhưng họ Nghiêm thì khắc là Ng V Cánh, tên thường gọi ở nhà là Cạnh. Chúng tôi đã hướng dẫn gia đình làm đơn gửi về phòng Văn hóa xã hội xã Tân Thanh, tỉnh Ninh Bình xin trich lục hồ sơ Liệt Sỹ, đề nghị BQL Nghĩa Trang Quốc gia Trường Sơn, đối chiếu hồ sơ gốc; đề nghị Ban Chỉ đạo Chiến dịch 500 ngày đêm cho đối chiếu mẫu ADN để trả lại danh tính Liệt sỹ Cạnh. Vì đường xá xa xôi gia đình neo người , chuẩn bị hồ sơ thật tốt sang năm đăng ký đi cùng đoàn giải quyết công việc càng thuân lợi ./.
Bùi Cộng Hòa
Chi hội Trưởng Chi hội VHNT Hà Nam