PIC hay Pic - cầu - bôn là tên Việt hoá của môn thể thao Pickleball, có nguồn gốc từ Mỹ, được sáng tạo vào năm 1965, du nhập vào Việt Nam khoảng 2018–2019 và bùng nổ từ 2023. Lúc đầu môn thể thao này được coi là dễ chơi, phù hợp mọi lứa tuổi bởi vì nó là sự kết hợp thú vị giữa tennis ( sân chơi và cách tính điểm ) với cầu lông ( lưới thấp ) và giống bóng bàn ( vợt nhỏ, phản xạ nhanh ), tạo nên nét độc đáo riêng.
Nhìn chung đây là môn thể thao dễ tiếp cận, linh hoạt, mang tính giải trí cao nhưng vẫn đòi hỏi sự khéo léo và phản xạ nhanh của người chơi.
Để xắm trọn bộ cho người mới tập toẹ chơi, phải có: Vợt, bóng, giầy, lưới, quần áo mất khoảng từ 3-4 triệu đồng ( nếu chỉ chơi sân thuê ). Bộ cao cấp hơn phải từ 6-8 triệu đồng.
Sau một thời gian ngắn thăng hoa, PIC đang có dấu hiệu “hạ nhiệt” nhanh chóng tại Việt Nam, phản ánh quy luật quen thuộc của một trào lưu mới. Trong giai đoạn 2023–2024, PIC là môn thể thao “hót” đặc biệt ở các thành phố lớn, bùng nổ nhờ hiệu ứng lan truyền trên mạng xã hội và sự tham gia của nhiều người nổi tiếng. Tuy nhiên, cũng chính vì tính “trend” ấy mà nhiều người chỉ tham gia để trải nghiệm cho biết rồi nhanh chóng rời đi khi sự mới mẻ giảm dần. Song song với đó, việc các sân chơi được mở ồ ạt trong thời gian ngắn, chi phí tốn kém lại phải đầu tư nhiều thời gian dẫn đến tình trạng “cả thèm chóng chán”. Có lẽ đấy cúng là trào lưu chung của nhiều loại hình sân chơi khác.
Hoạt động thể thao theo phong trào ở người cao tuổi là nhu cầu cả về thể chất lẫn tinh thần. Tuy nhiên, nếu bị chi phối bởi tâm lý chạy theo xu hướng, cố chứng minh bản thân, tập luyện thiếu khoa học, hậu quả có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe. Điều quan trọng là duy trì vận động hợp lý, an toàn và phù hợp với tuổi tác. Là những người lớn tuổi, việc chọn môn để chơi sao cho phù hợp là điều cực kì quan trọng đặc biệt với những người có bệnh nền, thừa cân…sẽ tiềm ẩn rất nhiều nguy cơ.
Các bác sĩ đã cảnh báo: Tuy nhìn “nhẹ” nhưng thực tế PIC là môn thể thao có cường độ vận động khá cao: Đổi hướng liên tục, tăng nhịp tim nhanh, đặc biệt nguy hiểm với người có bệnh lý về mắt, tim mạch, huyết áp cao... Gần đây, số ca chấn thương mắt liên quan đến PIC có xu hướng gia tăng. Nguyên nhân chủ yếu do bóng di chuyển với tốc độ cao, có độ xoáy mạnh, trong khi khoảng cách thi đấu gần khiến người chơi khó phản xạ kịp. Ngoài ra, va chạm vợt giữa những người chơi cũng là yếu tố thường gặp.
Các tổn thương mắt do PIC khá đa dạng, từ nhẹ đến nặng như trầy xước giác mạc, xuất huyết tiền phòng, đụng dập nhãn cầu, lệch hoặc vỡ thể thủy tinh, bong võng mạc, vỡ nhãn cầu và mất thị lực tạm thời hoặc vĩnh viễn.
Vào chiều 25/4/2026, một người đàn ông hơn 50 tuổi đã bị bị ngưng tim/ngưng tuần hoàn khi đang chơi PIC tại Đà Nẵng. Một người đàn ông khác 39 tuổi (phường
Bắc Giang, tỉnh Bắc Ninh) nhập viện trong tình trạng mắt trái bị dập nhãn cầu, xuất huyết, kết mạc cương tụ, giác mạc phù nhẹ, thị lực giảm, chỉ còn nhìn thấy bóng bàn tay ở khoảng cách khoảng 0,1 m. Trước đó, một người đàn ông 35 tuổi (ở Hà Nội) được đưa vào cấp cứu tại Bệnh viện Mắt Trung ương trong tình trạng mắt trái tổn thương đặc biệt nặng, mất hoàn toàn khả năng nhận biết sáng tối, bị vỡ nhãn cầu, phòi kẹt mống mắt và tổ chức nội nhãn, rách giác mạc, kèm viêm loét nặng.
Như mọi trào lưu có vòng đời ngắn. Tâm lý chơi chỉ vì tò mò, chỉ vì phong trào, chỉ cho vui, chỉ vì cái đẹp của trang phục – khiến một lượng lớn người tham gia ban đầu theo kiểu ngẫu hứng đang dần lặng lẽ bỏ cuộc sau một thời gian ngắn trải nghiệm bởi không cảm nhận được điều thú vị như ảo tưởng ban đầu. Và khi trào lưu qua đi, họ dễ chán, buông vợt, rút lui. Tất cả những yếu tố này cộng hưởng làm cho PIC đang “nguội” nhanh.
Bùng nhanh – hạ nhiệt nhanh, PIC dễ chơi nhưng cũng dễ chán với số đông chạy theo trào lưu, thử cho biết.
Nhiều người cho rằng: Pickleball có thể không còn bùng nổ như trước, nhưng điều đó lại là tín hiệu tốt. Khi phong trào lắng xuống, những người ở lại thường là người chơi thật sự với ý tưởng phát triển lâu dài.
Hoạt động thể thao là một nhu cầu của người cao tuổi nhưng đừng chạy theo “sóng”, hãy tỉnh táo chọn thứ phù hợp để duy trì lâu dài.
Hoàng Văn Kính
Hội viên Hội VHNT Trường Sơn