Theo Sohu, anh Trần, 43 tuổi, sống tại Sán Đầu, tỉnh Quảng Đông, phát hiện gan nhiễm mỡ trong một lần kiểm tra sức khỏe. Huyết áp và đường huyết của anh cũng cao hơn mức bình thường.
Muốn cải thiện sức khỏe, anh bắt đầu điều chỉnh chế độ ăn. Thay vì nhịn đói hoặc loại bỏ hoàn toàn tinh bột, người đàn ông sử dụng khoai tây thay cơm, mì trong các bữa ăn hằng ngày.
Anh vẫn duy trì ba bữa với những món ăn gia đình thông thường. Sau 6 tháng, anh cho biết cân nặng giảm 12,5kg, tình trạng gan nhiễm mỡ cải thiện, huyết áp và đường huyết cũng cơ bản trở lại mức bình thường. Anh tiếp tục kết hợp tập luyện sức mạnh để nâng cao thể lực.
Tinh bột kháng có gì đặc biệt?
Khoai tây được anh Trần sử dụng để thay thế cơm và mì (Ảnh: Getty).
Một thành phần được nhắc đến khi nói về khoai tây là tinh bột kháng. Đây là phần tinh bột không được tiêu hóa tại ruột non, có thể đi xuống đại tràng và được hệ vi sinh đường ruột lên men.
Tinh bột kháng không chỉ có trong khoai tây. Nguồn thực phẩm tự nhiên còn có thể kể đến các loại đậu, ngũ cốc nguyên hạt, một số loại củ và chuối xanh.
Tinh bột kháng đang được nghiên cứu về khả năng hỗ trợ kiểm soát cân nặng và sức khỏe chuyển hóa.
Theo nghiên cứu đăng trên tạp chí Nature Metabolism năm 2024, 37 người thừa cân hoặc béo phì tham gia thử nghiệm có đối chứng.
Trong giai đoạn bổ sung 40g tinh bột kháng mỗi ngày, kết hợp chế độ ăn cân đối được kiểm soát, người tham gia giảm trung bình khoảng 2,8kg sau 8 tuần và cải thiện tình trạng kháng insulin.
Nhóm nghiên cứu ghi nhận lợi ích này đi kèm những thay đổi trong hệ vi sinh đường ruột.
Một nghiên cứu khác công bố trên Cell Metabolism năm 2023, tìm hiểu tác động của tinh bột kháng ở người mắc gan nhiễm mỡ không do rượu.
Theo thông cáo của nhà xuất bản Cell Press, nhóm nghiên cứu tuyển 200 người bệnh, cung cấp chế độ ăn cân đối do chuyên gia dinh dưỡng xây dựng. Người tham gia được phân vào nhóm bổ sung tinh bột kháng hoặc nhóm đối chứng trong 4 tháng.
Kết quả cho thấy nhóm được bổ sung tinh bột kháng giảm lượng chất béo tích tụ trong gan. Các nhà khoa học cho rằng thay đổi hệ vi sinh đường ruột có thể góp phần tạo ra tác động này.
Cách ăn quan trọng hơn việc chọn một loại củ
Khoai tây có thể góp mặt trong chế độ ăn lành mạnh, nhưng cách chế biến tạo ra khác biệt lớn.
Theo Dịch vụ Y tế Quốc gia Anh (NHS), khoai tây là thực phẩm giàu tinh bột, cung cấp năng lượng cùng một số chất dinh dưỡng. Khoai luộc, hấp hoặc nướng với lượng chất béo bổ sung phù hợp có thể là lựa chọn trong bữa ăn cân đối.
Ngược lại, chiên khoai hoặc thêm nhiều bơ, kem, dầu vào món khoai nghiền sẽ làm tăng lượng năng lượng của khẩu phần. Bởi vậy, cùng là khoai tây nhưng một phần khoai luộc và một phần khoai chiên không thể được xem là tương đương khi xây dựng thực đơn giảm cân.
Người muốn điều chỉnh cân nặng cũng không nhất thiết phải bỏ cơm trắng. NHS khuyến nghị duy trì chế độ ăn đa dạng, cân đối, lựa chọn nguồn tinh bột phù hợp và chú ý lượng chất béo thêm vào khi chế biến.
Một sai lầm dễ gặp là khi biết một thực phẩm có lợi, nhiều người lập tức tăng lượng ăn thật nhiều. Tinh bột kháng được lên men bởi vi khuẩn đường ruột, vì vậy nếu tăng quá nhanh, một số người có thể gặp đầy bụng, tăng xì hơi hoặc khó chịu ở đường tiêu hóa.