Thực tiễn Tư tưởng Hồ Chí Minh về Trường học lớn Thanh niên xung phong

Ngày đăng: 03:20 31/01/2026 Lượt xem: 11
THỰC TIỄN TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ TRƯỜNG HỌC LỚN THANH NIÊN XUNG PHONG

 
       Nhân dân Việt Nam, Thanh niên xung phong (TNXP) Việt Nam nhớ về Bác Hồ là nhớ tới ngày thành lập lực lượng TNXP (15/7/1950). Nói đến TNXP là nói về Chủ tịch Hồ Chí Minh kính yêu. Ngay từ những thời gian đầu cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp do bối cảnh lịch sử một dân tộc nghèo nàn lạc hậu (trên 80% nông nghiệp lạc hậu) phải đối mặt với đế quốc Pháp một trong những cường quốc trên thế giới. Với mục tiêu trường kỳ kháng chiến toàn dân, toàn diện vận dụng sáng tạo ở Việt Nam. Bác đã có chủ trương sáng lập Lực lượng TNXP để trực tiếp làm nhiệm vụ hậu cần, lương thực, thực phẩm, quân trang để đánh giặc.Đồng thời với mục tiêu đào tạo một đội ngũ cán bộ qua thực tế, chiến đấu và lao động gian khổ, đội ngũ cán bộ  "vừa hồng vừa chuyên" sau này hoà bình phục vụ công cuộc xây dựng, kiến thiết đất nước. Nói về Chủ tịch Hồ Chí Minh, Bác là người "Đại trí, đại nhân, đại nghĩa" là người chỉ huy quân sự lỗi lạc, một nhà chính trị, tư tưởng tài tình, Bác Hồ là một nhà thơ, một nhà trí thức, khoa học, triết học, nhà tâm lý học..v..v.. Để kính trọng và ngưỡng mộ Bác Hồ nhân dân Việt Nam thường nói "Bác Hồ vĩ đại". Bác là người anh hùng dân tộc, người cứu tinh dân tộc Việt Nam, người khai sinh nước Việt Nam dân chủ cộng hoà; Người sáng lập Đảng cộng sản Việt Nam (3/2/1930).
      Nói về Chủ tịch Hồ CHí Minh theo dòng suy nghĩ của tôi, Bác là một vĩ nhân, tài cao, đức rộng. Có tầm nhìn chiến lược về con người, tầm nhìn chiến lược về quân sự, Bác rất coi trọng thực tế nhưng lại không xem nhẹ lý luận, biết rõ tầm quan trọng, mối logic giữa lý thuyết và thực tiễn. Không những Bác có tầm nhìn về con người mà còn có lòng tin về con người, lòng tin gần như tuyệt đối với tuổi trẻ, sức mạnh của thanh niên qua thực tiễn lao động và chiến đấu.
       Chính vì thế lực lượng thanh niên xung phong qua 2 thời kỳ chống Pháp và đế quốc Mĩ do Bác sáng lập, Đảng, Bác Hồ chăm lo rèn luyện đã thực sự lớn mạnh:" Sẵn sàng đi bất cứ nơi đâu, làm bất cứ nhiệm vụ gì khi Tổ quốc cần". Sau thời gian ngắn Lực lượng TNXP thành lập Bác đã đi thực tế tới đội 312 TNXP đang làm nhiệm vụ đảm bảo giao thông ở cầu Nà Cù, huyện Bạch Thông, tỉnh Bắc Cạn với lòng tin vào sức mạnh của tuổi trẻ TNXP Bác đã đọc tặng 4 câu thơ lịch sử:
"Không có việc gì khó
Chỉ sợ lòng không bền
Đào núi và lấp biển
Quyết chí ắt làm nên"
        Chỉ 4 câu thơ trên Bác đã khẳng định sức mạnh của tuổi trẻ, sức mạnh của Thanh niên xung phong. Bác có lòng tin cao độ vào tuổi trẻ, tuổi có sức mạnh vô địch. Bác tin là một khi giơ tay xung phong, giơ tay xin thề thể hiện bản  lĩnh và ý chí cách mạng của thanh niên thì không có việc gì khó. Bác tin vào TNXP cũng như tin vào ý chí và sức mạnh của dân tộc Việt Nam một khi đã nhận thức rõ được quan điểm và lý tưởng cách mạng, xác định rõ được nhiệm vụ của tuổi trẻ trước các cuộc kháng chiến chống Pháp và đế quốc Mĩ. Qua 4 câu thơ Bác khẳng định và nhấn mạnh một khi TNXP được Đảng và Bác Hồ giáo dục, rèn luyện, đã được thấm nhuần lý tưởng cách mạng, sẽ sẵn sàng hy sinh xả thân vì Tổ quốc thì chắc chắn "đào được cả núi, lấp được biển" những việc tưởng chừng không làm được nhưng Bác tin vào sức mạnh của tuổi trẻ. Lòng tin và sự khẳng định đây là tầm nhìn chiến lược về con người của Bác đã trở thành sự thật. Lực lượng TNXP do Bác sáng lập đã không phụ lòng tin của Đảng, của Bác Hồ đã "Đi bất cứ nơi đâu, làm bất cứ nhiệm vụ gì khi Tổ quốc cần" dù gian khó, dù phải hy sinh cả tính mạng cũng vượt qua và hoàn hành xuất sắc, xứng đáng với lòng tin của Đảng, của Bác Hồ, phối hợp và tạo điều kiện thuận lợi để quân đội và nhân dân Việt Nam chiến thắng 2 đế quốc lớn chính vì thế cố Đại tướng Võ Nguyên Giáp  Bộ trưởng Bộ quốc phòng - Tổng tư lệnh quân đội nhân dân Việt Nam đã mến mộ và quý trọng TNXP Việt Nam và tặng bức trướng  với những lời nói bất hủ:  Tôi coi TNHX như bộ đội, vì trong phẩm chất của TNXP có phẩm chất  “ Bộ đội Cụ Hồ".
       Trong một chương trình tham gia viết bài về hội thảo khoa học thực tiễn " Tư tưởng Hồ Chí Minh về Trường học lớn Thanh niên xung phong" qua gợi ý có tới 25 phần viết sâu sắc về tư tưởng Bác Hồ về trường học lớn Thanh niên xung phong". Ở đây bản thân tôi là một cựu TNXP thời chống Mỹ làm nhiệm vụ vận tải vũ khí lương thực bằng đường sông lớn qua địa bản Cầu Đò Lèn và cầu Hàm Rồng tỉnh Thanh Hoá những năm 67, 68 nên tôi chỉ tham gia trong bài viết một phần nhỏ của Vai trò TNXP trên mặt trận Giao thông vận tải.
       Ngay từ đầu năm 1950 đến giữa năm 1954 lực lượng TNXP đã phát triển lên trên 25.000 đội viên được Bác Hồ và Bộ tư lệnh tiền phương giao cho 2 nhiệm vụ chủ yếu:
       + Một là: Phục vụ bảo vệ các cơ quan đầu não của TW (ATK)
      + Hai là: Tham gia xây dựng các tuyến đường, đảm bảo huyết mạch giao thông của chiến trường, phá bom nổ chậm, đảm bảo giao thông ở toạ độ lửa, vận chuyển vũ khí, đạn dược, lương thực ra mặt trận.
Đối với giai đoạn chống Mỹ cứu nước: sau khi có chỉ thị của Thủ tướng Chính phủ sự quan tâm đặc biệt của Bác Hồ và TW Đảng từ tháng năm 1965 đến tháng 4 năm 1975 phong trào "Ba sẵn sàng" do TW Đoàn phát động đã có trên 15 vạn nam nữ thanh niên gia nhập đội TNXP chống Mỹ phục vụ chiến đấu và trực tiếp chiến đấu. Chỉ riêng trên mặt trận GTVT từ khu IV vào Trường Sơn dưới làn bom đạn,  hàng vạn TNXP đã không quản mưa dầm, nắng lửa, xuyên đèo, vượt suối, làm mới hơn 2000km đường chiến lược. Đảm bảo giao thông trên 120 con đường huyết mạch, rà phá trên 1000 quả bom nổ chậm, trấn giữ 2.500 trọng điểm đánh phá ác liệt của địch đảm bảo nối liền mạch máu giao thông từ Bắc vào Nam.
        Ở đây bản thân tôi, thời kỳ TNXP chống Mỹ nên tôi chỉ đi sâu vào vai trò TNXP trên vai trò GTVT, thời xẻ dọc Trường Sơn đi cứu nước. Đã một thời đúc rút 2 cuộc chiến tranh nguyên cố đại tướng Võ Nguyên Giáp đã nói nếu không có Lực lượng TNXP phối hợp cùng quân đội thì việc đánh thắng 2 đế quốc cũng gặp những khó khăn nhất định. Theo tôi hiểu thì  không có TNXP làm nhiệm vụ mở đường, vận chuyển vũ khí, lương thực, thực phẩm quân nhu thì quân đội cũng khó đảm bảo sức khoẻ để đánh thắng giặc. Vả lại có lòng dũng cảm rồi, có sức khoẻ rồi mà vẫn thiếu vũ khí đạn dược thì cũng khó mà thắng giặc. Nhất là trong các cuộc tổng tấn công cần tiến mau lẹ, kịp thời nếu không có những trục đường mới như đường 9 Nam Lào, đường 15A, đường 15B, đường 20 Quyết Thắng … thì việc thần tốc cũng trở ngại. Vai trò của TNXP trên mặt trận GTVT lúc này mới có tầm quan trọng, có vị trí đặc biệt trong ngành GTVT và cũng được thể hiện vai trò của tuổi trẻ bằng những gương anh hùng của các anh hùng  liệt sỹ TNXP trên  các tuyến đường, trên các ngành GTVT đường bộ, đường sắt, đường sông, các bến phà, cầu cảng. Ở đây cũng chỉ  điểm được một số gương anh hùng bởi vì suốt dọc Trường Sơn, từ Bắc tới Nam trên khắp các tuyến đường, khắp các chiến trường đều có TNXP vui mở đường ngày đêm tải đạn ra mặt trận.
        Các gương hy sinh anh hùng và các anh hùng TNXP trong lao động, trong chiến đấu được kể dưới đây sẽ chưa hết nhưng phần nào cũng cho thấy những tấm gương mà nhân dân ta đời đời ghi nhớ, học tập như:
     - Liệt sỹ Ngô Văn Hả đội TNXP N297 Đoàn 559, liên tục gần 100 ngày đêm giành giật với thời gian đánh phá của địch mở cánh cửa thép hạ độ dốc đèo Pha lu nhíc  cao trên 28 độ xuống 9,5 độ và các  đèo A Pông, Ni Tôn, A sáp sân bay A Sầu, A lưới với bao sình lầy tưởng không vượt nổi sau 13 ngày đêm tiểu đội Ngô Văn Hả đã góp phần cùng đơn vị hoàn thành 15.786m3  đất và 39.780m3 đá lát ngầm vượt thời gian thông đường cho hàng ngàn  xe chở vũ khí, lương thực ra chiến trường.
      Chuyện về anh hùng Hồ Thị Thu Huyền đại đội trưởng đội 202 N241 P31 trong chiến dịch đường 9 Nam Lào. Đại đội 202 cùng chị Hiền, cùng đồng đội Khầm, Tuấn Thạch, Mẫn, Nguyễn Thị Tân, Hồ Thị Hợi, Đặng Thị Mai, Nguyễn Thị Trường đã sẵn sàng dưới cờ làm lễ truy điệu sống để vào mặt trận. Và họ đã chiến thắng khi đại đội trưởng phất cờ báo hiệu và nói lớn "Đường đã an toàn" Kết thúc chiến dịch đường 9 Nam Lào đại đội trưởng Hồ Thị Thu HIền được tặng thưởng huân chương chiến công hạng Ba, đây là phần thưởng cao quý đối với TNXP trong ngành GTVT những năm chống Mỹ cứu nước.
      Một kỳ tích của TNXP trên mặt trận GTVT: Đại đội 5 "Đại đội gang thép, đơn vị cảm tử" của đội TNXP 25 tỉnh Hà Nam. Đường 20 Quyết Thắng là một kỳ công, kỳ tích, kỳ quan do ý thí và độc lập tự do của chiến sỹ và TNXP làm nên (lời  Đại tướng Võ Nguyên Giáp). Và những con người huyền thoại đã góp phần làm nên  "Kỳ công, kỳ tích, kỳ quan" ấy là Đại đội 5 đội TNXP 25 tỉnh Nam Hà. Họ đã nhận kế hoạch trên giao 100 ngày nhưng chỉ sau 77 ngày đêm đường 20 Quyết Thắng dài 125km vượt Trường Sơn có 45 km xuyên núi đá Phong Nha - Kẻ Bàng đã thông gặp đường 128 trên đất bạn Lào tại ngã  ba Lùm Bùm.
      Không kể thời gian mở đường 20 Quyết Thắng, chỉ tính riêng trong 3 năm từ tháng 10/1966 đến tháng 12/1969 C5 đã làm nên bao kỳ tích: gánh chịu 969 lượt chiếc B52 trên 2000 trận đánh bằng máy bay cường kích, phải gánh chịu 300.000 quả bom cỡ lớn không kể bom bi, tên lửa, chất độc hoá học. Và nhiều nữa vần gần 1000 quả bom nổ chậm, từ trường, mở rộng cua chữ A, ngầm Ta Lê, tyham gia mở trên 25km đường 20B, 20C, cứu được trên 250 xe vận tải quân sự, tìm bới, chôn cất 140 liệt sỹ tại địa bàn phụ trách.
      TNXP N25 nói chung và C5 nói riêng đã có nhiều anh hùng Nguyễn Thị Vân Liệu danh hiệu anh hùng 2000; Nguyễn Thị Nhạ được truy tặng danh hiệu Anh hùng năm 1968; Nguyễn Phong Lưu danh hiệu anh hùng lao động năm 1968, Vũ Tiến Đề anh hùng lao động năm 1968. Đặc biệt C5 có 78 liệt sỹ hy sinh trong suốt 115 liệt sỹ của Đội TNXP Hà Nam hy sinh trên đường 20 Quyết Thắng.
Và còn đây nữa 10 cô gái TNXP tiểu đội 4 Đại Đội 552 N55P18 đã bám đường làm nhiệm vụ san lấp hố bom đảm bảo giao thông ở ngã ba Đồng Lộc tỉnh Hà Tĩnh đã anh dũng hy sinh vào chiều ngày 24/7/1968 tên tuổi các cô gái: Cúc, Tần, Rạng, Nhỏ, Xuân, Xanh ..v..v mới 18 đôi mươi đã đi vào huyền thoại, lịch sử của đất nước. Sự hy sinh ấy đã tạo cho Đồng Lộc hôm nay đơm hoa, kết trái, những con đường hôm nay rợp bóng cây xanh. Lịch sử còn nữa 14 chiến sỹ ở Truông Bồn cùng làm nhiệm vụ GTVT, cũng phá bom, đảm bảo cho mạch máu giao thông  thông suốt và 13 chiến sỹ TNXP đã anh dũng hi sinh, họ đã trở thành những anh hùng liệt sỹ làm rạng rỡ chủ nghĩa cách mạng Việt Nam, rạng rỡ tuổi trẻ cả nước. Có chiến sỹ trong số đã nhận quyết định để ngày mai vào trường Đại học chuyên nghiệp nhưng do sự tàn bạo của giặc Mỹ, do định mệnh khắc nghiệt họ không kịp khi nhập trường. Chắc họ ngầm định giành lại cho thế hệ con cháu mai sau.
      Chỉ có những số liệu trên một phần đã nói lên những cố gắng của lực lượng TNXP trên ngành GTVT. Nếu mỗi đèo, mỗi ngầm chỉ tắc giao thông 1 giờ hoặc 1 ngày thì tiền tuyến mong đợi những gì ở con người bám ngầm, bám trụ. Nếu không có những TNXP đối mặt cùng bom để đếm bom và phá bom thì thiệt hại khó lường.
       Và chính từ chiến trường, lao động gian khổ, từ mất mát hi sinh dân tộc Việt Nam đã đoàn kết một lòng, dũng cảm nêu cao ý chí cách mạng và đã chiến thắng 2 kẻ thù lớn là thực dân Pháp và đế quốc Mĩ. Chính qua thử thách, trực tiếp phục vụ chiến đấu và chiến đấu đội ngũ TNXP do Bác Hồ sáng lập rèn luyện, Đảng cộng sản Việt Nam giáo dục đã trưởng thành những cán bộ "vừa hồng, vừa chuyên" để phục vụ công cuộc kiến thiết đất nước sau hoà bình.
      Ở đây từ tưởng Hồ Chí Minh về Trường học lớn Thanh niên xung phong là:
     + Qua lao động gian khổ, qua chiến đấu hi sinh sẽ đào tạo được đội ngũ cán bộ hùng hậu "vừa hồng, vừa chuyên" có ý trí, nghị lực, bản lĩnh cách mạng vững vàng.
     + Qua gian khổ thử thách sẽ đào tạo được đội ngũ cán bộ kế cận có bản lĩnh chính trị, chuyên môn sâu để hết chiến tranh bước ngay vào công cuộc xây dựng Chủ nghĩa xã hội, mau chóng ổn định và phát triển giàu mạnh như di chúc của Bác Hồ.
     + Trường học lớn và cũng là bài học lớn ở đây với tư duy của Bác, đây là cuộc chiến tranh nhân dân, toàn dân, toàn diện, kháng chiến trường kỳ. Giáo dục lòng tự hào dân tộc, giáo dục lòng yêu nước nồng nàn, đoàn kết, đại đoàn kết bằng sức mạnh tổng hợp, thì kẻ thù  dù mạnh đến đâu cũng đánh thắng.
       Một minh chứng tư tưởng Hồ Chí Minh về trường học lớn TNXP.
     Ông Nguyễn Minh Triết từ một TNXP đã trở thành Chủ tịch nước, một cán bộ cao cấp của Đảng và trong BCH Trung ương Đảng các khoá, hay ở bộ này, ban ngành khác. Đào tạo được nhiều nhà khoa học trong nước và nước ngoài sau khi chấm dứt chiến tranh mà nhiều nhất là đội ngũ cựu TNXP tỉnh Thanh Hoá.
      Sơ lược lại qua nhiều thời kỳ chiến tranh của Bộ trưởng ngành GTVT đã hiểu rất rõ về tầm quan trọng, vai trò của TNXP trên mặt trận GTVT nên đã nêu ra ý kiến và cách nhìn tổng quát: Lực lượng thanh niên có trên 80% là lực lượng mở đường và vận tải trong 2 cuộc kháng chiến, nên hiện nay cần được quan tâm tới lực lượng trên bởi họ đã có những đóng góp xứng đáng với Tổ quốc.
                                                       
                          Trần Văn Lục
Hội viên Hội VHNT Trường Sơn tại Lao Cai
tin tức liên quan