Sư đoàn 471 Trường Sơn trong mùa khô năm 1972 Hồi ký: Hoàng Sỹ Khiêm
SƯ ĐOÀN 471 TRƯỜNG SƠN TRONG MÙA KHÔ NĂM 1972
Kỷ niệm 55 năm ngày thành lập sư đoàn 471 anh hùng
Bộ Tư Lệnh sư đoàn 471 Trường Sơn được thành lập ngày 20/7/ 1971 theo quyết định số 110 QĐ/QP của Bộ quốc phòng do đại tướng Võ Nguyên Giáp bộ trưởng bộ quốc phòng ký. Đây là Bộ Tư Lệnh sư đoàn khu vực hoạt động trên địa bàn Nam Lào. Ban đầu khi mới thành lập đại bản doanh của sư đoàn đóng quân ở vùng suối Nậm Hiêng gần bản Hạt Vi thuộc xã Đắc Xa Mo, huyện San Xây tỉnh Tà Ven Oọc (Nay là tỉnh Sê Kông). Đến đầu mùa mưa năm 1972 chuyển về khu vực Keng Nhang – Phù Trường thuộc huyện Viêng Thong tỉnh Sa Ra Van, Nam Lào.
Phù Trường là dãy núi thấp có độ che phủ kín đáo. Sở chỉ huy của Bộ Tư Lệnh sư đoàn được xây dựng trên quả đồi thấp. Dưới tán rừng già nguyên sinh xanh ngắt, che phủ là công trình kiên cố được khoét sâu vào lòng núi. Có hầm chỉ huy và các hầm trực ban như: Trực ban thông tin tác chiến, trực ban vận chuyển, trực ban công binh, trực ban quân y... có hào giao thông nối với nhau và nối với phòng giao ban nửa chìm nửa nổi có thể tránh được các loại bom sát thương
Hệ thống thông tin liên lạc hữu tuyến điện, được nối từ tổng đài trung tâm sở chỉ huy Bộ Tư Lệnh sư đoàn có mật danh là tổng đài “Chín ngàn” đến các đơn vị trực thuộc: Binh trạm, trung đoàn, tiểu đoàn với hàng ngàn km đường dây, hàng trăm máy lẻ. Còn kết nối với đường dây tải ba, ta thường gọi là đường dây trần để liên lạc với Bộ Tư Lệnh Trường Sơn (Bộ Tư Lệnh 559). Tổng hành dinh Hà Nội, với Bộ Tư Lệnh quân giải phóng miền Nam Việt Nam. Rồi cũng từ các binh trạm,trung đoàn, tiểu đoàn kết nối với các đơn vị như: Trạm điều tiết giao thông, các trận địa pháo bắn máy bay, các tổ công binh phá bom, làm cầu, làm đường, san lấp hố bom, các trạm giao liên, các trạm phẫu thuật, các trạm cấp phát xăng dầu…Có những tuyến quan trọng, đơn vị thông tin hữu tuyến điện chúng tôi đã rải tới ba đường dây trục vẫn chưa đáp ứng yêu cầu. Mọi cuộc đàm thoại nắm tình hình hoặc ra lệnh của chỉ huy đều diễn ra thông suốt theo thứ tự ưu tiên đã được quy định từ trước.
Sư đoàn 471 quản lý đường 128 từ Nam Bạc qua Chà Vằn vào ngã ba biên giới ba nước Việt Nam, Lào, Căm Pu Chia. Thứ hai là quản lý đường ngang B 46 từ ngã ba Chà Vằn theo hướng Đông vượt biên giới Lào - Việt Nam về tây Quảng Nam cung cấp vũ khí cho quân khu 5 và bắc Kon Tum. Thứ ba quản lý đường kín 22 nối với đường kín 17 ở Phù Trường. Vượt qua cao nguyên Bô Lô Ven vào Chăm Păk Săk. Địa bàn hoạt động của sư đoàn 471 lúc bấy giờ: Phía bắc giáp binh trạm 34 thuộc sư đoàn 472. Phía nam giáp binh trạm 37 thuộc sư đoàn 470. Phía đông là địa bàn quân khu 5. Phía tây là địa bàn tác chiến của sư đoàn quân tình nguyện 968. Các đơn vị trực thuộc gồm các binh trạm: 35,36,38,44,46,47. Các trung đoàn trực thuộc gồm: Trung đoàn 10 công binh, Trung đoàn 593 cao xạ, Trung đoàn 59 bộ binh. Các tiểu đoàn trực thuộc gồm: Tiểu đoàn thông tin 446, Tiểu đoàn kho 405, Tiểu đoàn quân y 18, Tiểu đoàn sửa chữa xe pháo 401, Viện quân y 46, Tiểu đoàn vận chuyển ca nô đường sông. Đường kín 22 nối với đường kín 17 ở Phù Trường xuyên qua cao nguyên Bô Lô Ven chạy dài về phía Nam tới tỉnh Chăm Pa Sắc nam Lào. Con đường kín 17 này do Trung đoàn 10 công binh thi công cuối mùa mưa 1972 đã đi vào hoạt động.
Mùa mưa năm 1972 bộ đội Trường Sơn nói chung và sư đoàn 471 nói riêng không còn tình trạng thiếu đói như mùa mưa năm 1971. Hậu cần sư đoàn 471 đã lo lương thưc, thực phẩm cho hơn một vạn con người đang làm nhiệm vụ ở khắp bốn tỉnh của Nam Lào là: Sa Ra Van, Tà Ven Oọc (nay là Sê Kông), A Tô Pơ, Chăm Pak Săk và tây Quảng Nam, bắc Kon Tum.
Sư đoàn 471 Trường Sơn năm 1972 được bổ sung quân người Thanh Hóa, Ninh Bình và Thái Bình. Đợt bổ sung quân là nữ thanh niên Thanh Hóa vào sư đoàn 471 là khá đông. Khắp các đơn vị từ cơ quan sư đoàn bộ đến các binh trạm, trung đoàn,tiểu đoàn trực thuộc ở đâu cũng có các nữ quân nhân là người Thanh Hóa.
Riêng tiểu đoàn thông tin 446 của chúng tôi có khá đông nữ quân nhân là người Thanh Hóa làm y tá, nuôi quân, thông tin hữu tuyến điện. Trịnh thị Toan quê Thiệu Hóa Thanh Hóa làm y tá đại đội 1. Phan thị Quyết quê Hoằng Hóa Thanh Hóa làm y tá đại đội 2. Tổng đài trung tâm của Bộ Tư Lệnh sư đoàn 471 là tổng đài 40 cửa. Mật danh gọi là tổng đài “chín ngàn” (9.000) mật độ thông tin dày đặc, tấp nập, cửa đổ liên tục. Mỗi kíp trực phải có 2 chiến sĩ thay nhau trực 24/24 giờ, suốt ngày đêm. Biên chế của tổng đài là một tiểu đội 12 nữ thuộc đại đội 1. Trong đó có 9 người quê Thanh Hóa. Danh sách cụ thể như sau:
1 Vũ thị Hạnh Thiệu Hóa - Thanh Hóa
2 Nguyễn thị Rễ Tĩnh Gia – Thanh Hóa
3 Mã thị Ngợi Nga Sơn – Thanh Hóa
4 Nguyễn thị Hảo Nga Sơn – Thanh Hóa
5 Nguyễn thị Thủy Nga Sơn – Thanh Hóa
6 Nguyễn thị Thanh Nga Sơn – Thanh Hóa
7 Trần thị Hảo Quảng Xương – Thanh Hóa
8 Trịnh thị Sinh Hà Trung – Thanh Hóa
9 Nguyễn thị Ninh Đông Sơn – Thanh Hóa
10 Nguyễn thị Dung Thái Bình
11 Nguyễn thị Hoa Thái Bình
12 Nguyễn thị Linh Thái Bình
Mùa mưa năm 1972 đã chấm dứt, các lực lược thuộc sư đoàn khu vực 471 bắt tay vào nhiệm vụ. Tất cả cho vận chuyển mùa khô 1972 – 1973 thắng lợi. Binh trạm 35 là đơn vị đầu môí tiếp nhận vũ khí, đạn dược, hàng hóa từ ngoài vào. Bộ đội hành quân bộ theo đường giao liên từ ngoài vào mỗi ngày có từ ba đến bốn tiểu đoàn đến binh trạm 35. Nếu vào chiến trường khu 5 thì rẽ về các trạm giao liên của binh trạm 44. Nếu vào chiến trường B3 Tây Nguyên và B2 Đông Nam bộ thì đi thẳng vào các trạm giao liên của binh trạm 37 thuộc sư đoàn 470 để đi tiếp đến các chiến trường. Hàng hóa vũ khí vào binh trạm 35 là đơn vị đầu mối rẽ về các hướng để chi viện cho các chiến trường: Hướng thứ nhất là theo đường B46 của binh trạm 44 để cung cấp cho chiến trường khu 5 và bắc Kon Tum.. Hướng thứ hai là đi thẳng theo đường 128 vào binh trạm 37, thuộc sư đoàn khu vực 470 để cung cấp cho chiến trường B3 Tây Nguyên và B2 Đông Nam bộ. Việc phân chia như vậy cũng chỉ là tương đối. Tùy theo tính chất của hàng hóa và điều kiện cho phép. Dưới sự chỉ huy của Bộ Tư Lệnh sư đoàn 471, các đơn vị vận tải đã tổ chức đội hình xe chạy cung ngắn, cung dài hoặc chạy thẳng. Các binh tram 46 và 47 phụ trách tuyến đường kín 22 nối tiếp với đường kín 17. Hàng hóa vũ khí đi qua đây vượt cao nguyên Bô Lô Ven vào Chăm Pak Sắt qua đường Căm Pu Chia cung cấp cho Nam Bộ.
Màn đêm buông xuống cuộc chiến thực sự bắt đầu. Thời kỳ mùa khô năm 1972 ta đã có hệ thống đường kín tổ chức chạy xe ban ngày, chạy lấn sáng, lấn chiều. Tuy nhiên vẫn phải tổ chức chạy xe ban đêm để nghi binh lừa địch. Ban đêm khi xe vận tải chạy đều trên các tuyến đường cũng là lúc bọn AC130 quần đảo bắn chặn xe ta. AC130 là nỗi ám ảnh của lái xe. Nó chính là máy bay vận tải cỡ lớn C130 được cải tiến thành AC130 (chữ A đặt trước có ý là được cải tiến lần thứ nhất). Nó có thân dài 30 mét, sải cánh 40 mét, cao 12 mét như một tòa nhà di động. Kíp lái có 9 đến 13 tên. Vũ khí có hai hàng súng máy bốn nòng cỡ 7,62 ly. Hai hàng súng máy 6 nòng cỡ 20 ly, hai pháo cỡ 40 ly, còn gắn cả pháo 105 ly. Thiết bị có máy đo từ tính, tia la de, tia hồng ngoại tìm nhiệt. Kính ngắm phóng đại bốn nghìn lần. Phát hiện mục tiêu nó bắn chính xác. Nó to xác cồng kềnh nhưng rất biết tránh hỏa lực của ta. Xung quanh nó còn có từ 3 đến 4 chiếc máy bay F4 bảo vệ.
Ban ngày bọn trinh sát cánh quạt VO10, VO2 lượn lờ, soi mói tìm mục tiêu dùng đạn khói bắn chỉ điểm cho bọn F4 cắt bom. Thời gian này chúng đã dùng bom thông minh có sức công phá lớn, dùng tia la de cắt bom gây cho ta nhiều thiệt hại. Tư lệnh sư đoàn 471 Nguyễn Lạn, ông là người chỉ huy cao nhất đã có nhiều quyết định quan trọng: Chủ động, táo bạo, bất ngờ, sử dụng các lực lượng hợp lý đánh địch mà đi, mở đường mà tiến.
Bộ Tư Lệnh Trường Sơn cũng nhận thấy rõ khu vực sư đoàn 471 quản lý có vị trí cực kỳ quan trọng. Được ví như cái dạ dày của cuộc chiến. Trước khó khăn địch đánh phá ngày càng ác liệt. Bộ Tư Lệnh Trường Sơn đã tăng cường các trung đoàn cao xạ: 210, 545 và 232 cho khu vực sư đoàn 471. Ba trung đoàn pháo cao xạ được tăng cường cùng phối hợp với Trung đoàn 593 và bốn tiểu đoàn pháo cao xạ của sư đoàn 471, tạo nên một lực lượng phòng không khá mạnh. Có các cỡ pháo từ 23 ly bốn nòng, 37 ly và 57 ly. Đã ngăn chặn hữu hiệu mọi thủ đoạn đánh phá của địch.
Ban đêm ở Keng Nhang – Phù Trường vòng lượn của bọn AC130 vẫn bay ngay trên đầu chỉ huy sở của sư đoàn. Ở đài quan sát số máy 593 liên tục báo về: Máy bay AC130 đang đuổi đánh đoàn xe ta ở đường 24 và đường 22. Tư lệnh Nguyễn Lạn và các cộng sự không rời ống nghe tiếp nhận tin tức và sử lý tình huống. Tư Lệnh nhắc các đơn vị pháo cao xạ. Mọi hoạt động đều hướng về vòng quay của bánh xe.
Trước đó ngày 18/3/1972 trung đoàn pháo cao xạ 593 của sư đoàn đã phục kích bắn rơi một chiếc máy bay AC130 khi nó đang đuổi đánh đoàn xe ta ở khu vực ngầm 22. Chiến công này đã làm nức lòng phấn khởi của cán bộ và chiến sĩ toàn sư đoàn. Dưới sự cầm lái kiên cường và dũng cảm của người lái xe. Các chiến sĩ thông tin bám đường dây, bám máy bảo đảm thông tin thông suốt 24/24 giờ. Các chiến sĩ lái xe khắc phục thiếu ngủ. Bảo đảm xe máy hoạt động tốt. Sẵn sàng chạy lấn sáng, lấn chiều, cung ngắn hoặc cung dài theo lệnh của người chỉ huy đưa hàng an toàn tới đích.
Chính vì thế mà mùa khô, năm 1972. Cán bộ và chiến sĩ sư đoàn 471 hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ trên giao. Bảo toàn được lực lượng. Vận chuyển hàng hóa với khối lượng lớn chưa từng có. Góp phần vào thắng lợi của toàn dân tộc “ Đánh cho Mỹ cút, đánh cho ngụy nhào” như lời Bác Hồ kính yêu dặn lại trước lúc Người đi xa.,.
Hoàng Sĩ Khiêm
Hội viên Hội VHNT Trường Sơn tại thanh Hóa