NGÀY 28/6/1965 - NGÀY CỘI NGUỒN CỦA MỖI CHÚNG TÔI
Vừa bước chân vào hội trường nhà văn hóa UBND xã Nhật Tân huyện Kim Bảng, Minh Khương ngồi ở hàng ghế thứ 2 chị mặc quân phục TNXP đeo huân huy chương chỉnh tề) rời chỗ ngồi chạy lại ôm lấy tôi vừa nói vừa khóc .
- Cảm ơn chị, nhờ có chị mà...
Nghẹn ngào nói được ít câu rồi chị lại khóc... Tôi ôm lấy Khương vỗ nhẹ nhẹ vào vai.
- Sao mình có làm được gì đâu!
- Chị H ơi! Hôm về mừng công C5 Anh hùng chị hỏi em ở Hà Nội đã vào hội chưa, em chưa vào chị bảo em: "KHÔNG VÀO HỘI, KHÔNG LÀ HỘI VIÊN LÀ TỰ MÌNH ĐÁNH MẤT CỘI NGUỒN..."
- Em đã làm đơn vào hội, là hội viên TNXP, sinh hoạt vui lắm chị ạ. Em đã được nhận một sổ tiết kiệm 3.000.000đ (ba triệu) trong chương trình "Dấu ấn tuổi Xuân" rồi, gần đây em lại được tặng 1 chiếc quạt trị giá 700.000đ... Em ơn chị, ơn TNXP lắm.
- À ra thế (lúc này tôi mới vỡ lẽ).
Khương kém tôi 2 tuổi. Cách đây 56 năm khi chúng tôi nhập ngũ chị là cô gái xinh xắn có nước da trắng mái tóc dài tới chân đặc biệt có chiếc cổ cao 3 ngấn nên đại đội tôi ít người quên chị. 66 tuổi rồi chị chưa được làm bà vì 3 đứa con chị: Cô con gái út ngoài 30 tuổi bị ung thư. Cậu con trai thứ 2 bị tâm thần phân liệt. Cậu con trai thứ nhất ngoài 40 tuổi phải lo kinh tế phụ mẹ chăm sóc bố yếu đau và 2 em. Hoàn cảnh nhà chị thật khó khăn....
*****
61 năm nay hàng nâm cứ đến ngày 28/6 anh em Cựu TNXP C452 (huyện Kim Bảng Hà Nam cũ) lại quây quần bên nhau ôn lại truyền thống của đơn vị. Nhiều người trong chúng tôi còn coi ngày 28/6 như ngày giỗ cha, giỗ mẹ. Kể cũng hơi quá đáng song thực ra đó là một ngày thiêng liêng, một ngày trọng đại, một ngày khai sinh ra đơn vị mình mà cội nguồn của nó, thanh danh của nó gắn với số phận, bước đi, sự trưởng thành của mỗi chúng tôi (28/6/1965 - 28/6/2026).
Các anh các chị ôm lấy nhau, nước mắt không tràn mi như lần gặp đầu tiên nhưng vẻ mặt xúc động thì chẳng ai cần giấu diếm. Mái đầu bạc bên mái đầu bạc họ ôn lại những kỷ niệm của cái thời các cô gái, chàng trai miền quê Hà Nam bên dòng sông Đáy nên thơ đã vinh dự được có mặt thực hiện chiến dịch "Chọc thủng Trường Sơn mở đường thắng lợi" với những địa danh ác liệt: Trà ang, Khe Đĩa, Khe Diêm, U Bò, Cua chữ A, ngầm Ta Lê, đèo Phu La Nhích... những đêm san lấp hố bom, giữ đường,thông tuyến... đói gạo, đói muối, sốt rét rừng... chia xa những đồng đội thân yêu sau những mùa vận chuyển... tất cả không làm họ nhụt ý chí "Đâu cần Thanh niên có"
Những câu thơ :
"Đẹp gì bằng đỉnh Trường Sơn
Tuyến ta uốn khúc mây vờn đón xe
Mưa đông rồi lại nắng hè
Tuyến ta phẳng đẹp chờ xe tiến vào
Đường em như dải lụa đào
Hai mươi bốn tiếng lúc nào cũng thông....".
Đã được chị Thùy Mái (người chị cả của đơn vi) nay tuổi 83 chuyển thành những làn điệu Chầu văn của Hà Nam thật ngọt ngà... anh Hạ, anh Giáo,anh Liên... dọc những bài thơ tự sáng tác về đường 20 Quyết thắng, về tri ân đồng đội. Chị H đọc những trang nhật ký viết từ Trường Sơn những ngày mở đường... tôi nhớ cách đây 7, 8 năm lúc nào về với đơn vị Thầy giáo TNXP Phạm bá Chức - nhà thơ Quân đội với bút danh Phạm Lê cũng mang về cho chúng tôi nhiều quyển thơ nói về con đường Trường Sơn huyền thoại: "Viết từ Trường Sơn" "Với em chiều heo may" "Trường Sơn ngày ấy”... Tuy bận rất nhiều công việc anh Nguyễn xuân Dậu, nguyên Phó Vụ trưởng Vụ kiểm sát nhân dân tối cao cũng về với chúng tôi. Anh mang đến cho chúng tôi hiểu thêm các văn bản, pháp quy nói về TNXP, hỗ trợ cho đơn vị nhiều phần quà để xây dựng quỹ "Nghĩa tình đồng đội"... Các anh chị ở xa do hoàn cảnh sức khỏe không về được những năm lẻ đều gọi điện về và gửi quà chúc mừng. Vài năm gần đây mọi người tuổi cao, sức yếu chúng tôi vẫn tổ chức vào sau ngày 2/9 (tránh nắng nóng mùa hè) chia sẻ niềm vui, nỗi buồn tuổi xế chiều với nhau, chụp ảnh lưu niệm, trao quà tri ân những anh chị em khó khăn, ăn với nhau bữa cơm nhẹ nhàng. Ban liên lạc ngày lễ, ngày tết, ngày truyền thống vẫn tổ chức dâng hương tri ân liệt sỹ AHLLVTND Nguyễn Thị Vân Liệu.
... Những kỷ niệm của một thời tuổi 20 gắn với con đường 20 Quyểt thắng cứ ùa về rất gần, rất nguyên sơ trong chúng tôi. Nó mãi là động lực tinh thần để chúng tôi đứng vững trong mọi khó khăn của cuộc sống giữ vững phẩm chất anh hùng của lực lượng TNXP Việt Nam.
Cội nguồn của cuộc sống hôm qua, hôm nay và ngày mai - các anh các chị mãi mãi là cán bộ, đội viên của C5, Đội N25 anh hùng; trường tồn trong huyền thoại đường Hồ Chí Minh và mãi mãi là những người con kiên định của quê hương "Hà Nam đất mẹ anh hùng "nay là tỉnh Ninh Bình./.
Phường Kim Bảng tỉnh Ninh Bình 27/6/2026
Bài, ảnh: Tạ Thị Hoán
.jpg)
Ảnh chụp khi nhận quân trang
.jpg)
Đón danh hiệu C5 anh hùng LLVTND năm 2010 (Ảnh trên và ảnh dưới)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
Ảnh: Dâng hương tri ân các anh hùng LS Hà Nam tại đài 10 cô gái Nam Hạ
.jpg)
Ảnh: Chị em nữ C452 gặp mặt tháng 6/2026
.jpg)