Kỷ niệm 81 năm cách mạng Tháng 8 và quốc khánh 2/9 (1945-2026)

 

 

 ĐƯỜNG ĐẾN CÁCH MẠNG THÁNG TÁM THÀNH CÔNG

                                                                                                            Ký sự của PHẠM HUY CHƯƠNG

        Một dấu son đã khắc vào lịch sử của dân tộc. Đó là vào một chiều hè. Ngày 5/6/1911 tại Bến cảng Nhà Rồng, người thanh niên yêu nước Nguyễn Tất Thành với cái tên Văn Ba làm phụ bếp trên con tàu Latouche vượt sóng đại dương tìm đường cứu nước. Sau 30 năm bôn ba hàng chục nước trên khắp năm châu Âu, Á, Phi, Mỹ la tinh, ngày 28/1/1941, lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc trở về Tổ quốc cùng với Trung ương Đảng trực tiếp lãnh đạo sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc. Sự lãnh đạo của Trung ương Đảng và lãnh tụ là sự thống nhất và thể hiện ở việc đề ra, phát triển đường lối cách mạng giải phóng dân tộc, nêu cao ngọn cờ dân tộc. Đường lối đó được nêu ra tại Hội nghị Trung ương tháng 11/1939 (họp tại Bà Điểm, Hóc Môn) do Tổng Bí thư Nguyễn Văn Cừ chủ trì. Và sau đó Hội nghị Trung ương tháng 5/1941 (họp tại Pác Bó, Cao Bằng) do Nguyễn Ái Quốc chủ trì đã phát triển hoàn chỉnh, đã thúc đẩy sự phát triển nhanh chóng của phong trào cách mạng giải phóng dân tộc thông qua tổ chức thực tiễn. Và thực tiễn lại tiếp tục kiểm chứng, bổ sung, cụ thể hóa, khái quát hóa thành những chủ trương sát hợp với tình hình cách mạng, nhất là trước âm mưu, thủ đoạn của kẻ thù và diễn biến của Chiến tranh thế giới thứ hai.
       Với sự phát triển mạnh mẽ của phong trào cách mạng, cần thiết phải thúc đẩy xây dựng lực lượng chính trị và LLVT để đi tới tổng khởi nghĩa. Ngày 22/12/1944, lãnh tụ Hồ Chí Minh thay mặt Trung ương Đảng ra Chỉ thị thành lập Đội Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân. Cần phải động viên toàn dân, vũ trang toàn dân, phát triển mạnh mẽ các đội vũ trang ở địa phương, phối hợp tác chiến, thúc đẩy đấu tranh chính trị và đấu tranh vũ trang của quần chúng.
       Khi quân Nhật chiếm Đông Dương (tháng 9/1940), kẻ thù của cách mạng Việt Nam và Đông Dương là Pháp-Nhật, thế lực quân Nhật ngày càng phát triển, Đảng xác định kẻ thù là Nhật-Pháp. Ngày 9/3/1945, Nhật đảo chính, gạt Pháp khỏi Đông Dương, kẻ thù chính lúc này là Nhật. Ngay trong đêm đó, Hội nghị Ban Thường vụ Trung ương mở rộng họp tại Đình Bảng- Bắc Ninh (từ ngày 9 đến 12/3/1945) đã quyết định phát động một cao trào cách mạng làm tiền đề cho tổng khởi nghĩa, thay đổi các hình thức tuyên truyền cổ động, tổ chức đấu tranh cho thích hợp, đồng thời ra Chỉ thị “Nhật-Pháp bắn nhau và hành động của chúng ta”. Tháng 4/1945 Trung ương triệu tập Hội nghị quân sự Bắc Kỳ, quyết định nhiều vấn đề quan trọng, thống nhất các lực lượng vũ trang thành Việt Nam Giải phóng quân. Ngày 16/4/1945, tổng bộ việt Minh ra chỉ thị Tổ chức các Ủy ban Dân tộc giải phóng các cấp, chuẩn bị thành lập Ủy ban giải phóng dân tộc Việt Nam, tức Chính phủ lâm thời cách mạng Việt Nam.
       Cao trào cách mạng trong nước ngày càng phát triển. Tháng 5/1945, lãnh tụ Hồ Chí Minh rời Cao Bằng về Sơn Dương (Tuyên Quang) cùng Trung ương Đảng xây dựng trung tâm lãnh đạo, chỉ đạo cách mạng. Theo quyết định của Đảng, ngày 15/5/1945, Việt Nam Giải phóng quân được thành lập trên cơ sở thống nhất Cứu quốc quân và Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân. Ngày 4/6/1945, thành lập Khu giải phóng Việt Bắc. Sau đó nhiều địa phương trong cả nước cũng lập căn cứ địa, chiến khu, phát triển lực lượng chính trị, LLVT và đấu tranh vũ trang. Đã có những cuộc khởi nghĩa nổ ra với những kinh nghiệm đấu tranh rất phong phú, sáng tạo, như: Khởi nghĩa Thanh La ở Tuyên Quang (10/3-1945), Khởi nghĩa Ba Tơ, Quảng Ngãi (11/3/1945) và Tự vệ cứu quốc Hưng Yên đánh đồn Bần thắng lợi (12/3/1945) v.v… Kinh nghiệm của các cuộc đấu tranh đó có ý nghĩa lớn đối với sự lãnh đạo, chỉ đạo của Đảng. Từ tháng 3 đến tháng 5/1945, Đảng phát động Phong trào “Phá kho thóc của Nhật giải quyết nạn đói”. Từ mục tiêu đấu tranh về kinh tế, đời sống đã phát triển, giác ngộ chính trị quần chúng đứng lên tự cứu mình.
       Tháng 8/1945, phong trào “Kháng nhật cứu nước” phát triển đến đỉnh cao trên cả nước, quần chúng sẵn sàng hành động theo sự lãnh đạo của Đảng và Mặt trận Việt Minh. Trên thế giới đội quân xâm lược của Nhật liên tiếp thất bại trước sự tiến công của Liên Xô và Đồng minh, khiến chúng buộc phải tuyên bố đầu hàng Đồng minh (ngày 15/8/1945). Quân Nhật ở Việt Nam hoang mang, mất sức chiến đấu. Trong hoàn cảnh đó, lãnh tụ Hồ Chí Minh đã ra Lời kêu gọi tổng khởi nghĩa: “Toàn quốc đồng bào hãy đứng dậy đem sức ta mà tự giải phóng cho ta”. Ban Thường vụ Trung ương Đảng và lãnh tụ Hồ Chí Minh quyết định triệu tập Hội nghị đại biểu toàn quốc của Đảng họp ở Tân Trào (Tuyên Quang) từ ngày 13 đến 15/8/1945. Hội nghị nhận định: “Cơ hội rất tốt cho ta giành độc lập đã tới”. Mục tiêu của ta là “giành quyền độc lập hoàn toàn”. Đảng đề ra 3 nguyên tắc chỉ đạo khởi nghĩa là: “Tập trung, thống nhất, kịp thời”. Tập trung mọi lực lượng vào nhiệm vụ giành độc lập, giành chính quyền; thống nhất về quân sự, chính trị, hành động và chỉ huy; kịp thời hành động không bỏ lỡ cơ hội. Với đường lối, chủ trương đúng đắn, sự chỉ đạo thống nhất, kịp thời, cuộc tổng khởi nghĩa trên cả nước như “triều dâng, thác đổ”, đã nhanh chóng giành thắng lợi.
       Tại Hà Nội, ngày 17/8/1945, dưới sự lãnh đạo của Xứ uỷ Bắc Kỳ và Thành uỷ Hà Nội, quần chúng cách mạng đã chiếm lấy diễn đàn cuộc mít tinh của Tổng hội Viên chức chính quyền bù nhìn Trần Trọng Kim. Cán bộ cách mạng kịp thời báo tin cho đồng bào biết phát xít Nhật đã đầu hàng, đồng thời trình bày tóm tắt chủ trương, đường lối cứu nước của Việt Minh, đả đảo chính quyền bù nhìn thân Nhật và chuẩn bị tham gia khởi nghĩa giành chính quyền về tay nhân dân. Sáng ngày 19/8, trên khắp 36 phố phường Hà Nội đỏ rực cờ đỏ sao vàng. Hàng chục vạn người dân ở Hà Nội và các tỉnh lân cận theo các ngả đường kéo về quảng trường Nhà Hát Lớn. Cuộc mít tinh lớn chưa từng có của quần chúng cách mạng đã diễn ra, trở thành cuộc biểu tình vũ trang tiến vào chiếm Phủ khâm sai, Trại lính Bảo an và các cơ sở của chính phủ bù nhìn. Trước khí thế sục sôi của quần chúng khởi nghĩa, binh lính và cảnh sát ngụy cũng bất lực và cuối cùng ngả theo cách mạng. Đến chiều ngày 19/8, Hà Nội ngập tràn người, cờ, hoa, trong niềm vui thành công của cuộc khởi nghĩa giành chính quyền. Từ nay chính quyền đã thuộc về tay nhân dân.
       Thắng lợi của cuộc khởi nghĩa ở Hà Nội - thắng lợi của trí tuệ, niềm tin và lòng quả cảm, là "tiếng súng" mở đầu cho Cách mạng tháng Tám năm 1945 trên qui mô cả nước, làm tăng thêm cuộc khủng hoảng và tan rã của hệ thống chính quyền thân Nhật, có tác dụng cổ vũ mạnh mẽ các tỉnh và các thành phố khác trong cả nước đứng lên khởi nghĩa giành chính quyền.
Ở tỉnh Bắc Ninh từ trước đó ngày 10/3/1945, Chi bộ thôn Trung Mầu quyết định khởi nghĩa giành chính quyền, phá kho thóc của Nhật chia cho dân nghèo. Ngày 11/3/1945, ban cán sự Đảng tỉnh tổ chức tuần hành, mít tinh có hàng ngàn quần chúng ở các vùng quê Việt Đoàn, Phù Chẩn, Hoàn Sơn, Đại Đồng, Cảnh Hưng, Tân Hồng, Đình Bảng…tham gia kêu gọi toàn dân chuẩn bị đội ngũ, vũ khí sẵn sàng tiến lên khởi nghĩa giành chính quyền. Và để rồi từ ngày 17 đến 22 /8/1945, với sự nổi dậy đồng khởi rộng khắp của toàn dân, chính quyền ở các phủ, quận, huyện lỵ trong toàn tỉnh Bắc Ninh đã về tay nhân dân.
       Tại Huế. Ngày 23/8 ta giành được chính quyền, cờ đỏ sao vàng tung bay phấp phới trên cột cờ Ngọ môn thành Huế. Ngày 25/8 Sài Gòn giành được chính quyền. Ngày 28/8 Hà Tiên, Kiên Giang là địa phương cuối cùng trong cả nước giành được chính quyền. Uỷ ban dân tộc giải phóng tuyên bố tự cải tổ thành Chính phủ Lâm thời nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà. Như vậy chỉ trong vòng 15 ngày (từ 14 đến 28/8/1945), cuộc Tổng khởi nghĩa Cách mạng tháng 8 đã thành công trên cả nước, chính quyền về tay nhân dân. Ngày 30/8/1945, Vua Bảo Đại thoái vị đã giao nộp ấn, kiếm, áo bào cho đại diện Chính phủ Lâm thời nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà.
      Ngày 2 tháng 9 năm 1945, tại Quảng trường Ba Đình, trước hàng chục vạn đồng bào Thủ đô, Chủ tịch Hồ Chí Minh thay mặt Chính phủ lâm thời trịnh trọng đọc bản Tuyên ngôn độc lập, tuyên bố với quốc dân và thế giới: Nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa ra đời. Bản Tuyên ngôn khẳng định: “Nước Việt Nam có quyền hưởng tự do và độc lập. Và sự thật đã thành một nước tự do độc lập. Toàn thể dân tộc Việt Nam quyết đem tất cả tinh thần và lực lượng, tính mạng và của cải để giữ vững quyền tự do, độc lập ấy”
           Cách mạng Tháng Tám năm 1945 thành công. Chúng ta càng tự hào và khẳng định: Cách mạng Tháng Tám là bước nhảy vọt vĩ đại, đánh dấu một cuộc biến đổi cực kỳ to lớn trong lịch sử tiến hoá của dân tộc ta. Nó đập tan sự thống trị của thực dân đế quốc trong 87 năm, kể từ khi thực dân Pháp nổ súng xâm lược nước ta. Cách mạng Tháng Tám năm 1945 thắng lợi là một trong những bước ngoặt vĩ đại nhất trong lịch sử dân tộc Dân tộc Việt Nam bước vào kỷ nguyên mới, kỷ nguyên độc lập dân tộc và Chủ nghĩa xã hội. Nhân dân ta từ người nô lệ trở thành người chủ đất nước, làm chủ vận mệnh của mình. Nước ta từ một nước thuộc địa, nửa phong kiến trở thành một nước độc lập, một nước Dân chủ Nhân dân đầu tiên ở Đông Nam á. Tự hào và vẻ vang với một Đảng mới 15 tuổi đã lãnh đạo cách mạng thành công, đã nắm chính quyền toàn quốc.
       Bài học thành công về sự lãnh đạo của Đảng, lãnh tụ trong Cách mạng Tháng Tám đã được Đảng ta phát triển trong các thời kỳ cách mạng tiếp theo, đi tới thắng lợi của các cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ xâm lược, hoàn thành trọn vẹn độc lập, thống nhất Tổ quốc, giành thắng lợi trong chiến tranh bảo vệ Tổ quốc và thực hiện thắng lợi công cuộc đổi mới, xây dựng CNXH hiện nay, vì mục tiêu dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh.
       Kỷ niệm 81 năm Cách mạng Tháng Tám và Quốc khánh 2-9 (1945 – 2026), nhớ về những ngày lịch sử hào hùng của dân tộc, mỗi người dân đất Việt Nam chúng ta càng tự hào về truyền thống yêu nước, ý chí quật cường của dân tộc, càng thấy sự sáng suốt tài tình của Đảng và Bác Hồ kính yêu. Lãnh đạo nhân dân cả nước hoàn thành xứ mệnh ba cuộc kháng chiến kiến quốc – chiến tranh vệ quốc: chống Pháp, chống Mỹ cứu nước, giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước và bảo vệ Tổ quốc. Cả nước đi lên xây dựng CNXH. Trong những ngày Tháng Tám lịch sử này, mỗi người dân trên cả nước càng tin tưởng tuyệt đối vào sự lãnh đạo của Đảng, thực hiện thành công các mục tiêu Nghị quyết Đại hội Toàn quốc lần thứ XIV của Đảng Cộng sản Việt Nam. Xây dựng nước Việt Nam hùng cường, phát triển – Nhân dân hạnh phúc./.
 ------------                                                                      
*ghi chú BBT sưu tầm & chọn cho hình ảnh minh họa: C/m tháng 8.
- Nhân dan thủ đô mít tinh kéo về nhà hát lớn HN ngày 19/8
- hay hình ảnh mít tinh tại Ba đình 2/9/1945 -.-(Bài này có ảnh minh họa mới đạt).
-* Nên có đầu mục tuyên truyền ( Chào mừng 81 năm CM tháng 8 và quốc khánh 2/9 ).
  * Nếu thấy được sau bài này anh gửi chú Điển bài ký (Đ/C Vũ Kỳ kể chuyện Bác Hồ viết “Tài liệu bí mật” (DI CHUC BÁC HỒ)vào ngày 1,2/9.