BẾN GIẰNG - NƠI HỘI TỤ NGHĨA TÌNH QUÂN DÂN
Trong những ngày tháng Bảy – tháng tri ân các anh hùng, liệt sỹ, khắp các nghĩa trang, các đài tưởng niệm trên dải đất hình chứ S lại ngập ngừng những bước chân của bao người đến dâng hương tưởng nhớ người thân, đồng đội. Lòng người, một lần nữa lặng đi trong những hồi ức chưa bao giờ nguôi ngoai. Giữa không gian trầm lắng của lòng tri ân và niềm tự hào, những hội viên Hội Trường Sơn Sư đoàn 471 trên toàn quốc lại tụ hội về Bến Giằng – Cà Di - Nam Giang (nay là xã Bến Giằng, thành phố Đà Nẵng) dự lễ kỷ niệm 55 năm Ngày thành lập Sư đoàn 471 (20/7/1971 – 20/7/2026) và Lễ khánh thành Bia di tích Sở chỉ huy Sư đoàn 471anh hùng.
-
Nơi hội tụ của những nghĩa tình
Con đường 14 dẫn chúng tôi đến với chiến trường xưa - Bến Giằng. Vẫn là tuyến đường Trường Sơn Đông quen thuộc nhưng không còn những cánh rừng già ngút ngát màu xanh. Rừng đã khác xưa. Không còn những hố bom loang lổ, không còn mùi thuốc súng, không còn mùi rừng cháy khét, chỉ có lớp rừng non hồi sinh vươn cao trên nền đất đỏ thẫm. Dọc đường, những bản làng ẩn hiện dưới sương mờ. Yên bình, đổi mới và phát triển.
Trời Bến Giằng vẫn biếc xanh trong những ngày tháng Bảy. Hàng cây trong khuôn viên khu đặt Bia di tích vẫn nhẫn nại tỏa bóng mát, nghiêng bóng bên bờ sông Thanh – dải lụa xanh giữa đại ngàn hùng vĩ, biểu tượng lặng thầm và bền bỉ lưu giữ bản sắc văn hóa của một miền đất. Đông đảo các đại biểu đại diện cho Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Quân khu Năm, Bộ Chỉ huy Quân sự thành phố Đà Nẵng; đại biểu đại diện cho Đảng bộ, chính quyền và nhân dân xã Bến Giằng; Đại biểu của Hội Trường Sơn, đường Hồ Chí Minh Việt Nam cùng gần 400 đại biểu đại diện cho hàng chục ngàn hội viên Hội Trường Sơn Sư đoàn 471 trên toàn quốc đã về dự. Những bộ quân phục xanh màu lá, ngực lấp lánh những chiếc huân chương xen lẫn những bộ váy áo mang màu sắc truyền thống của đồng bào Cơ Tu. Họ vui vẻ cười nói trong không khí hân hoan và xúc động. Những cái ôm như chẳng muốn rời, những bàn tay nắm những bàn tay, những tiếng nói, tiếng cười xen lẫn những giọt nước mắt lăn trên những gương mặt đã hằn dấu thời gian. Họ tụ hội về đây không chỉ để ôn lại những năm tháng gian lao nhưng hào hùng của một thời “Xẻ dọc Trường Sơn đi cứu nước”; để tri ân và tôn vinh nghĩa tình quân dân. Họ tụ hội về đây để được trực tiếp nhìn thấy dòng chảy lịch sử, nhìn thấy sức mạnh của khối đại đoàn kết quân dân, khát vọng hòa bình và ý chí thống nhất đất nước, được thấy sự tiếp nối của những hy sinh để rồi lặng lẽ cúi đầu biết ơn.
Hội viên Hội Trường Sơn Sư đoàn 471 chụp ảnh lưu niệm trước Bia di tích
Khi Quốc ca vang lên trong lễ kỷ niệm 55 năm Ngày thành lập và lễ khánh thành bia di tích Sở chỉ huy Sư đoàn, cũng là lúc các cánh tay của hàng trăm con người đưa lên ngực để được cảm nhận sự hạnh phúc, lòng trân trọng và sự biết ơn. Rồi chính những con tim ấy vỡ òa niềm tự hào, kiêu hãnh khi dải băng khánh thành bia di tích được cắt. Khoảnh khắc ấy, Bến Giằng trở thành một địa chỉ đỏ trên dải Trường Sơn. Đó là biểu tượng của máu xương cha anh, của sự kết nối quá khứ với hiện tại và là lời nhắc nhở cho thế hệ hôm nay về trách nhiệm gìn giữ, tiếp nối lịch sử và phát huy niềm tự hào dân tộc.
-
Dâu chân trên những nẻo đường
Trong diễn văn khai mạc buổi lễ, Đại tá Nguyễn Thế Tuấn - Ủy viên BCH Hội Trường Sơn đường Hồ Chí Minh Việt Nam, Chủ tịch Hội Trường Sơn Sư đoàn 471 đã khái quát chặng đường đầy gian nan nhưng vô cùng vẻ vang của Sư đoàn. Theo đó, ngày 20/7/1971, Bộ Tư lệnh khu vực 471 (Sau này là Sư đoàn 471) được thành lập theo quyết định số 110/ QĐ.QP của Bộ Quốc phòng. Với biên chế gồm 06 binh trạm, 01 Trung đoàn Công binh, 01 Trung đoàn cao xạ, 01 Trung đoàn Bộ binh và các tiểu đoàn trực thuộc. Những ngày đầu, Sở chỉ huy Sư đoàn đặt tại khu vực Hạt Vi – Nậm Hiêng, sau đó chuyển về Phú Trường – Đông Salavan. Với quân số khoảng 11.500 cán bộ, chiến sỹ, Sư đoàn đảm trách một khu vực rộng lớn thuộc Nam Lào, Tây Quảng Nam và Bắc Kon Tum với chiều dài chiến trường gần 1000km.
Hiệp định Pari, rồi hiệp định Viên Chăn được ký kết. Bộ Tư lệnh khu vực 471 lật cánh về Đông Trường Sơn với biên chế gồm: 4 trung đoàn công binh; 01 trung đoàn cầu phà; 01 trung đoàn ô tô vận tải; 01 trung đoàn cao xạ và các tiểu đoàn trực thuộc. Sư đoàn được giao phụ trách tuyến Đông Trường Sơn từ Trao qua Bung qua Bến Giằng theo Quốc lộ 14 về Sa Thầy - Kon Tum. Và Bến Giằng được chọn là nơi xây dựng Sở chỉ huy Sư đoàn. Được sự giúp đỡ của chính quyền Cách mạng và nhân dân Bến Giàng, chỉ trong thời gian rất ngắn doanh trại của Bộ tư lệnh cùng 5 cơ quan và các đơn vị trực thuộc đã được xây dựng.
Từ Sở chỉ huy ở Bến Giàng, các chỉ thị, mệnh lệnh đến với các đơn vị trực thuộc đều hướng tới mục tiêu giữ vững vùng giải phóng, đảm bảo an toàn tuyến hành lang chiến lược Đông Trường Sơn. Với phương châm “đánh địch mà đi, mở đường mà tiến”, Sư đoàn đã nhanh chóng mở đường tránh qua Đắc Pét và khi thời cơ đến, Sư đoàn đã cùng các lực lượng của Tây Nguyên, Trị Thiên đánh chiếm Đắc Pét, nối thông tuyến đường Đông Trường Sơn với miền Đông Nam bộ. Đặc biệt, Sư đoàn đã hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ nâng cấp đường Trường Sơn từ Trao về Bến Giàng thành đường cấp bốn, hoạt động được cả mùa mưa và mùa khô. Phục vụ đắc lực cho quân và dân ta tiến công Thượng Đức. Đảm bảo cho tuyến đường ống xăng dầu, đường dây tải ba thi công và vận hành an toàn trên tuyến. Đảm bảo an toàn cho các đoàn binh khí kỹ thuật quan trọng vào chiến trường. Sở chỉ huy Sư đoàn ở Bến Giằng cũng là địa chỉ an toàn cho các đoàn cán bộ cao cấp của Đảng, Nhà nước và Quân đội mỗi lần ra Bắc vào Nam.
Tháng 10/1974 sau khi hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ chỉ huy Binh chủng hợp thành, Sư đoàn chuyển ra Tân Lâm - Đầu Mầu để thành lập Sư đoàn Ô tô Vận tải 471 Trường Sơn. Tháng 12/1974, toàn bộ đội hình Sư đoàn chuyển về Xê Sụ, trên đất bạn Lào. Với gần 3.000 xe vận tải, Sư Đoàn đảm bảo vận chuyển trên cung đường 450 km từ Xê Sụ về Bù Gia Mập. Trong chiến dịch Tây Nguyên, Sư đoàn đảm bảo chuyên chở các Binh đoàn cùng khối lượng lớn vật tư hậu cần kỹ thuật phục vụ chiến dịch. Khi địch rút chạy khỏi Tây Nguyên, đội hình xe của Sư đoàn đã kịp thời chuyên chở các chiến binh của Sư đoàn 320, 968, 316... truy kích địch trên đường 7, tiến về giải phóng các tỉnh duyên hải miền Trung...
Trong chiến dịch Hồ Chí Minh, được sự chỉ đạo trực tiếp của Bộ Tư lệnh chiến dịch, Sư đoàn 471 đã thực hiện và hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ chở bộ đội cùng vũ khí, đạn dược, hậu cần của các binh đoàn tiến đánh Bộ Tổng mưu ngụy, sân bay Tân Sơn Nhất và các vị trí trọng yếu thuộc Sài Gòn - Gia Định, góp phần quan trọng vào thắng lợi của chiến dịch.
Những con “tuấn mã” của f471 trên những cung đường Trường Sơn (ảnh tư liệu)
Sau ngày đất nước giải phóng, Sư đoàn 471 về lại Tây Nguyên. Sở chỉ huy đóng tại Gia Nghĩa - Đắk Lắk. Nhiệm vụ của Sư đoàn giai đoạn này là trồng rừng, khai khẩn đất đai và tiễu trừ FulRô. Khi kẻ thù gây hấn, dấu chân của cán bộ chiến sĩ Sư đoàn lại in trên đất nước Chùa Tháp, sát cánh cùng các đơn vị quân tình nguyện Việt Nam và Quân đội Hoàng gia Cămpuchia chiến đấu, cứu dân tộc Cămpuchia toát khỏi nạn diệt chủng.
-
Những mốc son chói lọi
Trên chặng đường công tác và chiến đấu, Sư đoàn 471 luôn hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ được giao, tạo ra những mốc son chói lọi, khó thể phai mờ. Trong nhiệm vụ mở đường, Sư đoàn đã tham gia mở và sửa chữa 6 tuyến đường với chiều dài 1.898 km (trong đó có 819 km đường ô tô); Xây dựng 17 ngầm qua sông; hơn 1.000 cầu cống với tổng chiều dài 4.000m; Tổng khối lượng đất đá thi công lên tới trên 2 triệu m3. Giai đoạn làm nhiệm vụ tại chiến trường CampuChia, Sư đoàn đã làm mới 50 km đường và khôi phục trên 100km đường từ Mun Đu Ki Ri đến đường 19 Strungcheng, phục vụ cho các lực lượng chiến đấu. Trong nhiệm vụ vận chuyển, với 2.800 đầu xe và 01 Tiểu đoàn vận tải đường sông, Sư đoàn đã vận chuyển hàng trăm nghìn tấn hàng, hàng chục nghìn bộ đội ra vào các chiến trường. Đặc biệt tham gia cơ động toàn bộ đội hình các Sư đoàn Bộ binh: 316,968,320... kịp thời đánh địch trong chiến dịch Tây Nguyên và chiến dịch Hồ Chí Minh. Trong nhiệm vụ chiến đấu bảo vệ tuyến vận tải, lực lương pháo cao xạ và bộ binh của Sư đoàn đã bắn rơi 10 máy bay; tiêu diệt 530 tên địch…
Với những thành tích đạt được trong quá trình chiến đấu, phục vụ chiến đấu, Sư đoàn 471 cùng với 12 tập thể và 7 cá nhân thuộc Sư đoàn được Đảng, Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân và nhiều huân huy chương các loại. Những phần thưởng xứng đáng và cao quý trên là niềm tự hào, niềm vinh dự lớn lao đối với các thế hệ cán bộ, chiến sỹ Sư đoàn 471 anh hùng.
-
Nơi lưu giữ ký ức
Với vị trí chiến lược và bề dày lịch sử vẻ vang của Bến Giàng. Đặc biệt là thời kỳ “Xẻ dọc Trường Sơn đi cứu nước”. Ngày 9/12/2013 Thủ tướng Chính phủ nước Cộng Hòa Xã Hội Chủ Nghĩa Việt Nam đã ra quyết định số 2383/QĐtg công nhận Bến Giằng là di tích Quốc gia đặc biệt trên đường Trường Sơn. Với lòng tự hào và quyết tâm lưu giữ những ký ức hào hùng, cán bộ, hội viên Hội Trường Sơn Sư đoàn 471 đã chung sức, chung lòng xây dựng Bia di tích Sở chỉ huy Sư đoàn 471 tại bến Giằng. Và hôm nay, ngày 18,19/7/2026, giữa không gian trầm lắng của lòng tri ân và niềm tự hào, những hội viên Hội Trường Sơn Sư đoàn 471 trên toàn quốc cùng nhân dân xã Bến Giằng đã tụ hội về đây làm lễ kỷ niệm 55 năm Ngày thành lập và Lễ khánh thành Bia di tích Sở chỉ huy Sư đoàn 471anh hùng.
Đứng trước tấm bia di tích, chúng ta không chỉ nhìn thấy truyền thống của một sư đoàn anh hùng mà còn nhìn thấy dòng chảy lịch sử, nhìn thấy sức mạnh của tình đoàn kết quân dân đã được kết tinh, kế thừa và tiếp nối qua từng thế hệ. Nhìn tấm bia di tích, ta như nghe thấy tiếng vọng từ tầng sâu ký ức, nơi những vết sẹo của hơn 50 năm về trước vẫn âm thầm kể câu chuyện về một thời bão lửa. Những ký ức ấy không phải để nhắc lại trang sử nhuốm màu đau thương mà để linh hồn những người đồng đội đã ngã xuống giữa lửa đạn năm xưa được an yên trong gió đại ngàn, trong sự biết ơn của những người đang hít thở bầu không khí hòa bình hôm nay. Tấm bia như một lời nhắc nhớ, rằng ký ức không chỉ để hoài niệm, mà còn để nhìn lại, để thấu hiểu và để nhắc con người hôm nay sống tử tế hơn, biết ơn nhiều hơn để rồi trân trọng hơn giá trị của hòa bình.
Ký kết bàn giao công trình “Bia di tích Sở chỉ huy sư đoàn 471” cho Chính quyền xã Bến Giằng quản lý
-
Những điều đọng lại
Thước đo giá trị của Bia di tích Sở chỉ huy Sư đoàn 471 không phải là tiền bạc, công sức mà là sự quyết tâm, là lòng tri ân, là nghĩa tình đồng đội, nghĩa tình quân dân. Nếu không có sự chung sức, chung lòng của tập thể cán bộ, hội viên Hội Trường Sơn Sư đoàn 471, nếu không có sự giúp đỡ chân tình của Đảng bộ, chính quyền và nhân dân xã Bến Giằng thì dự án ấy vẫn chỉ là dự án nằm trên trang giấy. Nếu chúng ta biết rằng, Bến Giằng là địa danh cách Hà Nội gần cả ngàn cây số, vậy mà các anh chị trong BCH Hội Trường Sơn Sư đoàn 471 như anh Phạn Sinh, chị Trần Thị Chung, anh Nguyễn Thế Tuấn, chị Hồi Thị Lụa… đã phải bay ra, bay vào trên dưới chục lần thì mới thấy tinh thần trách nhiệm, lòng nhiệt tình của những người giữ lửa. Nhìn các anh chị ấy với nụ cười không mệt mỏi, chiếc áo lính màu xanh ướt đẫm mồ hôi, mái tóc hoa râm bồng bềnh theo nhịp chân vội vã… mới biết các anh, các chị ấy bận rộn và quyết tâm đến nhường nào. Đó không chỉ là công sức, tiền của … mà là sự nhiệt huyết, là nghĩa cử “uống nước nhớ nguồn”, là tình đồng đội, tình quân dân. Họ thực sự là nguồn năng lượng tích cực, truyền ngọn lửa khát vọng cống hiến đến mọi hội viên, giúp cho chuỗi hoạt động trong buổi lễ được thành công rực rỡ.
Trong chuỗi các hoạt động này chúng ta còn nhìn thấy những việc làm đầu tiên mà tập thể và cả cá nhân thành viên lãnh đạo Hội Trường Sơn Sư đoàn 471 mang đến với Bến Giằng hôm nay bằng những việc làm thiết thực và tràn đầy ý nghĩa. Tại sự kiện hôm nay, cô trò trường Trung học cơ sở và trường Trung học nội trú Bến Giằng đón nhận 30 suất học bổng từ Quỹ Vừa A Dính, cùng với đó cũng trong ngày hôm nay từ chương trình mục tiêu của Báo Thiếu niên Nhi đồng, một Trường mầm non vùng sâu của xã Bến Giằng được đón nhận dự án cải tạo nâng cấp bếp và nhà ăn cho học sinh – Dự án có tổng giá trị tài trợ 500 triệu đồng. Và Trường Trung học cơ sở Bến Giằng tiếp nhận một số trang thiết bị cho thư viện Nhà trường… Những phần quà thiết thực và đầy ý nghĩa trên - Tất cả đều đến từ sự tìm kiếm và kết nối của Hội Trường Sơn Sư đoàn 471 với các nhà tài trợ… Không dừng lại ở đó, cũng trong sự kiện này từ nguồn tài trợ của gia đình chị Trần Thị Chung, Phó Chủ tịch Hội, Hội Trường Sơn Sư đoàn 471 còn trao 20 phần quà cho các đối tượng chính sách của xã Bến Giằng và trước đó từ ý tưởng muốn giúp đồng bào địa phương mở rộng mô hình phát triển kinh tế rừng, bước đầu chị trần Thị Chung đã vận chuyển hàng trăm cây Quế giống vào tặng địa phương và bà con trồng thí điểm…
Ngần ấy thôi chúng ta đã, đang thấy hết nghĩa cử “uống nước nhớ nguồn” và lòng tri ân đối với nhân dân các dân tộc ở Bến Giằng - những người đã đùm bọc, sẻ chia và cùng cán bộ chiến sỹ Sư đoàn 471 đi qua những tháng ngày gian khó.
Một tiết mục văn nghệ do tuổi trẻ xã Bến Giằng biểu diễn trong đêm giao lưu Văn nghệ
chào mừng Lễ kỷ niệm 55 năm Ngày thành lập và khánh thành Bia di tích Sở chỉ huy Sư đoàn 471
Phát biểu trong buổi lễ, Thiếu tường Hoàng Kiền, anh hùng LLVTND, Phó Chủ tịch Hội Trường Sơn đường Hồ Chí Minh nhấn mạnh: “Từ nay, Bia di tích Bến Giằng trở thành một địa chỉ đỏ trên đại ngàn Trường Sơn. Nó là sợi dây kết nối giữa quá khứ với hiện tại, giữa bộ đội với nhân dân. Đó là địa chỉ đỏ không của riêng cán bộ, hội viên Hội Trường Sơn Sư đoàn 471 mà là của mọi người lính và nhân dân. Bởi ký ức Trường Sơn không bao giờ chỉ thuộc về những người đã in dấu chân trên đó mà còn là một phần lịch sử của dân tộc, cần được gìn giữ và lan tỏa cho thế hệ hôm nay và mai sau”.
Thiếu tướng Hoàng Kiền, anh hùng LLVTND, Phó Chủ tịch Hội Trường Sơn đường Hồ Chí Minh
phát biểu trong buổi lễ
Lễ kỷ niệm 55 năm Ngày thành lập và khánh thành Bia di tích Sở chỉ huy Sư đoàn 471anh hùng hôm nay không chỉ là dịp để các hội viên cùng nhau ôn lại lịch sử, truyền thống hào hùng của một thời “Xẻ dọc Trường Sơn đi cứu nước” mà còn là dịp để tiếp tục giáo dục, động viên hội viên nâng cao lòng tự hào dân tộc, tự hào với quá khứ vẻ vang của bộ đội Trường Sơn. Từ đó tiếp tục gìn giữ và phát huy phẩm chất bộ đội cụ Hồ, truyền thống bộ đội trường Sơn trong thời kỳ mới. Đây cũng là dịp để tôn vinh, tri ân những người lính cùng nhân dân các dân tộc trên dải Trường Sơn đã hiến dâng cả tuổi thanh xuân để làm nên con đường huyền thoại mang tên Bác. Qua đó, tiếp tục tuyên truyền về vị trí, vai trò, tầm vóc chiến công cùng với giá trị lịch sử của tuyến chi viện chiến lược Trường Sơn, góp phần lan tỏa ý nghĩa Trường Sơn, giá trị Trường Sơn cho thế hệ trẻ hôm nay và mai sau.
Đại tá Phó GSTS Đỗ Ngọc Thứ
(Phó Chủ tịch Hội TS TP Đà Nẵng)
Ảnh: Lê Hồng Huân (Phó Ban TTTĐ Hội TS VN)