Người thầy tâm huyết với vùng đất Lang Biang - Ký: Phan Vĩnh Điển

Ngày đăng: 04:28 01/09/2026 Lượt xem: 158
NGƯỜI THẦY TÂM HUYẾT VỚI VÙNG ĐẤT LANG BIANG
                                    Ký: Phan Vĩnh Điển
 


Khu Trung tâm Công ty Cổ phân Xây dưng, Thương mại Vạn Xuân (ảnh Ph. Xuân)

          Một ngày đầu mùa thu khi đất trời chuyển mùa, thời tiết miền Bắc vẫn còn nắng nóng, các cụ xưa thường nói: “Tháng tám nắng dám trái bòng” khiến ai có việc ra đường vào lúc gần trưa cũng phải e ngại. Chúng tôi may mắn được đáp chuyến bay của hãng hàng không Việt Nam Airlines, từ Hà Nội đến thành phố Đà Lạt mộng mơ; với những đồi thông xanh thắm và những bông hoa đủ sắc mầu rực rỡ của thành phố ngàn hoa. Trời dịu mát khiến lòng người thanh thản, ngắm mây xanh và những đám mây bồng bềnh trôi, thỉnh thoảng lại có những cơn mưa nhẹ; khiến thành phố mờ sương thêm huyền ảo, mộng mơ với những dòng người thong thả dạo bên hồ Xuân Hương…
          Chúng tôi đáp chuyến xe du lịch lên Cao nguyên Lang Biang, với độ cao gần 2000 m trời se se lạnh. Tôi đứng ngây người, ngắm nhìn những dẫy núi bạt ngàn cây thông và những nhà lưới mầu trắng sát sát nhau dưới thung lũng của một vùng đất nổi tiếng với các loại hoa và rau mầu đặc sản của xứ lạnh, để cung cấp cho thành phố Hồ Chí Minh và cả nước. Bên trên thung lũng rau xanh là một cùng đất sườn núi đã được san ra các bậc tam cấp khác nhau… Mọc lên một quần thể kiến trúc đẹp mắt theo hình vòng cung với các tòa nhà cao ba, bốn tầng. Ở giữa là cụm tượng đài và ngôi nhà trung tâm có kiến trúc vòm cao theo kiểu kiến trúc châu Âu, nổi bật trên một vùng đất đỏ Ba Zan trù phú. Xa xa là đỉnh núi Lang Biang xanh thẫm, gần hơn là những ngôi nhà cao tầng, nhưng mái nhà được xây cách điệu theo kiểu nhà Rông của các đồng bào dân tộc Tây Nguyên.
          Đón chúng tôi là một người đàn ông đứng tuổi dong dỏng cao, có nước da sạm mầu nắng và gió Cao nguyên Lang Biang. Thoạt nhìn không mấy người tượng tượng ra đây là một thầy giáo dạy Đại học tài hoa, có thâm niên gần 40 năm đứng trên giảng đường đại học... Đó là Tiến sỹ Phạm Khắc Xuân, Giám đốc Công ty Xây dựng, Thương mại Vạn Xuân. Người đã thành tâm mời Đoàn Đại biểu của Hội Truyền thống Trường Sơn – Đường Hồ Chí Minh Việt Nam đến thăm thành phố Đà Lạt mộng mơ và thăm Công ty.
          Buổi giao lưu thân tình diễn ra giữa những người lính đã một thời tuổi trẻ sống và chiến đấu trên đại ngàn Trường Sơn máu lửa của Hội Trường Sơn Việt Nam, Hội Truyền thống Trường Sơn tỉnh Lâm đồng, Ban Liên Lạc Trường Sơn TP. Hồ Chí Minh, Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Lâm Đồng; cùng với những người thầy giáo của Đại học Bách khoa Đà Nẵng và Đại học Bách khoa Thành phố Hồ Chí Minh là 2 trường đại học mà thầy giáo Phạm Phạm Khắc Xuân đã từng dạy học, cùng với những học trò ưu tú của thầy. Cùng tham gia buổi giao lưu tình nghĩa còn có các thầy giáo mặc quân phục của Học viện Lục quân, nơi Thiếu tướng Hoàng Kiền, anh hùng các LLVT, Phó Chủ tịch Hội Trường Sơn Việt Nam đã từng là học viên Khoa Công binh của Trường…
          Trong niềm vui, xúc động Tiến sỹ Phạm Khắc Xuân nhớ lại hơn chục năm về trước, sau khi được nghỉ hưu ông đã đến vùng đất Lang Biang đầy nắng và gió này giữa mùa khô khắc nghiệt của Cao Nguyên. Lúc đó, mảnh đất còn hoang sơ, toàn đất trống và cỏ dại; xen lẫn một vài lô cà phê của đồng bào dân tộc… Do tập quán du canh du cư, và khai thác tự nhiên đến cùng kiệt. Tình trang thiếu nước nghiêm trọng  về mùa khô ở Tây Nguyên, khiến nhiều nơi trên mảnh đất này đã trở nên thoái hóa, chai cứng; cây trồng không thể mọc lên được. Chính vì vậy, chính quyền địa phương đã kêu gọi các nhà đầu tư vào khái thác, cải tạo đất và giúp đỡ nhân dân tạo công ăn việc làm, có thu nhập để nâng cao đời sống… Đó là cơ hội để người thầy giầu tri thức như ông, nhìn ra cơ hội và tiềm năng phát triển lâu dài của nó. Quay về thành phố Đà Nẵng ông tâm sự với vợ, về ý định lên Lang Biang để lập nghiệp, giúp đỡ nhân dân địa phương phát triển sản xuất… Vợ ông cũng là một cô giáo dạy đại học, vợ chồng ông có nhà cửa đàng hoàng tại thành phố lớn, đời sống kinh tế không khó khăn gì; tự nhiên lại lên xây dựng kinh tế ở miền núi, bà thấy không yên tâm và thuyết phục cho lắm!
          Nhưng là một người vợ rất yêu và thương chồng, bà đồng ý để ông lên Lang Biang làm tiền trạm trước. Mối tình của ông bà khởi nguồn cũng thật đẹp và lãng mạn không kém gì trong tiểu thuyết… Ông vốn quê ở vùng đất Thanh Hà với đặc sản nổi tiếng thơm ngon là vải thiều Thanh Hà, Hải Dương. Sau khi tốt nghiệp Đại học Xây dựng Hà Nội, ông được điều vào giảng dạy ở Trường Đại học Bách Khoa Đà Nẵng. Bà vốn quê ở Quảng Nam, gia đình tập kết ra Hải phòng, sau khi tốt nghiệp Đại học bà cũng được điều vào Đà Nẵng để dạy học… Trong một chuyến tàu thống nhất về thăm quê, hai người vô tình gặp nhau; nhưng mối tình của họ không hề vô tình, từ những ánh mắt nhìn nhau đầy cảm mến. Hữu xạ tự nhiên hương, từ đó họ yêu nhau và gắn bó với nhau cho đến ngày nay, qua bao thăng trầm, vui buồn của cuộc sống…
          Mặc dù, người vợ rất yêu quý và thương chồng, bà chưa thật sự yên tâm, nhưng ông Xuân tin vào dự tính tương lai của mình. Vào một ngày đẹp trời cách đây hơn chục năm ông khoác ba lô, hành lý của mình lên vùng đất Lang Biang còn hoang sơ, nhưng đã ẩn chứa một tương lai sán lạn. Những ngày đầu với 2 bàn tay trắng, ông dựng tạm căn lều bạt để sinh sống. Sau ông dựng tạm căn nhà cấp 4, vừa để ở, vừa là nơi làm việc.
          Hàng ngày ông đi khảo sát, đo đạc tỷ mỷ từng lô đất, đếm từng cây cà phê để có phương án đến bù cho dân… dần dần trong đầu ông hình thành quy hoạch một cùng đất 30 ha để viết nên đề án phát triển Công ty Cổ phần Xây dựng Thương mại Vạn Xuân trình Uỷ ban Nhân dân tỉnh Lâm đồng phê duyệt và cấp đất cho công ty thuê lâu dài, là cả một chặng đường chông gai, không sao kể xiết… Nhưng được bạn bè thân hữu ra tay hỗ trợ, nên sau hơn một năm đệ trình dự án đã được phê duyệt. Có những lúc khó khăn ông tưởng chừng như phải bỏ cuộc. Giữa lúc đó, người thầy hướng dẫn Nghiên cứu sinh cho ông hồi ở bên Nga trước đây, sang thăm vùng đất mới; bước đầu có ý định khai phá của ông là Giáo sư Galanốp. Chính vị giáo sư đáng kính này đã cho ông nhiều lời khuyên bổ ích để ông hoàn thành ý tưởng và xây dựng đề án thành công.
          Những ngày đầu ông thiếu tiền, thiếu phương tiện để xây dựng thì chính những người học trò tốt bụng, trung thành đã giúp ông; người một vài chục triệu đồng, người giúp phương tiện, sức lực… để có tiền đền bù những lô cà phê cho dân và có phương tiện, máy móc để san ủi mặt bằng, thiết kế xây dựng những tòa nhà, tượng đài mang phong cách Châu Âu; kết hợp với những ngôi nhà cổ truyền mang phong cách nhà Rông của đồng bào dân tộc, tạo nên một quần thể kiến trúc hài hòa giữa thiên nhiên của vùng đất Lang Biang hùng vĩ.
          Trong mỗi ngôi nhà đều được thiết kế rất hợp lý, phù hợp với khí hậu se lạnh và nhiều gió của Lang Biang; có phòng tiếp khách, phòng ngủ có đầy đủ phương tiện như: ti vi, bình nóng lạnh… Là một người thầy, nên ông thường xuyên cập nhật những kiến thức mới về khoa học công nghệ trong thiết kế, xây dựng và lắp đặt các phương tiện phục vụ sinh hoạt bằng năng lượng mặt trời; để tiết kiệm điện và chi phí. Tất cả các toà nhà đều được lắp đặt tấm pin năng lượng mặt trời, để thắp sáng và có nước nóng dùng thường xuyên đối với một vùng khí hậu khá là lạnh như ở Đà Lạt. Trong mỗi ngôi nhà đều có máy chuyển đổi năng lượng từ tấm pin mặt trời, bằng chiếc máy chuyển đổi mua của Mỹ; để chuyển đổi thành điện năng. Khi dùng không hết thì máy tự động chuyển điện năng lên lưới điện quốc gia, miễn phí cho nhà nước. Vì thủ tục để chuyển được điện lên lưới và thu tiền về quá gian nan, và không thể làm được!
          Phát biểu tri ân đối với gia đình Tiến sỹ Phạm Khắc Xuân, Thiếu tướng Hoàng Kiền, rất xúc động, tâm sự: Công ty Cổ phần Xây dựng Thương mại Vạn Xuân mới hình thành và phát triền được hơn chục năm… Bộ máy quản lý của công ty rất gọn nhẹ, và hiệu quả. Công ty chỉ có 1 giám đốc, 1 kỹ sư làm trợ lý và 1 kế toán điều hành một công ty có vốn Điều lệ 40 tỷ đồng; chủ yếu thông qua các hợp đồng xây dựng và dịch vụ. Hàng năm công ty đều đóng thuế đầy đủ cho nhà nước theo quy định. Đây là một mô hình quản lý tiến tiến và thật sự hiệu quả và hiện đại. Công ty còn đang trong quá trình tiếp tục xây dựng và kinh doanh. Doanh thu và lãi suất chưa phải là lớn, nhưng với tấm lòng vàng, tình nghĩa với những người lính đã trải qua biết bao hy sinh gian khổ; nhất là với bộ đội Trường Sơn. Giám đốc công ty và gia đình hàng năm đều ủng hộ hoạt động cho Hội Trường Sơn hàng trăm triệu đồng…
          Thiếu tướng Hoàng Kiền xúc động nhớ lại: Hội Truyền thống Trường Sơn – Đường Hồ Chí Minh là một Hội truyền thống, tình nghĩa, tự nguyện thành lập, tự trang trải về kinh phí hoạt động, không được nhà nước cấp kinh phí hoạt động… Vào dịp Kỷ niệm 60 năm Ngày thành lập Đoàn 559 trước đây và là Binh đoàn Trường Sơn sau này, khi kinh phí để tổ chức Lễ Kỷ niệm rất khó khăn; Gia đình Tiến sỹ Phạm Khắc Xuân, biết tin, đã điện thoại cho Thiếu tướng Hoàng Kiền, tình nguyện ủng hộ Hội Trường Sơn Việt Nam 1 tỷ đồng để tổ chức Lễ Kỷ niệm… Thiếu tướng Hoàng Kiền thấy Công ty mới thành lập, còn rất nhiều việc phải làm. Hội Trường Sơn Việt Nam và Thiếu tướng Hoàng Kiền cảm ơn Tiến sỹ Phạm Khắc Xuân và chỉ dám nhận 500 triệu đồng. Từ đó đến nay, có các sự kiện của Hội Trường Sơn Việt Nam và hàng năm Tiến sỹ Phạm Khắc Xuân và gia đình đều ủng hộ các hoạt động của Hội… Thay mặt Hội Trường Sơn Việt Nam, Thiếu tướng Hoàng Kiền và Thiếu tướng Hồ Sỹ Hậu, Phó Chủ tịch Hội đã trao tặng Công ty và gia đình Cờ Truyền thống của Hội Trường Sơn Việt Nam, Bằng Vinh danh và quà lưu niệm là Biểu tượng Trống Đồng của Việt Nam.  
          Tiến sỹ Phạm Khắc Xuân tâm sự: Ông có người anh trai là bộ đội trinh sát, hoạt động trên địa bàn quân khu 5 gian khổ, ác liệt; ông hiểu rất rõ những khó khăn, hy sinh gian khổ của những người lính Cụ Hồ trong chiến tranh… Đặc biệt sau chiến tranh vào những năm 80 của thế kỷ trước, sau giải phóng miền Nam, nguồn viện trợ kinh tế của Liên Xô và các nước XHCN không còn; nền kinh tế của đất nước và hoạt động bảo vệ tổ quốc của quân đội gặp rất nhiều khó khăn… Khi đó, ông có dịp gặp Thiều tướng Hoàng Kiền, lúc đó là Trung đoàn trưởng công binh, phụ trách việc xây dựng và bảo vệ Quần đào Trường Sa… ông cũng đang phụ trách một doanh nghiệp làm kinh tế của Trường Đại học Bách khoa Đà Nẵng. Hai bên đã hợp tác giúp đỡ nhau phát triển. Ông càng hiểu thêm về phẩm chất cao đẹp của người lính Cụ Hồ; cho nên luôn có tâm niệm, nếu có điều kiện, luôn đồng hành, giúp đỡ những người lính, đặc biệt là những người lính - Cựu chiến binh Trường Sơn anh hùng.  
          Ngoài ra, ông còn tâm sự, là người con ra đi từ vùng nông thôn của đồng bằng Bắc bộ, còn nghèo đói xưa kia; ông luôn đau đáu nhớ về quê hương, tổ tiên, ông bà, cha mẹ với lòng biết ơn về một vùng đất giầu truyền thống văn hóa đã nuôi dưỡng mình trưởng thành. Hầu như năm nào, ông cũng dành thời gian về thăm quê vài ba lần. Lần nào về, ông cũng tìm hiểu, giúp đỡ nhưng gia đình thiếu thốn, khó khăn. Và góp ý với lãnh đạo địa phương về việc chăm lo giữ gìn truyền thống văn hóa của địa phương.
          Quê ông chính là nơi sinh ra những anh hùng hào kiệt như Yết Kiêu, một danh tướng nổi tiếng thời nhà Trần. Quận He – Nguyễn Hữu Cầu là thủ lĩnh kiệt xuất của cuộc khởi nghĩa nông dân ở Đàng Ngoài thế kỷ 18; dưới thời Lê Trịnh. Quận He chính là người quê ở xã Lôi Động, huyện thanh Hà, Hải Dương. Và Nguyễn Như Ngu cũng là người làng Lôi Động, Hải Dương. Năm 1453 ông đỗ Đệ tam giáp vào niên hiệu Thái Hòa năm thứ 11, triều vua Lê Nhân Tông năm thứ 11. Triều vua Lê Nhân Tông ông làm quan tới chức Tự khanh (là một chức danh quan văn, đứng đầu 1 trong trong 6 cơ quan ở Trung ương thời phong kiến). Hiện nay tại đình Lôi Động đang thờ ba vị Thành Hoàng làng là Nguyễn Như Ngu, Yết kiêu và Quận He – Nguyễn Hữu Cầu.
          Đặc biệt ngôi chùa của làng Lôi Động, đã ghi nhiều dấu ấn sâu đậm trong lòng cậu thiếu niên Phạm Khắc Xuân trong cuối những năm 60 của thế kỷ trước. Khi đó Đế quốc Mỹ đang leo thang đánh phá miền Bắc Xã hội chủ nghĩa. Phạm Khắc Xuân và các bạn phải vào trong chùa để học. Sau này chùa bị hưng hỏng nặng. Tiến sỹ Phạm Khắc Xuân đã ủng hộ trên 3 tỷ đồng để tu bổ, tôn tạo lại ngôi chùa khang trang, đẹp đẽ. Không phải chỉ là vấn đề tâm linh mà đó chính là tấm lòng của người con hiếu thảo với tổ tiên và quê hương yêu dấu của mình! 
          Trời về đêm, trên Cao Nguyên Lang Biang như lạnh thêm, nhưng tôi lại cảm thấy trong lòng mình ấm lên lạ thường; khi nhìn ngắm những đỉnh núi Lang Biang mờ sương, xanh thẫm màu xanh của những rừng thông cổ thụ. Nhìn xuống bên dưới thung lũng là những nhà vườn điện sáng lung lung linh soi sáng cho những luống hoa rực rỡ sắc mầu, và những luống rau xanh tốt. Nhìn lên lưng chừng núi một vùng điện sáng lung linh, mầu sắc của một Khu đô thị sinh thái tương lai. Rồi đây, nơi đây sẽ trở thành một Khu du lịch sinh thái, Khu Điều dưỡng và Phòng khám đa khoa để chữa bệnh, điều dưỡng cho nhân dân và những người cao tuổi trong vùng; để họ có điều kiện thư giãn, chữa bệnh và nghỉ ngơi thanh thản, sau cả một cuộc đời vất vả, mưu sinh…
        Tôi càng khâm phục trí tuệ, tài năng và tấm lòng nhân ái của một người trí thức, một người thầy và một nhà doanh nghiệp có tâm và có tầm./.

            Phan Vĩnh Điển 
 Hội viên Hội VHNT Trường Sơn
 

            
   
         

tin tức liên quan