ĐƯỜNG CHÍN, KHE SANH VẺ VANG LỊCH SỬ THỜI ĐẠI
 

       Trong những ngày tháng 6 mùa hè oi ả năm 2026, anh em trong Đoàn Cựu chiến binh Trường Sơn và TNXP; số đông là Nạn nhân chất độc Da cam, địa phương chúng tôi, được Công ty Du lịch của tỉnh, tổ chức thăm lại chiến trường xưa. Đoàn đi 5 xe mỗi xe hơn 40 người. Lịch trình lần này chủ yếu vào thăm chiến trường Đường Chín; Khe Sanh, Lao Bảo và Nam – Lào.
        Thế rồi anh em chúng tôi nô nức lên đường, háo hức như những ngày hành quân ra trận. Thuở ở tuổi thanh niên, Tôi vốn là người hay hát, khi xe chạy trên Đường Chín để vào Khe Sanh; Cửa khẩu Lao Bảo, ngồi trên xe tôi hát cho mọi người nghe bài hát “ Bài ca Đường Chín chiến thắng” của nhạc sỹ Văn Dung viết năm 1971:  "Khe Sanh năm xưa anh đã về đây, Non sông nơi nơi vang lên niềm vui. Nghe phảo nổ rền vang trời. Bao bốt đồn giặc tơi bời. Anh giải phóng ơi quê hương vui sao. Trên Đường Chín anh ghi bao chiến công”…

        Cách Thị xã Đồng Hà chừng 60 km đi về phía Tây bắc tỉnh Quảng Trị, trước kia Khe Sanh là vùng đất, rừng núi âm u. Sông ngòi hiểm trở. Chủ yếu là đường mòn, rừng núi đi lại rất khó khăn. Nơi có bà con người Kinh, người Vân Kiều sinh sống làm nương rẫy. Bộ đội ta đóng quân và chiến đấu ở trong rừng Khe Sanh, Cứ điểm Làng Vây nổi tiếng một thời. Ở đây Bộ đội ta được bà con các dân tộc che trở trong những năm tháng chiến tranh ác liệt. Đi sâu cuối Đường Chín là vùng giáp ranh biên giới Việt Nam – Lào.                  Với tình hữu nghị thủy chung son sắt Việt Nam và Lào anh em. Bộ đội Việt Nam và Bộ đội Giải phóng Lào đã kề vai sát cánh cùng đánh kẻ thù chung là Đế quốc Mỹ. Tin vui chiến thắng bên Đông Trường Sơn và bên Tây Trường Sơn và ở đất nước Lào đều được hai nước khắc ghi tạc nghĩa tình thủy chung, gắn bó keo sơn, đời đời bền vững.

        Dòng sông DaK Rông uốn lượn trong rừng, chảy róc rách quanh năm, tạo nên bản nhạc của núi rừng thơ mộng. “Mảnh đất thân tương hiền lành giản dị. Vẫn thơm tiếng mẹ Quảng Trị quê ta. Rộn rã nơi nơi vang tiếng quân ca , đánh giặc kiên cường và tin mừng thắng trận.”

        Bài hát của Nhạc sỹ Trọng Loan, khi tôi hát lên đã làm nao nao lòng người về mánh đất kiên cường anh dũng. Ngày nay, trên con Đường Chín trải nhựa bằng phẳng, đi lại dễ dàng dẫn đoàn anh em chúng tôi đi thẳng vào cửa khẩu Lao Bảo thuận lợi. Một bác CCB cao tuổi trong đoàn nói với tôi:

         - Trước kia đi vào Lao Bảo đi trên con đường mòn, rừng núi rậm rạp, qua nhiều khe suối sâu phải mất vài ngày, nhưng ngày nay trên con đường này, từ Đông Hà vào Lao Bảo dài khoảng 45 km mà xe đi hơn 50 phút. Nơi đây đổi mới quá nhiều, anh em chúng tôi đóng quân ở đây mà không nhận ra chỗ nào nữa.

           Quả như vậy, Khe Sanh vùng quê này, ngày nay đổi thay nhiểu lắm. Được sự quan tâm của Đảng và Nhà nước và trực tiếp là tỉnh Quảng Trị, trên con đường vào Khe Sanh, vào Lao Bảo đã được mở rộng, trải nhựa. có nhiều cầu lớn bắc qua sông DaK rông. Hai bên đồi núi đã trồng bạt ngàn cây cao su, cà phê, hồ tiêu tạo nên rừng cây xanh đẹp mắt và là mô hình kinh tế bền vững của tỉnh Quảng Trị. Có thể nói, đời sống kinh tế của đồng bào các dân tộc ở Khe Sanh, Hướng Hóa ngày nay đã đổi mới rất nhiều. Những căn nhà lá lụp sụp ngày xưa, nay đã thay bằng nhà ngói mới, nhà cao tầng, tạo nên một Thị trấn sầm uất. Đặc biệt có khu thương mại nổi tiếng Cửa khấu Lao Bảo hàng hóa thật phong phú. Thu hút nhiều đoàn du lịch đến tham quan. Các CCB và các đoàn du lịch vào đây ai cũng mua ít nhất một món quà làm kỷ niệm.

          Đến Quảng Trị cùng với việc thăm lại chiến trường xưa của các đoàn CCB và TNXP, nhất là các bác đã chiến đấu tại vùng này. Mọi người đều vào Nghĩa Trang Đường Chín, Nghĩa Trang Trường Sơn; Dòng Sông Thạch Hãn, Thành Cổ Quảng Trị; vv…để thắp những nén nhang tưởng nhớ và tri ân những đồng đội đã hy sinh anh dũng bảo về đất nước. Họ là những Anh hùng của thời đại.

          Trở lại vùng đất chiến trường Khe Sanh, Hướng Hóa Quảng Trị, những địa danh như sân bay Tà Cơn; Cứ điểm Làng Vây, Gio Linh, Đường Chín, Đông Hà vv… đã để lại trong Đoàn anh em chúng tôi, dấu ấn không bao giờ phai mờ.

          Một vùng đất Quảng Trị thân thương mà Anh dũng. Các CCB mặc dù phần lớn đã trên 70 tuổi, nhưng ai cùng mong giữ gìn sức khỏe cho tốt để được vào thăm Khe Sanh Quảng trị nhiều lần. Một ký ức đọng mãi trong tâm hồn biết bao người và thể hệ hôm nay. Về Đường Chín ; Khe Sanh vẻ vang trang lịch sử thời đại.

                                   Lưu Sỹ Mùi
Hội viên Hội VHNT Trường Sơn tại Thái Nguyên