VỀ THĂM KHU DI TÍCH LỊCH SỬ QUỐC GIA “CHIẾN KHU BA LÒNG”

 

       Chiến khu Ba Lòng (Di tích lịch sử Quốc gia) nằm trên thượng nguồn sông Thạch Hãn, tỉnh Quảng Trị. Khúc sông này dài 25 km, được nhân dân địa phương gọi là sông Ba Lòng. Thực chất nó là thượng nguồn sông Thạch Hãn thân thương. Ở đây thời kỳ kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ, cách mạng ta xây dựng “Chiến khu Ba Lòng”, nó nằm ở huyện miền núi Đak rông. Khúc sông Ba Lòng chảy qua các xã Đakrông; Thị trấn Krông, KLang; Mò Ó; Triệu Nguyên rồi đến Ba Lòng.

       Những ngày đầu tháng 6 năm 2026, Chúng tôi đi trên dải Trường Sơn hùng vĩ rồi qua vùng Rào Quán, để về thăm Chiến khu Ba Lòng. Đây là dòng hợp lưu của sông Đakrông tại bản Cu Pô, nơi đây con sông Ba Lòng chảy hiền hòa. Đồng bào dân tộc sống ở đây là Dân tộc Bru Vân Kiều. Theo lịch sử để lại: Khu vực này hợp thành từ ba dòng khe là : Khe Bùm, Khe Su, Khe Dâu. Sông Ba Lòng nối vào sông Thạch Hãn và cuối cùng chảy ra Cửa Việt.

        Xưa kia vùng đất chiến khu Ba Lòng hiếm có đường bộ, nhân dân đi lại chủ yếu bằng đường thủy. Mỗi khi qua sông đi lại rất khó khăn. Địa hình đồi núi, suối sâu chảy xiết. Bà con đi lại chủ yếu bằng thuyền, xuồng ghe máy.

        Trong chiến tranh, Cầu Đak rông chỉ là chiếc cầu sắt, là tuyến vận tải quan trọng cho chiến trường miền Nam. Sau này khi đất nước hòa bình, Cầu Đakrông đã được đầu tư bắc qua sông Đak rông trên đường Hồ Chí Minh, cầu nằm trên Khu di tích danh lam thắng cảnh của Đak rông. Cầu dài hơn 100 mét, rộng 6 mét, thiết kế dây văng đẹp mắt. Cầu nằm trên Quốc lộ 9 đi Cửa khẩu Quốc tế La Lay thuộc thị trấn Đak rông tỉnh Quảng trị, do Nhà nước đầu tư và Bộ Giao thông vận tải thi công. Tạo nên một cảnh đẹp hùng vĩ trên dòng sông Ba Lòng hay thượng nguồn sông Thạch Hãn.

         Khi nói về vùng đất chiến khu Ba Lòng và tỉnh Quảng trị, Nhà thơ Vũ Ngàn Chi đã viết và Nhạc sỹ Huy Thục phổ nhạc Bài hát : Đêm Quảng Trị, trong đó có đoạn:

         Sông Ba Lòng ơi, ta muốn áp tai nghe/ Đôi bờ phì nhiêu phập phồng ngực thở/ Ta cúi hôn từng ngọn lá chua me/ Chung thủy với cha ta nhiều năm gian khổ/ ơi ngọn núi vắt con đường nho nhỏ/ Lối mòn xưa đưa cán bộ lên Cùa/ Gạo Triệu Hải đò nằm ngang sóng vỗ/ Ta vượt Trám rồi rộn rã mái chèo khua.” Hôm nay, về thăm lại chiến khu xưa, Chiến khu Ba Lòng với niềm vui hân hoan, tự hào về vùng “Chiến khu gian lao mà Anh dũng”, tôi đã ứng tác một bài thơ về vùng đất này, đọc trong đêm giao lưu với các CCB ở đây để mọi người hồi tưởng lại nơi chiến khu này: Sông Ba Lòng bay bổng lời ca / Quê nhà ta nay đã đổi thay lớn lên từng ngày …
 

SÔNG BA LÒNG ƠI
 

Tôi lại về Quảng Tri

Đi trên sông Ba Lòng

Ngắm cảnh cầu Đak rông

Lòng trào dâng phấn khởi.
 

Vùng chiến khu đổi mới

Khu di tích Quốc gia

Sông Ba Lòng hát ca

Tiếng quân reo Quảng Trị.
 

Quân dân một ý trí

Đất Quảng Trị Anh hùng

Vùng chiến khu điệp trùng

Sông Ba Lòng luôn nhớ.
 

Đồng đội tôi đã ở

Xây dựng khu Ba Lòng

Tự hào với dòng sông

Thượng nguồn sông Thạch Hãn.
 

Tôi cất cao giọng hát

Sông bay bổng lời ca

Vùng chiến khu quê nhà

Đất Anh hùng Quảng Trị.

 

              Lưu Sỹ Mùi
Hội viên Hội VHNT Trường Sơn