Dư luận phẫn nộ, lên án sau bi kịch xảy ra với những đứa trẻ vô tội là cần thiết, nhưng sự lên tiếng muộn màng là không đủ để ngăn chặn những hành vi bạo lực trẻ em đang có xu hướng gia tăng cả về mức độ và sự tàn ác
Tưởng rằng khi đất nước đang vươn mình bước vào kỷ nguyên mới thì những tội ác bạo hành con trẻ sẽ phải bị triệt tiêu, nhưng không!
Theo số liệu của
Tổng đài 111, Cục Bà mẹ và Trẻ em (Bộ Y tế), chỉ trong tháng 4 vừa qua, Tổng đài đã tiếp nhận 46.111 cuộc gọi đến (tăng 9.519 cuộc so với tháng 3), hỗ trợ, can thiệp cho 181 trường hợp. Trong đó, có 101 trẻ em (chiếm 56%) bị tổn hại nghiêm trọng về thể chất và tinh thần do bị bạo lực, tập trung chủ yếu ở Hà Nội, TP HCM, Hưng Yên. Đấy không chỉ phản ánh vấn đề trong một gia đình cụ thể, mà còn là “nhiệt kế” đo trạng thái tâm lý xã hội.
Một bé trai 7 tuổi ở Phú Thọ đã bị cha đẻ dùng dây sạc điện thoại gập đôi để hành hung gây tổn thương cơ thể tới 36%. Trên người cháu có 21 vết sẹo và 20 vết rối loạn sắc tố da màu nâu.
Cũng trong ngày 8/5, Công an phường Dĩ An, TP.HCM tạm giữ khẩn cấp
Bùi Trung Quốc (34 tuổi, quê Đồng Tháp) trút đòn roi lên cháu T. (14 tuổi), con riêng của vợ khiến bất kỳ ai xem cũng phải run lên vì xót xa, tức giận, tưởng như những cú đấm đó đang giáng xuống chính mình.
Ngày 7/5, dư luận bàng hoàng trước cái chết của
bé gái H. (4 tuổi) ở Hà Nội. Em đã bị mẹ cầm dép đánh tới tấp vào mặt, vào đầu và bị bố dượng dùng chân đá vào mặt, dùng vòi vệ sinh xịt nước vào miệng, vào mũi cho đến lúc rũ xuống dẫn đến tử vong.
Hai ngày trước đó tại TP.HCM, cháu K. (18 tháng tuổi) bị cha dượng và mẹ đẻ dùng thanh tre đánh đến mức đa chấn thương, gãy tay, tổn thương thận... cũng khiến lòng người sục sôi.
Chỉ trong 1 tuần đã có đến 4 vụ bạo hành dã man trẻ nhỏ mà kẻ ra tay là người lớn trong gia đình, thậm chí là bố mẹ ruột, người đáng lẽ phải bảo hộ, chăm sóc, yêu thương cháu.
Chuỗi bi kịch mang tên bạo lực gia đình, bạo hành trẻ nhỏ từ nhiều năm qua vẫn chưa từng có điểm dừng. Không ít em nhỏ cứ thế ra đi trong nỗi đau tột cùng.
Xót xa, đau lòng, phẫn nộ là cảm xúc của bất kỳ ai khi đọc được những thông tin đó. Đằng sau mỗi vụ việc đau lòng ấy thường là một câu hỏi “vì sao thủ phạm ác đến vậy?” mà ít người đặt câu hỏi “Vì sao không ai cứu những đứa trẻ ấy sớm hơn?”
Hầu hết những đứa trẻ ấy bị đánh đập nhiều lần, bị chửi rủa nhiều tháng, bị hành hạ trong thời gian dài. Những tiếng khóc chắc chắn đã vọng qua vách tường. Những vết bầm tím trên cơ thể các em chắc chắn đã từng bị nhìn thấy. Người thân biết, hàng xóm cũng có thể biết và thậm chí giáo viên cũng lờ mờ nhận ra nhưng phản ứng phổ biến nhất vẫn là im lặng. “Chuyện gia đình người ta…”, “Mình xen vào lại phiền hà…” “Thôi kệ đi…”. Sự thờ ơ ấy đã trở thành đồng phạm của bạo hành trẻ em.
Người ta có thể phản ứng dữ dội trên mạng xã hội, nhưng lại rất vô cảm ngoài đời thực. Hàng nghìn bình luận phẫn nộ, đòi trừng trị nghiêm minh hung thủ xuất hiện sau mỗi vụ án bạo hành trẻ em. Nhưng trước khi đứa trẻ ấy tử vong hay bị hành hạ dã man, có mấy người đủ can đảm gõ cửa căn nhà ấy? Có mấy người chủ động báo chính quyền hay gọi tới đường dây nóng bảo vệ trẻ em? Có mấy người chấp nhận “xía vào chuyện người khác” để cứu một sinh mạng bé nhỏ? Sự phẫn nộ, lên án của dư luận là cần thiết nhưng nếu chỉ đến sau khi bi kịch xảy ra, xét cho cùng, chỉ là sự lên tiếng muộn màng.
Có một thực tế đáng lo hơn là cơ chế phản ứng sớm với bạo lực trẻ em của chúng ta đang quá yếu và quá chậm. Bảo vệ trẻ em vẫn là khẩu hiệu nhiều hơn hành động. Sau mỗi vụ án đau lòng, các cơ quan liên quan lại họp, lại rút kinh nghiệm, rồi yêu cầu chấn chỉnh tăng cường trách nhiệm. Nhưng rồi khi bi kịch lắng xuống đâu lại vào đó. Thậm chí cán bộ cơ sở có nơi còn xem việc bạo hành trẻ em là “mâu thuẫn gia đình” mà không được can thiệp kịp thời. Nếu xã hội không chủ động dang tay chở che, các em hoàn toàn cô độc.
“Bảo vệ trẻ em” không nên chỉ là khẩu hiệu lên án cái ác mà các tổ chức như Hội Phụ nữ, Đoàn Thanh niên, Hội Nông dân, đặc biệt là chính quyền cơ sở…phải sắn tay vào cuộc, giám sát để phòng ngừa. Nếu người lớn là hàng xóm, ngay bên cạnh tiếp tục “bỏ mặc”, thì những tiếng khóc và nỗi đau sau cánh cửa khép kín sẽ còn tiếp diễn. Và khi ấy, mọi lời phẫn nộ, mọi sự lên tiếng không thể trả lại cơ hội sống cho một đứa trẻ đã bị bỏ lại quá lâu trong bạo lực.
Hoàng Văn Kính