“Trường ca: Ký ức Trường Sơn” - Thơ Phạm Minh Tâm
Hướng tới Kỷ niệm 51 năm giải phóng hoàn toàn miền Nam thống nhất Đất nước
(30/4/1975-30/4/2026).
-------------------
Nhân kỷ niệm 51 năm, ngày giải phóng miền Nam thống nhất Đất nước (30/4/1975 - 30/4/2026). Ban Biên tập Trang TT và BT Trường Sơn xin giới thiệu cùng bạn đọc Chương IV mang tên “Đường ra Tiền phương” – Trích trong cuốn Trường ca “KÝ ỨC TRƯỜNG SƠN” (Nhà xuất bản QĐND) của CCB, Nhà thơ Phạm Mình Tâm – Người yêu mến Trường Sơn và viết nhiều về Trường Sơn…
Xin trân trọng!
TRƯỜNG CA: KÝ ỨC TRƯỜNG SƠN
Chương IV - Đường ra Tiền phương
Chị tiễn em đi rồi
Mẹ tiễn con đi rồi
Vợ tiễn chồng đi rồi
Lại lo gạo, lo cơm
Lo cái mặc, cái ăn
Cho chồng con đánh giặc.
Đường ra tiền phương
Trường Sơn xẻ dọc
Chân chị, chân anh
Nối dài dằng dặc
Những binh đoàn dân công
Những binh đoàn Thanh niên xung phong.
Đạn từ hậu phương lên xe
Gạo từ hậu phương lên xe
Thực phẩm từ hậu phương lên xe
Đạn cõng trên lưng
Gạo cõng trên lưng
Thực phẩm cõng trên lưng
Không tính ký, tính cân
Xe tính tháng
Người tính năm
Qua vực thẳm, đường trơn
Qua mưa lũ, mưa bom
Mười chuyến - lọt vào chiến trường chỉ một.
Viên đạn xóc xe, vào đến nơi - vỡ thùng
Viên đạn cõng trên lưng, vào đến nơi - mồ hôi rỉ vỏ
Thực phẩm quá hạn dùng lính không nỡ bỏ
Suốt hành trình gian khổ
Đẫm máu, mồ hôi - những chuyến hàng
Thấm năm nắng mười mưa, xay giã dần sàng
Hạt thóc nhọc nhằn chắc lép
Con ta đói cơm, mẹ dốc mùa vào bao - không tiếc
Dụm dành nuôi quân.
Tiền phương trông chờ mỗi bánh xe lăn
Những bàn chân chai sần đến đích
Từng chuyến hàng phải vượt qua cái chết
Như có phép tàng hình
Xe lăn xuống vực sâu
Gạo vung vãi bên rừng
Anh dân công bị trọng thương, đạn níu tỳ vai thoi thóp thở
Phía trước tắc đường
Phía sau núi lở
Mênh mông đêm Trường Sơn.
Xe chở thương binh về hậu phương - bom vùi
Người khiêng thương binh về tuyến sau - pháo dập
Không ai về đến nơi cần về
Thương binh hy sinh
Cô tải thương thành liệt sĩ
Đồng đội tìm nhặt nhau, chôn bên vệ đường
Mộ chí không bia - không hương
Giữa ngút ngàn trụi trọc
Thương nhau thầm khóc
Tiếng khóc đáng lẽ phải ùa ra.
(Mai sau rồi có ai qua
Sẵn hương thì thắp, sẵn hoa thì cài
Rừng này từng vốc đất đai
Đâu đâu cũng có hình hài bạn tôi).
Những con đường có tên
Những con đường không tên
Những con đường chưa kịp đặt tên
Mài mòn gót chân đồng đội
Khi lần theo lòng khe
Khi vắt ngang sườn núi
Lắt lẻo cầu treo
Gập ghềnh thác xối
Chiến dịch dài - đường cũng nối dài theo.
Những con đường đêm đêm
Tiếng hổ gầm
Tiếng vượn xé đàn
- bom pháo
Muỗi độc săn hơi
Vắt rừng đói máu
Rắn độc tìm hơi ấm
khoanh tròn trên nắp ba lô.
Đêm lạnh cấm đốt lửa rừng
Ngày nắng tránh phơi ngoài bãi tráng
Đào hố lọc từng gàu nước tắm
Con suối xót mình
mỡ màng chất độc màu da cam.
Những con đường cắt ngang
Ngược lên – vướng phải lá mìn (1)
Xuôi xuống - gặp cây rừng nhiệt đới (2)
Chim rừng quen dần, thôi lên tiếng gọi
Gió rừng thôi rung
Con thú đi qua linh cảm, biết dè chừng
Gạo cõng trên lưng,
bữa ăn độn rau rừng thay đói
Muối cõng trên lưng,
khẩu phần trộn ớt rừng thay muối
Thuốc cõng trên lưng,
cơn sốt mê man, không có lệnh gỡ thùng.
Viên đạn phải đến tận cùng
nơi nòng pháo rỗng chờ trận đánh
Nơi khẩu súng trong tay người lính
giặc hè lên bốn hướng
đạn chia nhau từng viên.
Cân gạo phải đến tận cùng
nơi địch bủa vòng vây chặn lối
nơi cả tuần thương binh đói cơm.
Thăm thẳm cổng trời, xuyên dọc Trường Sơn
Những con dốc không tiếc bàn chân mỏi
Những con khe đá voi, đá cuội
Lũ nguồn xối xả ngày mưa
Chân nối chân nhau đi tháng, đi mùa
Đi suốt chiều dài đất nước.
Là nơi đoàn dân công
nghe tiếng súng vọng về giục bước.
Anh xế tắt đèn gầm,
đua cùng trăng trong đêm Trường Sơn.
Là nơi ngàn vạn cô gái thanh niên xung phong
hiến cả thời xuân
cho con đường nối lên phía trước.
Những đoàn quân điệp trùng
theo gót cô giao liên.
Là nơi những người lính pháo binh canh giữ con đường
mấy ngàn đêm tròng mắt nhá nhem
súng cùng người đêm nào cũng thức.
Những người lính coi kho
một mình một khu rừng
lo từng bao gạo ướt
Quạnh quẽ tháng năm dài
ngỡ chừng quên ngữ, quên âm
Những người lính công binh, trần trục cưỡi lưng bom
đục tháo ngòi nổ chậm
cho con đường bình yên
Rủi khi tiếng nổ xé trời,
các anh từ đó bay lên.
* * *
Cuộc chiến tranh này
trên những con đường
lịch sử nhớ lưu tên
người trở về và người ngã xuống.
Để lớp lớp cha anh
nối bước nhau đi
đổ máu hy sinh
cho đất này
không ai than phí uổng.
Để con cháu muôn sau
đi giữa thênh thang
qua Tượng đài Thiêng
- Biết cúi đầu !
Phạm Minh Tâm
------------------------------------
(1). Một loại mìn sát thương giống là cây của quân đội Mỹ rải từ máy bay xuống, nhằm sát thương ta.
(2). Một loại máy thu phát tiếng động âm thanh, hình giống cây rừng, địch rải từ máy bay xuống những khu rừng chúng nghi có lực lượng ta. Khi máy nhận được tín hiệu báo về trung tâm, lập tức chúng cho máy bay đến đánh.