KẾ THỪA VÀ PHÁT TRIỂN - NHỮNG ĐIỂM MỚI NỔI BẬT TRONG 
NGHỊ QUYẾT ĐẠI HỘI XIV CỦA ĐẢNG

                                   
      Đại hội XIV của Đảng diễn ra với chủ đề: “Dưới lá cờ vẻ vang của Đảng, chung sức, đồng lòng thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển đất nước đến năm 2030; tự chủ chiến lược, tự cường, tự tin, tiến mạnh trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc, vì hoà bình, độc lập, dân chủ, giàu mạnh, phồn vinh, văn minh, hạnh phúc, vững bước đi lên chủ nghĩa xã hội.” Mục tiêu tổng quát là: Giữ vững môi trường hoà bình, ổn định; phát triển nhanh, bền vững đất nước; cải thiện và nâng cao toàn diện đời sống nhân dân; tự chủ chiến lược, tự cường, tự tin, tiến mạnh trong kỷ nguyên mới của dân tộc; thực hiện thắng lợi mục tiêu đến năm 2030 trở thành nước đang phát triển có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao; hiện thực hóa tầm nhìn đến năm 2045 trở thành nước phát triển, thu nhập cao, là một nước Việt Nam xã hội chủ nghĩa hoà bình, độc lập, dân chủ, giàu mạnh, phồn vinh, văn minh, hạnh phúc. Phấn đấu đạt tốc độ tăng trưởng tổng sản phẩm trong nước (GDP) bình quân cho giai đoạn 2026-2030 từ 10%/năm trở lên; GDP bình quân đầu người đến năm 2030 đạt khoảng 8.500 USD/năm.
        Những điểm nhấn khác biệt so với NQ Đại hội lần thứ XIII
- NQ Đại hội XIII được xây dựng trong bối cảnh khó khăn của đại dịch COVID-19 và những biến động phức tạp của tình hình thế giới. Vì vậy, mục tiêu xuyên suốt  là giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát dịch bệnh, phục hồi và phát triển kinh tế – xã hội, tạo nền tảng cho giai đoạn phát triển tiếp theo. NQ Đại hội XIV thể hiện rõ sự chuyển dịch mạnh mẽ về tư duy phát triển từ “phục hồi và củng cố” sang “tăng tốc, bứt phá, bền vững”. Mục tiêu tăng trưởng kinh tế được đặt ở mức cao hơn, thể hiện quyết tâm chính trị lớn nhằm rút ngắn khoảng cách phát triển, sớm hiện thực hóa khát vọng đưa Việt Nam trở thành nước phát triển, thu nhập cao vào năm 2045. Đây là điểm khác biệt quan trọng, cho thấy sự tự tin và chủ động hơn của Đảng trước những biến đổi của tình hình trong nước và quốc tế.
       - Một điểm mới rất nổi bật trong NQ Đại hội XIV là việc tích hợp chương trình hành động thực hiện NQ ngay trong văn kiện Đại hội. Nếu NQ Đại hội XIII chủ yếu xác định quan điểm, mục tiêu, định hướng lớn, còn chương trình hành động được ban hành sau Đại hội, thì NQ lần này đã làm rõ ngay các chương trình trọng tâm, lộ trình thực hiện, phân công trách nhiệm và nguồn lực bảo đảm. Việc đổi mới này thể hiện sự quyết liệt hơn, góp phần khắc phục tình trạng “nghị quyết đúng nhưng triển khai chậm”, đồng thời nâng cao tính khả thi và hiệu quả trong tổ chức thực hiện nghị quyết.
-NQ Đại hội XIII đề cập yêu cầu phát triển bền vững, thích ứng với biến đổi khí hậu và bảo vệ môi trường.  NQ Đại hội XIV, bảo vệ môi trường được nâng lên một tầm cao mới, trở thành một trụ cột phát triển, ngang hàng với kinh tế và xã hội. Điểm mới này thể hiện sự thay đổi rõ nét trong nhận thức: không chấp nhận mô hình tăng trưởng bằng mọi giá, không đánh đổi môi trường lấy tăng trưởng kinh tế ngắn hạn. Đây là bước phát triển quan trọng trong tư duy phát triển của Đảng, phù hợp với xu thế chung của thế giới và yêu cầu phát triển lâu dài của đất nước.
      - NQ Đại hội XIII xác định khoa học – công nghệ là một trong những động lực quan trọng của phát triển. NQ Đại hội XIV tiếp tục kế thừa quan điểm đó, đồng thời nhấn mạnh hơn vai trò động lực trung tâm của khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong mô hình tăng trưởng mới. Thể hiện rõ hơn quyết tâm chuyển đổi mô hình tăng trưởng từ chiều rộng sang chiều sâu, từ dựa nhiều vào vốn và lao động sang dựa chủ yếu vào tri thức, công nghệ, chất lượng nguồn nhân lực và năng suất lao động. Đây là điểm mới mang tính chiến lược, quyết định khả năng bứt phá của nền kinh tế trong giai đoạn tới.
-Cả NQ Đại hội XIII và NQ Đại hội XIV đều xác định hoàn thiện thể chế là “đột phá chiến lược”. Tuy nhiên, NQ Đại hội XIV đi sâu hơn vào yêu cầu phân cấp, phân quyền mạnh mẽ gắn với kiểm soát quyền lực, trách nhiệm giải trình và đánh giá hiệu quả thực thi. Chuyển  từ tư duy “quản lý, kiểm soát” sang “kiến tạo phát triển”, tạo không gian chủ động cho địa phương, cơ sở và doanh nghiệp, đồng thời đề cao vai trò, trách nhiệm cá nhân, nhất là người đứng đầu. Điều này thể hiện sự phát triển trong tư duy quản trị quốc gia hiện đại.
      - NQ Đại hội XIII khẳng định kinh tế tư nhân là “động lực quan trọng” của nền kinh tế. NQ Đại hội XIV tiếp tục nhấn mạnh và làm rõ hơn vai trò này trong bối cảnh mới. Kinh tế tư nhân không chỉ được khuyến khích phát triển về số lượng mà còn được định hướng nâng cao chất lượng, năng lực cạnh tranh và khả năng tham gia sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu. Sự nhất quán nhưng ngày càng cụ thể trong quan điểm về kinh tế tư nhân cho thấy Đảng ngày càng coi trọng phát huy mọi nguồn lực xã hội cho phát triển đất nước.
      - NQ Đại hội XIII nhấn mạnh “lấy con người làm trung tâm”. NQ Đại hội XIV không chỉ kế thừa mà còn làm sâu sắc hơn quan điểm này, gắn phát triển con người với nâng cao chất lượng cuộc sống, bảo đảm an sinh xã hội, thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các vùng, miền và các nhóm xã hội. Yêu cầu phát triển con người toàn diện được đặt trong mối quan hệ chặt chẽ với phát triển bền vững, đổi mới sáng tạo và hội nhập quốc tế, thể hiện tầm nhìn dài hạn và nhân văn sâu sắc.
      Ngoài ra Đại hội XIV còn có điểm mới, khác biệt hơn các đại hội trước:
     - Về hình thức: Trên  lễ đài cờ đảng và cờ tổ quốc không dán trên nền phông theo hình nghiêng, hình chéo mà được treo trên cán cờ đúng chuẩn;  tượng Bác Hồ toàn thân đứng trang trọng trên lễ đài, tay giơ cao chỉ đường, dẫn lối; trên đoàn chủ tịch và bàn chỗ khách ngội không chưng hoa; không tổ chức cho các hội đoàn quần chúng trống rong cờ mở đến chúc mừng. Giản dị, thực chất, tiết kiệm đấy cũng là nét mới ở Đại hội XIV.
      - Về đại biểu: Dự đại hội XIV có 1.586 đại biểu thay mặt cho hơn 5,6 triệu đảng viên toàn Đảng. Trong đó, đại biểu đương nhiên là 163 người = 10,28%, ( ở Đại hội XIII đại biểu đương nhiên 191 đại biểu = khoảng 12,03%.) Ở Đại hội XIV đại biểu được chỉ định là 1.070 = 67,47%, (Đại hội XIII có 15 đại biểu chỉ định = khoảng 0,94%.). Việc đại biểu chỉ định chiếm tỷ lệ 67, 47% so với số đại biểu được chỉ định ở Đại hội XIII  khoảng 0,94% cũng tạo ra những luồng dư luận trái chiều.
     Có thể khẳng định, Đại hội XIV là sự kế thừa có chọn lọc và phát triển sáng tạo những quan điểm, định hướng lớn của NQ Đại hội XIII. Những điểm mới nổi bật của văn kiện lần này thể hiện rõ tư duy đổi mới, tinh thần hành động, khát vọng phát triển mạnh mẽ và quyết tâm chính trị cao của Đảng trong giai đoạn phát triển mới của đất nước.
     NQ Đại hội XIV không chỉ tiếp tục khẳng định con đường phát triển đúng đắn, mà còn mở ra tầm nhìn chiến lược xa hơn, cụ thể hơn, thực chất hơn, tạo nền tảng quan trọng để đưa đất nước phát triển nhanh, bền vững và hiện thực hóa mục tiêu trở thành nước phát triển, thu nhập cao vào giữa thế kỷ XXI.
 
              Hoàng Văn Kính
Hội viên Hội VHNT Trường Sơn