KÝ ỨC KHÔNG QUÊN
NHỮNG MÙA KHÔ Ở TRƯỜNG SƠN

 
                                                          Ký của AHLLVTND Đại tá TẠ LƯU
      Ông vinh dự được đi suốt ba cuộc kháng chiến kiến quốc của dân tộc; chống Pháp, chống mỹ cứu nước và chiến tranh bảo vệ Tổ quốc. 50 năm phục vụ trong quân đội, từ một chiến sỹ vệ quốc quân 1945, đi khắp các chiến dịch Biên giới, Hòa bình, Trung Lào.. rồi đến kháng chiến chống mỹ cứu nước là bác sỹ phục vụ trên chiến trường - Đường Trường Sơn “máu lửa”. Là đội Trưởng Đội điều trị 14 binh trạm 12 Trường Sơn, sau này là Viện trưởng Viện 110 Quân khu 1… Trong ông đã có biết bao những kỷ niệm sâu sắc không bao giờ quên trong trái tim người lính. Năm 2026 này Bác sỹ, Thày thuốc ưu tú, AHLLVTND Tạ Lưu đã tròn tuổi 95. Kỷ niệm 67 năm ngày Truyền thống mở đường & Bộ đội Trường Sơn (19/5/1959 – 19/5/2026). BBT trang tin ĐTTS xin được giới thiệu với bạn đọc tác phẩm Ký của Tác giả Tạ Lưu hội viên Hội VHNT Trường Sơn tỉnh Bắc Ninh.
 
 
KỲ I: "NHỮNG “NÀNG Y TRƯỜNG SƠN"
                                                                                       
            Ở mảnh đất Quảng Bình này, thời tiết thật vô cùng khắc nghiệt. Mùa khô nắng như đổ lửa, lại thêm gió Lào hừng hực cháy da sém thịt; còn mùa mưa thì tầm tã, rả rích đến “thối đất, thối cát”. Mùa mưa đi lại rất khó khăn, đường lầy lội, qua suối qua ngầm đôi khi không may nước lũ đổ về, ngay cả xe chở ba bốn tấn hàng cũng bị cuốn phăng đi. Đối với cánh nữ, năm sáu tháng mùa mưa là cực nhất, ngay quần áo mỏng phơi trong nhà ít nhất cũng phải sáu bảy ngày mới tạm khô. Bệnh phụ khoa, bệnh da liễu phát triển nhiều. Trước cảnh đó, các “O” chửi độc : Tổ cha thằng Mẽo. Bọn mi sang xâm lược mần cho bọn “choa” khổ ra “ri”.
            - Em phải kêu đích danh thằng Giôn đến chụp cho nó cái “dù” để nó hiểu xâm lược Việt Nam là chỉ có chết...ngạt - có tiếng của một chàng trai nào đó nói trêu. Tuy bị bất ngờ, song cô gái không bị động, cô phản ứng lại tức thì chàng trai lúc đó đang đắc chí đứng cười.
            - Anh cứ lôi cổ bọn chúng tới đây. Đầu cả nhà nó “dù” em chùm cũng kín, chứ chẳng riêng gì cái sọ của thằng Giôn.
            - Em nói chi nghe dữ quá hà !
            - Đối với kẻ thù phải dứt khoát rứa – giọng cô trở nên đanh đá. Còn với anh -  cô hạ thấp giọng - xin mời anh vô nhà xơi “nác” ( nước )
            - Cám ơn, cám ơn em!
            - Khách sáo rứa?
    Vừa lúc ấy hai chiếc “Thần Sấm” vọt qua, ầm ầm trên đầu làm rung chuyển mảnh đất hai người đang đứng. Đột nhiên cô gái hỏi:
- Anh sợ không?
- Sợ!
- Thế cũng gọi là thanh niên!
- Nhưng có em, anh nỏ sợ nữa.
- Ứ!
- Này, em!
- Chi rứa anh?
- Em hộ tống thương binh ra viện 46 thành tích ra răng mà được Thủ trưởng đoàn 559 khen rứa?
- Anh nhầm rồi. Đó là chị Thuận - cô gái cảm thấy hai tai nóng bừng bừng - Nỏ phải em mô.
- Thuận nào rứa?
- Chị Thuận y tá ban ngoại quê ở Từ Liêm, Hà Nội đó.
- Còn giấu?
- Em nói thiệt mà.
- Không tin
- Không tin ư. Em kể cho mà nghe. Thế là cô gái liến láu kể: Tối hôm kia, chị Thuận đưa thương binh ra Hương Sơn, bàn giao thương binh cho viện 46 xong, quay về đến khu vực “RH” thì thấy cây cối đổ ngổn ngang, xe cộ ở hai bên lề đường, cái bị cháy sém, cái đổ chổng cả bốn bánh lên trời, cái bẹp dúm lại... chắc là vừa bị đánh bom. Chị Thuận ngồi trên xe sợ quá, giục anh Gần cho xe chạy nhanh lên để vượt ra khỏi khu vực nguy hiểm này. Chị sợ nó quay lại đánh tiếp mà. Anh Gần rất thông cảm với cô gái Hà Nội ít tuổi lại lần đầu đi hộ tống thương binh nhưng khốn nỗi xe của anh không tài nào chạy nhanh hơn được vì đất đá, cành cây lổng chổng, “ổ trâu, ổ voi” khắp mặt đường. Xa xa ánh sáng đèn dù lấp lóa cộng thêm tiếng bom nổ ầm ầm từ phía ngầm “Ka -Tang” vọng đến càng làm chị Thuận thêm khiếp sợ. Chiếc xe dường như bất lực; nó cứ rì rì nhích lên từng tí một, lắc bên này, đảo bên kia như bò chứ chẳng phải là chạy; còn anh Gần hầu như phải tập trung hết tinh lực vào vòng tay lái. Đột nhiên chị Thuận giữ chặt lấy “vô lăng” miệng lắp bắp:
         - Có tiếng người kêu anh Gần ạ.
         - Mặc xác tiếng người kêu của cô - Gần bực mình - Chỉ thần hồn nát thần tính. Làm gì còn có tiếng người kêu ở nơi bom đạn khuya khoắt này.
         - Em nghe rõ tiếng kêu mà - Thuận khẩn khoản- anh cứ dừng xe lại để em xuống xem nào.
         - Có mà điên! Gần nổi nóng - Ma đấy! Không vượt nhanh ra khỏi chỗ này thì về chầu Diêm Vương cả nút.
         -  Đấy! anh nghe xem, Đúng có tiếng kêu rên thật mà. Thuận vẫn cố nằn nì - dừng xe lại đi anh.
    Bấy giờ anh Gần chắc cũng đã nghe thấy tiếng kêu thật. Anh phanh xe dừng lại. Chị Thuận xách vội túi thuốc nhảy đại xuống đường. Dừng lại nghe ngóng và dò dẫm từng bước một về phía có tiếng rên ở bên bờ con suối cạn. Lúc này sao chị ấy bình tĩnh thế, chả còn biết sợ hãi là gì nữa. Cô gái vẫn liến láu kể như chính mình là người trong cuộc - Người kêu rên ấy là một lái xe, anh bị một mảnh bom vào bụng trong khi rời khỏi chiếc xe bốc cháy không dập tắt được. Anh ngất đi, khi tỉnh lại, thấy xung quanh yên lặng như tờ. Khát nước quá, anh mới bò đến bờ suối này. Tưởng không còn hy vọng gì, may sao lại gặp được chị Thuận...Chị băng bó, tiêm thuốc cấp cứu cho anh. Loay hoay mãi, không tài nào dìu anh đi được, phải gọi anh Gần đưa cáng xuống khiêng anh lên xe - Cô gái say sưa kể tiếp - Đồng chí lái xe ấy được đưa về mổ cấp cứu kịp thời, hôm nay đã ngồi dậy nói chuyện lại. Anh ấy cứ xuýt xoa khen ngợi, cảm ơn chị Thuận mãi. Tới đây cô ngừng lại một lát rồi mới thong thả hỏi: Bây giờ anh đã biết chị Thuận chưa?
- Biết rồi! nhưng còn muốn nghe cả chuyện về em cơ.
- Em có chuyện chi mô - Cô gái ngượng nghịu, ngón chân cái cứ day đi, day lại làm chỗ đất lõm xuống như lỗ đáo. Dường như sốt ruột, chàng trai lại lên tiếng:
- Anh biết hết rồi.
- Sao còn bắt kể?
- Thích nghe.
- Nói dối.
- Ai lại tự kể về mình nhỉ - Chàng trai trêu - Khiêm tốn rứa!
- Ứ!
- Anh thấy cụ Đính đi họp về nói trong hội nghị mừng công năm 1968, Tư lệnh trưởng Đồng Sĩ Nguyên có kể một câu chuyện như sau:
“...Vào một buổi sớm tinh sương, tôi cùng đoàn cán bộ đang trên đường đi từ cơ quan ra mặt đường, tình cờ gặp một cô thiếu nữ 17 - 18 tuổi gì đó, vóc người nhỏ nhắn, mặt trái xoan, đôi mắt bồ câu rất đẹp. Trên đầu cô đội một bó chăn chiên, quần xắn cao, lội qua sông Ngàn Sâu, ngược chiều với chúng  tôi. Thấy vậy tôi dừng lại hỏi:
- Cô gái đi đâu sớm vậy?
- Cháu vào Phòng Quân y.
- Cô từ đâu tới?
- Cháu là y tá Đội điều trị 14, hộ tống thương binh ra viện 46 về - Cô nói tiếp - Cháu được thủ trưởng giao thêm nhiệm vụ, lúc về rẽ vào Phòng Quân y xin Thủ trưởng Thắng (Trưởng Phòng quân y Đoàn 559) một ít sổ sách giấy tờ chuyên môn cho đơn vị.
- Tại sao ĐĐT  không cử y tá nam đi? – Tôi hỏi
- Đơn vị cháu 75% là nữ. Nam giới quý hơn vàng ạ.
        Câu trả lời của cô gái làm cả đoàn phá lên cười vui vẻ. Tôi hỏi tiếp:
- Tại sao cô lại đội bó chăn vào làm gì cho vất vả?
- Để ngoài đường, cháu sợ bom đánh cháy, thương binh không có cái đắp ạ.
        Kể tới đây, cụ Đính dừng lại đưa mắt nhìn bọn anh một lượt rồi hỏi :
- Các cậu có biết Tư lệnh Đồng Sĩ Nguyên kết luận câu chuyện trên với hội nghị như thế nào không?
“ Đấy! Anh hùng ở đó chứ còn ở đâu nữa”!? Cả hội trường vang lên tiếng vỗ tay hoan hô nhiệt liệt cô gái trẻ dũng cảm, ý thức trách nhiệm cao, tinh thần bảo vệ của công tốt và tình thương yêu thương bệnh binh cao độ.
    Riêng anh cũng nhiệt liệt hoan hô cô gái đó
- Thì anh cứ đi mà hoan hô. Em chỉ sợ anh lại bé cái nhầm thôi. Im lặng một lúc cô gái hỏi lại: Nhưng ai dám đảm bảo rằng cô gái đó là em?
- Anh bảo đảm.
- Mất gì nào?
- Chỗ đội mũ. Bằng lòng không?
- Không! không! Anh xui dại em rứa - Giọng cô thì thào nhỏ hẳn lại như chỉ đủ để mình cô nghe thấy: anh mà mất đầu thì em ở với ai?
- Thường! Em nhắc lại đi! Nhắc lại câu em vừa nói đó - Chàng trai nắm chặt tay cô gái khẩn khoản
- Không! không! Em chỉ nói một lần và chỉ một lần thôi. Nói xong cô cười như nắc nẻ. Tiếng cười của cô vang khắp khu rừng vắng vẻ, át hẳn cả tiếng “Thần Sấm, Con Ma” Mỹ lúc đó vẫn đang gầm rú điên cuồng tuyệt vọng. Cô phấn khởi. Một niềm vui khó tả tràn ngập trong trái tim cô. Với cô, có lẽ một mùa xuân mới bắt đầu. Nó vừa chợt lướt qua mơn trớn da thịt cô. Bất giác thấy mặt mình nóng bừng lên. Cô tự nhủ  “Đánh Mỹ xong chống lầy” chưa muộn. Nghĩ vậy, cô rút vội bàn tay nhỏ bé của mình ra khỏi đôi bàn tay nóng bỏng của chàng trai.
      Đêm....
   Mùa khô rừng Trường Sơn về đêm mát rượi. Mấy ông sao sáng trên bầu trời cao tít tắp thỉnh thoảng lại nhấp nha nhấp nháy như chia sẻ niềm vui cùng đôi trai gái nọ. Đâu đấy, có tiếng ai cất lên tiếng ca lời của bài hát “Bài ca Trường Sơn’ như bay vút lên lan tỏa vào những cánh rừng đại ngàn kia có những đoàn quân ngày đêm thẳng hướng ra tiền phương..
 
                      (Còn tiếp bài sau “ Cuộc sống chúng tôi trong túi bom ở trường sơn ngày ấy”
 
                                            AHLLVTND Tạ Lưu
                      Hội VHNT Trường Sơn Bắc Ninh